tag:blogger.com,1999:blog-40656783809143519742012-02-16T00:07:26.011-08:00Phapon Taikthit Sayadawhttp://www.blogger.com/profile/16175176298649110347noreply@blogger.comBlogger151100tag:blogger.com,1999:blog-4065678380914351974.post-43175523557341587142008-12-21T09:40:00.000-08:002009-01-05T18:12:48.474-08:00<strong>ေနာက္ပစ္အနက္၊ ၃-ပါးထြက္၊ မိန္႔ျမြက္ ေျဖေတာ္မူ။ ။ </strong>ပဲႏွင့္စလယ္၊ ပယ္၌၀ယ္၊ တင့္တယ္ ေနာက္ပစ္မွ။ ဟူေသာ ပရိဘာသာ အရ။ <br />(၁) ေငြ တပဲ, ႏွစ္ပဲ, ဟူေသာ အနက္၊ <br />(၂) ဆန္ တစလယ္, ဟူေသာအနက္၊ <br />(၃) ေျမ တပယ္, ႏွစ္ပယ္, ဟူေသာ အနက္တို႔၌ (၁ဲ, ၂ဲ) ဟု ေနာက္ပစ္ႏွင့္ ေရးရ၏။<br /><br /><strong>ေနာက္ပစ္မ်ိဳး ၃-ပါး။ ။</strong> ျမန္မာသင္ပုန္းၾကီးက်မ္းလာ ၃၆-ပါးေသာ ဌာနတို႔တြင္ပါ၀င္သည္။စာစီ စာကံုးဥပေဒသ ေ၀ါဟာရ၊" အဲ, အဲ့, အဲး" တို႔ျဖစ္၏၊(ေနာက္ပစ္ ယသတ္ သမာနေဟာ။)<br /><span id="fullpost"><br /><br /><strong>ေနာင္တ တရားၾကီး ၁၀-ပါး။ ။</strong> လြန္ျပီးေသာ အမႈတို႔ကိုျပန္ေတြးကာ စိတ္မေအးဘြယ္ အေၾကာင္းတရား ၁၀-ပါး၊ ဒြါဒသနိပါတ္ ဇနသႏၶဇာတ္ ပါဠိေတာ္မွ။<br />(၁) ငယ္ရြယ္စဥ္အခါ ပစၥည္းဥစၥာ မရွာ မဆည္းပူးခဲ့လွ်င္ အိုမင္းေသာ ေနာင္အခါ၌ မရွိဆင္းရဲ မြဲျပာက်ေသာေၾကာင့္ ေနာင္တ ရတတ္သည္။<br />(၂) ငယ္ရြယ္စဥ္အခါ ပညာသင္ၾကားရန္ အခြင့္အေရး ရပါလ်က္ ပညာကို မသင္မၾကား ဆိုးေတကာ ေက်ာင္းေျပးလုပ္ေသာသူသည္ ပညာမရွိျခင္းေၾကာင့္ ေနာင္အသက္ေမြးမႈျငိဳျငင္ဆင္းရဲ ေသာအခါ ေနာင္တ ရတတ္သည္။<br />(၃) ေကာက္က်စ္စဥ္းလဲျခင္း၊ ကုန္းေခ်ာစကားေျပာၾကား ရန္တိုက္ျခင္းမ်ား ျပဳမိခဲ့လွ်င္ ေနာင္ေသရာေညာင္ေစါင္း၌ ေလွ်ာင္းစက္ရေသာအခါ ေနာင္တတရား ရတတ္သည္။<br />(၄) သူ၏အသက္ကိုသတ္ျခင္း၊ ၾကမ္းၾကဳတ္ျခင္း၊ ယုတ္မာ ညစ္ညမ္းေသာ အမႈတို႔ကိုျပဳျခင္း၊ သတၱ၀ါမ်ားအား သနားမဖက္ ရက္စက္သည္ကို ၪပမိျခင္းတို႔ေၾကာင့္လည္း ေနာင္ေသာအခါ ေနာင္တရတတ္သည္။<br />(၅) အဂမနိယ မသြားလာအပ္ေသာ သူ႔မယား ခင္ပြန္းႏွင့္သားသမီးမ်ားကို သြားလာေပါင္းသင္း မွီ၀ဲဖ်က္ဆီးမိျခင္းေၾကာင့္လည္း ေနာင္တ တဖန္ ပူပန္ရတတ္သည္။<br />(၆) မ်ားစြာေသာ ပစၥည္းဥစၥာ ထမင္း အေဖ်ာ္တို႔ ရွိပါလ်က္ ထိုစဥ္အခါက ဒါနမျပဳမိလွ်င္ ေနာင္ေသာအခါ ေနာင္တ ရတတ္သည္။<br />(၇) ဥစၥာအား, ကိုယ္အား, ဥာဏ္အား မ်ားစြာရွိပါလ်က္ အိုမင္းေသာ မိဘတို႔ကို အသက္ရွင္စဥ္အခါက မလုပ္ေကြၽး မေမြးျမဴ မိခဲ့လွ်င္ ေနာင္ေသာအခါ ေနာင္တ ရတတ္သည္။<br />(၈) ပုဗၺာစရိယ ျဖစ္၍ အဖန္တလဲလဲ ဆိုဆံုးမတတ္ေသာ အလံုးစံုေသာ ၀တၳဳကာမ အရသာတို႔ကို ရွာၾကံေဆာင္ယူ၍ ေကြၽးေမြး ေပးတတ္ေသာ မိခင္ ဘခင္ျမတ္ တို႔ကို အေထမဲ့ျပဳမိလွ်င္ ေနာင္ေသာအခါ ေနာင္တ ရတတ္သည္။<br />(၉) သီလ, သမာဓိ, ပညာ ဗဟုသုတသခင္ ရဟန္းေတာ္အရွင္ သူေတာ္စင္မ်ား ထင္ရွားရွိပါလ်က္ မဆည္းကပ္ မကိုးကြယ္ မေပးလႉမိသူသည္လည္း ေနာင္ေသာအခါ ေနာင္တ ရတတ္သည္။<br />(၁၀) ျငိမ္သက္တည္ၾကည္ေသာအက်င့္ ျခိဳးျခံေသာ အက်င့္သည္ ေကာင္းျမတ္၏ဟု သူေတာ္ေကာင္းတို႔ ေဟာၾကားခဲ့ျပီ၊ ဤသို႔ေသာ အက်င့္ျမတ္တို႔ကို ငါလည္း ေရွးက မက်င့္ခဲ့မိဟု ေနာင္ေသာအခါ ေနာင္တ ရတတ္သည္။<br /><br /><strong>ေနာင္ျပင္ရန္ခက္၊ မ်ိဳး ၅-ခ်က္၊ မိန္႔ျမြက္ ပညာရွင္။ ။</strong> ဤ၌ စေလဆရာကား ေရွ႕သံုးပါးျဖစ္ေသာ အိမ္ေထာင္ၪပ၊ ဘုရားတည္၊ ေဆးမင္ေၾကာင္ထိုးမႈတို႔ကို ျပသြား၏။ ေက်ာင္းလႉ ေက်ာင္းထိုင္ပင့္ ကိစၥႏွင့္ စာခ်ဳပ္ေရးကိစၥ ထည့္၍ ၅-ပါးျဖစ္လာသည္၊ ေက်ာင္းလႉမွားလွ်င္ ဘုန္းၾကီးႏွင့္စကားမ်ား ႏွင္ခ်လို႔လည္း မသြား၊ အပါယ္သို႔သာ လားတတ္ၾကသည္၊ စာခ်ဳပ္မႈ ကိစၥကား သာ၍ပင္ ဆိုးေခ်၏၊ ထို႔ေၾကာင့္ "အိမ္ေထာင္မႈ၊ ဘုရားတည္၊ ေဆးမင္ရည္ စုတ္ထိုး၊ ေက်ာင္းထိုင္ပင့္ ျမတ္သံဃာ၊ စာခ်ဳပ္ရာ ခက္တဲ့အမ်ိဳး။ ဤ ၅-ခု သမၸဇဥ္၊ ဥာဏ္ယွဥ္ကာ ျပဳၾကေျမႇာ္ကိုး" ဟုဆို႐ိုးျပဳၾကသည္။<br /><br /><strong>« ႏို »</strong><br /><br /><strong>ႏို႔အရသာမ်ိဳး ၅-ပါး။ ။</strong> ႏြားႏို႔ စသည္မွ ျဖစ္ေပၚေသာ အရသာ ဓာတ္မ်ား။ <br />(၁) ခီရ- ႏို႔စိမ္း ႏို႔က်က္၊ <br />(၂) ဒဓိ- ဓိန္ခဲ၊ <br />(၃) ဋကၠ- ရက္တက္ရည္၊ <br />(၄) န၀နီတ- ေထာေပး၊ ဆီဦး၊ <br />(၅) သပၸိ- ေထာပတ္။<br /><br /><strong>ႏို႔ထိန္း အဂၤါ ၉-ပါး။ ။</strong> ဗုဒၶ၀င္ အ႒ကထာမွ၊ ေရွးအခါက ယခုကဲ့သို႔ တိရစၦာန္ႏို႔မ်ိဳးျဖင့္ မိမိတို႔သားသမီးတို႔ကို မေမြးျမဴ၊ လူလူခ်င္း ႏို႔ျဖင့္သာ ေမြးျမဴေစၾက၏။ ထို႔ေၾကာင့္ မိမိကေလးအား ႏို႔ထိန္း တိုက္ေကြၽးမည့္ သူမသည္ <br />" မျမင့္လြန္း, မနိမ့္လြန္း, မၾကံဳလြန္း, မဆူလြန္း, မမည္းလြန္း, မျဖဴလြန္း, ရင္သားမရွည္လြန္း, မတိုလြန္း, ေခ်ာင္းဆိုးပန္းနာ မရွိ,သူ" ျဖစ္ေစရသည္ ဟူ၏။<br /><br /><strong>ႏိုင္ငံေတာ္ က်ယ္ျပန္႔မႈ အေၾကာင္းၾကီး ၈-ပါး။ ။ </strong>တိုင္းပကား ျပည္နယ္ တိုးက်ယ္ ျပန္႔ပြားျခင္း အေၾကာင္း အင္အား ရွစ္ပါး။ ရာဇနီတိ သွ်ၾတ။ <br />(၁) စစ္၏ဦးေခါင္းေခၚ စစ္သူၾကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ရွိရျခင္း၊ <br />(၂) စစ္၏မ်က္စိ ေခၚ ဟူရားတတ္ႏွင့္ ဆရာ၀န္မ်ားရွိရျခင္း၊ <br />(၃) စစ္၏နားေခၚ သူလွ်ိဳေကာင္းမ်ားရွိရျခင္း၊ <br />(၄) စစ္၏အား ေခၚ ရဲမက္ စစ္သည္ေကာင္းမ်ားစြာ ရွိရျခင္း၊ <br />(၅) စစ္၏ခံတြင္းေခၚ တမန္လိမၼာမ်ား ရွိရျခင္း၊ <br />(၆) စစ္၏အစြယ္ေခၚ ဗိုလ္မႉး တပ္မႉး ရွိရျခင္း၊ <br />(၇) စစ္၏ေျခေခၚ ၾကည္း, ေရ, ေလယာဥ္ႏွင့္ ယာဥ္ေမာင္း သူရဲေကာင္းမ်ား ရွိရျခင္း၊ <br />(၈) စစ္၏ လက္ ေခၚ လက္နက္ခဲယမ္း ရိကၡာ မ်ားစြာ ရွိရျခင္း။<br /><br /><strong>ႏိုင္လိုသူမ်ား၊ က်င့္ေဆာင္ထား၊ ၅-ပါး ျမတ္ဓမၼာ။ ။</strong> ၎င္းကို (ေအာင္ႏိုင္ျခင္း တရား ၅-ပါး) ဟူေသာ သ႐ုပ္၌ ဆိုခဲ့ျပီ။<br /><br /><strong>« ႏြ »</strong><br /><br /><strong>ႏြားလားၾကီးမ်ိဳး ၃-ပါး။ ။ </strong><br />(၁) ႏြားေကာင္ေရ တရာတို႔၏ အၾကီးအမႉးသည္ ႏြားလား "ဥသဘ" မည္၏၊ <br />(၂) ႏြားေကာင္ေရ တေထာင္တို႔၏ အၾကီးအမႉးသည္ ႏြားလား "နိသဘ" မည္၏၊ <br />(၃) အားလံုးေသာႏြားအေပါင္းတို႔၏ အၾကီးအမႉးသည္ ႏြားလား "အာသဘ" မည္၏၊ <br />မူလပဏၰာသ ။ ပါ။ ၉၉ ။႒။ ပ-အုပ္၊ ၃၃၂-၌ အက်ယ္႐ႈပါ။<br /><br /><strong>« ႏွ »</strong><br /><br /><strong>ႏွစ္ အမ်ိဳးအစား ၃-ပါး။ ။</strong> နကၡတ္ ေဗဒင္က်မ္းတို႔မွ၊ <br />(၁) မ႑ဳက ဂတိကႏွစ္- ရက္ေပါင္း ၃၆၄-ရက္က်မွ မိႆရာသီသို႔ တနဂၤေႏြ ေရာက္လွ်င္ ေနသည္ အသြားေႏွးေသာေၾကာင့္ မ႑ဳက ဂတိကႏွစ္ေခၚသည္၊ လဆန္း တိထီ ၁-ရက္, ၂-ရက္ မွာ လျမင္ရ၏၊ <br />(၂) သီဟ ဂတိကႏွစ္- ရက္ေပါင္း ၃၅၄-ရက္ႏွင့္ မိႆရာသီသို႔ တနဂၤေႏြ ေရာက္လွ်င္ ေနသည္ ခုန္ေက်ာ္၍ အသြားျမန္ေသာေၾကာင့္ သီဟ ဂတိကႏွစ္ေခၚသည္၊ လဆန္း တိထီ ၄-ရက္, ၅-ရက္ မွ လျမင္ရ၏၊ <br />(၃) ယထာ ဂတိကႏွစ္-ရက္ေပါင္း ၃၆၀-အျပည့္မွာ မိႆရာသီသို႔ တနဂၤေႏြ ေရာက္လွ်င္ ေနသည္ မေႏွးမျမန္ အေျဖာင့္သြားေသာေၾကာင့္ ယထာ ဂတိကႏွစ္ေခၚသည္၊ လဆန္း တိထီ ၃-ရက္မွာ လျမင္ရ၏၊ ေဆးၾသဇာရွိေသာ ႏွစ္မည္၏။ မွတ္ခ်က္။ ။ တလ၏ အသၤာ ရက္ေပါင္း-၃၀၊ မိႆ, စေသာ ဆယ့္ႏွစ္ရာသီလွ်င္ အသၤာရက္ေပါင္း ၃၆၀-ကို အျမဲထား၍ ႏွစ္မ်ိဳး ၃-ပါး ပိုင္းျခား၍ ျပသည္။<br /><br /><strong>ႏွစ္ အမ်ိဳးအစား ၅-ပါး။ ။</strong> သုေတသီတု႔ိအတြက္ အခ်က္က် သိေစရန္ တြက္နည္း လကၤၤာပါ ေဖၚျပထားသည္။ ။ လကၤာသံပိုင္ကား။ ကမၻာကပၸ,၊ သာသန, သံ၀စ္၊ တိထီ,ႏွစ္ႏွင့္။ သစ္သစ္သခ်ၤာ၊ အသၤာမည္ထုတ္၊ သုဒၶဒိန္သြား၊ ႏွစ္ငါးပါးတြင္၊ ပ်က္ပြားတည္ထ၊ တေပါင္းစ၍၊ တႎသဒိ၀၊ လျဖင့္ ေရတြက္၊ အရက္ေျခာက္ဆယ္၊ သံုးရာၾကြယ္သား၊ ထို၀ယ္ႏွစ္ကို၊ ကပၸဆို၏။ ထိုလည္းတေၾကာင္း၊ တေပါင္းကြယ္ျပည့္၊ ပါဋိပဒ၊ တန္ခူးစ၍၊ ေျခာက္လ ေျခာက္လ၊ ၀ိသမႏွင့္၊ သမျဖင့္အား၊ ငါးဆယ့္ေလးခါ၊ ရက္သံုးရာကား၊ သာသနာႏွစ္၊ ျဖစ္၏၎င္း၊ တေပါင္းလျပည့္၊ တန္ခူးျပည့္ႏွင့္၊ ဆယ္ႏွစ္လွည့္လည္၊ တိထီမည္၏၊ တလီဆိုဘြယ္၊ သံုးဆယ္အသၤာ၊ ဆယ့္ႏွစ္ခါ၌၊ အသၤာသံ၀စ္၊ ေခၚျမဲႏွစ္တည္း။ သကၠရာဇ္ဦး၊ တန္ခူးတာတက္၊ ရက္၏အပ၊ ၾကံဳခဲ့ၾက၍၊ သံုးရာ့ရက္ပါး၊ ေျခာက္ဆယ့္ငါးႏွင့္၊ ဆယ့္ငါးနာရီ၊ ႏွစ္ပါဒ္ခ်ီလ်က္၊ တဗီဇနာ၊ သံုးျပန္က်တြင္၊ သုဒၶဒိႏၷ၊ သံ၀စၦရဟု။ သဒၶမၼပုည၊ ေရႊ၀ဆီမီး၊ စြယ္စံုၾကီးတို႔၊ ေရွးတီးတင့္ႏႈိင္း၊ ဆက္စဥ္လႈိင္း၍၊ သံပိုင္းမဂၤလာ၊ တင္ျပန္ရာသည္၊ မင္းသာပိုင္သ၊ စိုးျမန္းတည္း။<br /><br /><strong>ႏွစ္ အမ်ိဳးအစား ၁၂-ပါး။ ။ </strong>ခုႏွစ္သကၠရာဇ္ အမည္ ၁၂-မ်ိဳး၊ ၎င္းတို႔ကိုပင္ "သၾကၤန္မ်ိဳး ၁၂-ပါး" ဟုလည္းေခၚၾကသည္၊ သၾကၤန္လက္႐ိုးက်မ္းတို႔မွ နည္းရ႐ံု ျပလိုက္၏၊ <br />ေရာက္ဆဲ သကၠရာဇ္ကိုတည္၊ ၂-ခုႏုတ္၊ ၁၂-ခုစား၊ <br />၁-ၾကြင္းမူ ေဇယ်ႏွစ္၊ <br />၂-ၾကြင္းမူ ၀ိသာခါႏွစ္၊ <br />၃-ၾကြင္းမူ ေဇ႒ႏွစ္၊ <br />၄-ၾကြင္းမူ အာသဠႇီႏွစ္၊ <br />၅-ၾကြင္းမူ သရ၀ဏ္ႏွစ္၊ <br />၆-ၾကြင္းမူ အျဒႏွစ္၊ <br />၇-ၾကြင္းမူ အႆယုတၱႏွစ္၊ <br />၈-ၾကြင္းမူ ၾကတၱိကာႏွစ္၊ <br />၉-ၾကြင္းမူ မိဂသီႏွစ္၊ <br />၁၀-ၾကြင္းမူ ဖုသွ်ႏွစ္၊ <br />၁၁-ၾကြင္းမူ မာဃႏွစ္၊ <br />၁၂-ၾကြင္းမူ ဖဂၢဳဏႏွစ္။<br /><br /><strong>ႏွစ္က်ိပ္ရွစ္ဆူ ဘုရား။ ။ </strong>ေဂါတမ ဘုရားေလာင္း ဗ်ာဒိတ္ ခံယူေသာ ကမၻာမွစ၍ ပြင့္ေတာ္မူေသာ ဘုရားရွင္မ်ား၏ အမည္ေတာ္တို႔ျဖစ္သည္။<br />(၁) တဏွကၤရာဘုရား-ဒုကၠရစရိယာ ၇-ရက္၊ စရီးပင္ (ေတာင္မ႐ိုးပင္) ေဗာဓိ၊ သက္ေတာ္ တသိန္း ေနေတာ္မူ၏။<br />(၂) ေမဓကၤရာဘုရား-ဒုကၠရစရိယာ ၁၅-ရက္၊ ေပါက္ပင္ ေဗာဓိ၊ သက္ေတာ္ ကိုးေသာင္း။<br />(၃) သရဏကၤရာဘုရား-ဒုကၠရစရိယာ တလ၊ သခြတ္ပင္ ေဗာဓိ၊ သက္ေတာ္ ရွစ္ေသာင္း။<br />(၄) ဒီပကၤရာဘုရား-ဒုကၠရစရိယာ ၇-ရက္၊ ေညာင္ၾကပ္ပင္ ေဗာဓိ၊ သက္ေတာ္ တသိန္း။<br />(၅) ေကာ႑ညဘုရား-ဒုကၠရစရိယာ ဆယ္လ၊ ေၾကာင္လွ်ာပင္ ေဗာဓိ၊ သက္ေတာ္ တသိန္း။<br />(၆) မဂၤလဘုရား-ဒုကၠရစရိယာ ရွစ္လ၊ ကံ့ေကာ္ပင္ ေဗာဓိ၊ သက္ေတာ္ ကိုးေသာင္း။<br />(၇) သုမနဘုရား-ဒုကၠရစရိယာ ဆယ္လ၊ ကံ့ေကာ္ပင္ ေဗာဓိ၊ သက္ေတာ္ ကိုးေသာင္း။<br />(၈) ေရ၀တဘုရား-ဒုကၠရစရိယာ ၇-လ၊ ကံ့ေကာ္ပင္ ေဗာဓိ၊ သက္ေတာ္ ေျခာက္ေသာင္း။<br />(၉) ေသာဘိတဘုရား-ဒုကၠရစရိယာ ၇-ရက္၊ ကံ့ေကာ္ပင္ ေဗာဓိ၊ သက္ေတာ္ ကိုးေသာင္း။<br />(၁၀) အေနာမဒႆီဘုရား-ဒုကၠရစရိယာ ဆယ္လ၊ ေဖာက္ၾကံ႕ပင္ ေဗာဓိ၊ သက္ေတာ္ တသိန္း။<br />(၁၁) ပဒုမဘုရား-ဒုကၠရစရိယာ ရွစ္လ၊ ေၾကာင္လ်ာပင္ ေဗာဓိ၊ သက္ေတာ္ တသိန္း။<br />(၁၂) နာရဒဘုရား-ဒုကၠရစရိယာ ၇-ရက္၊ ေၾကာင္လ်ာပင္ ေဗာဓိ၊ သက္ေတာ္ ကိုးေသာင္း။<br />(၁၃) ပဒုမုတၱရဘုရား-ဒုကၠရစရိယာ ၇-ရက္၊ ထင္း႐ူးပင္ ေဗာဓိ၊ သက္ေတာ္ တသိန္း။<br />(၁၄) သုေမဓာဘုရား-ဒုကၠရစရိယာ ၁၅-ရက္၊ ထိန္ပင္ ေဗာဓိ၊ သက္ေတာ္ ကိုးေသာင္း။<br />(၁၅) သုဇာတဘုရား-ဒုကၠရစရိယာ ကိုးလ ၊ ၀ါးပင္ ေဗာဓိ၊ သက္ေတာ္ ကိုးေသာင္း။<br />(၁၆) ပီယဒႆီဘုရား-ဒုကၠရစရိယာ ေျခာက္လ၊ ေရခတက္ပင္ ေဗာဓိ၊ သက္ေတာ္ ကိုးေသာင္း။<br />(၁၇) အတၱဒႆီဘုရား-ဒုကၠရစရိယာ ရွစ္လ၊ စကားပင္ ေဗာဓိ၊ သက္ေတာ္ တသိန္း။<br />(၁၈) ဓမၼဒႆီဘုရား-ဒုကၠရစရိယာ ၇-ရက္၊ လိပ္ဆူးေရႊပင္ ေဗာဓိ၊ သက္ေတာ္ တသိန္း။<br />(၁၉) သိဒၶတၳဘုရား-ဒုကၠရစရိယာ ဆယ္လ၊ မဟာေလွကားပင္ ေဗာဓိ၊ သက္ေတာ္ တသိန္း။<br />(၂၀) တိႆဘုရား-ဒုကၠရစရိယာ ရွစ္လ၊ ပိေတာက္ပင္ ေဗာဓိ၊ သက္ေတာ္ တသိန္း။<br />(၂၁) ဖုႆဘုရား-ဒုကၠရစရိယာ ေျခာက္လ၊ သွ်ိသွ်ားပင္ ေဗာဓိ၊ သက္ေတာ္ ကိုးေသာင္း။<br />(၂၂) ၀ိပႆီဘုရား-ဒုကၠရစရိယာ ရွစ္လ၊ သခြတ္ပင္ ေဗာဓိ၊ သက္ေတာ္ ရွစ္ေသာင္း။<br />(၂၃) သိခီဘုရား-ဒုကၠရစရိယာ ရွစ္လ၊ သရက္ျဖဴပင္ ေဗာဓိ၊ သက္ေတာ္ ခုနစ္ေသာင္း။<br />(၂၄) ေ၀ႆဘူဘုရား-ဒုကၠရစရိယာ ေျခာက္လ၊ အင္ၾကင္းပင္ေဗာဓိ၊ သက္ေတာ္ ေျခာက္ေသာင္း။<br />(၂၅) ကကုသန္ဘုရား-ဒုကၠရစရိယာ ရွစ္လ၊ ကုကၠိဳပင္ ေဗာဓိ၊ သက္ေတာ္ ေလးေသာင္း။<br />(၂၆) ေကာဏဂံုဘုရား-ဒုကၠရစရိယာ ေျခာက္လ၊ ေရသဖန္းပင္ ေဗာဓိ၊ သက္ေတာ္ သံုးေသာင္း။<br />(၂၇) ကႆပဘုရား-ဒုကၠရစရိယာ ၇-ရက္၊ ပေညာင္ပင္ ေဗာဓိ၊ သက္ေတာ္ ႏွစ္ေသာင္း။<br />(၂၈) ေဂါတမျမတ္စြာဘုရား-ဒုကၠရစရိယာ ေျခာက္ႏွစ္ၾကာ၊ ေညာင္ဗုဒၶေဟပင္ရင္း၌ ပြင့္ေတာ္မူသည္၊ သက္ေတာ္ ရွစ္ဆယ္ ေနေတာ္မူသည္။ ၎င္း အက်ယ္ကို ဗုဒၶ၀ံသ။ ပါ။ ၃၈၁။႒။ ၃၄၈၊ အပဒါန္။ ႒။ ပ-အုပ္။ ၅၄။ စရိယာပိဋက ။႒။ ၁၄-တို႔၌ ႐ႈပါေလ။<br /><br /><strong>ႏွစ္ဆယ့္ငါးပါး၊ ေဘးၾကီးမ်ား၊ ေျဖၾကား ျမတ္အရွင္။ ။ </strong>၎င္း သ႐ုပ္ကို (ေဘးၾကီး ၂၅-ပါး)၌ ႐ႈပါ။<br /><br /><strong>ႏွစ္ဆယ့္ရွစ္႐ုပ္၊ စင္ဆြဲထုတ္၊ ၪပလုပ္ ႐ုပ္ေသး သဘင္ေသာ္။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ကို (႐ုပ္ေသးကပြဲ၊ ပါစျမဲ၊ ထုတ္ဆြဲ ၂၈-႐ုပ္ အဘယ္နည္း?) ဟူေသာ သုေတသန၌ ႐ႈပါ။<br /><br /><strong>ႏွစ္ဆယ့္ေလးပစၥည္း။ ။</strong> ၎င္းသည္ ပ႒ာန္းတရားေတာ္ျဖစ္၍ အာဂံုေဆာင္ၪပျပီး ေန႔စဥ္စည္းခ် ရြတ္ဖတ္ပါက ရန္သူမ်ိဳးငါးပါးမွ ကင္းလြတ္သည္။ <br />ေဟတု ပစၥေယာ၊ အာရမၼဏ ပစၥေယာ၊ အဓိပတိ ပစၥေယာ၊ အနႏၲရ ပစၥေယာ၊ သမနႏၲရ ပစၥေယာ၊ သဟဇာတ ပစၥေယာ၊ <br />အညမည ပစၥေယာ၊ နိႆယ ပစၥေယာ၊ ဥပနိႆယ ပစၥေယာ၊ ပုေရဇာတ ပစၥေယာ၊ ပစၦာဇာတ ပစၥေယာ၊ အာေသ၀န ပစၥေယာ၊ <br />ကမၼ ပစၥေယာ၊ ၀ိပါက ပစၥေယာ၊ အာဟာရ ပစၥေယာ၊ ဣႁႏၵိယ ပစၥေယာ၊ စ်ာန ပစၥေယာ၊ မဂၢ ပစၥေယာ၊ <br />သမၸယုတၱ ပစၥေယာ၊ ၀ိပၸယုတၱ ပစၥေယာ၊ အတၳိ ပစၥေယာ၊ နတၳိ ပစၥေယာ၊ ၀ိဂတ ပစၥေယာ၊ အ၀ိဂတ ပစၥေယာ တိ။<br /><br /><strong>ႏွလံုးေသြးေရာင္မ်ိဳး ၆-ပါး။ ။</strong> လူ၏ စိတၱဳပၸါဒ္ကို လိုက္၍ျဖစ္ေပၚေသာ ေသြးေရာင္ ေျခာက္ပါး။ <br />(၁) ရာဂစ႐ိုက္ ထူေျပာသူ၏ႏွလံုးေသြးသည္ ခ်ိပ္ရည္ကဲ့သို႔ နီေမာင္းေသာ အဆင္းရွိ၏၊ <br />(၂) ေဒါသစ႐ိုက္ ထူေျပာသူ၏ႏွလံုးေသြးသည္ ေထာက္ရွာသီးမွည္ကဲ့သို႔ မည္းနက္ေသာ အဆင္းရွိ၏၊ <br />(၃) ေမာဟစ႐ိုက္ ထူေျပာသူ၏ႏွလံုးေသြးသည္ သားဟင္းလ်ာေဆးရည္ကဲ့သို႔ ေျဖာ့ေတာ့ေသာ အဆင္းရွိ၏၊ <br />(၄) ၀ိတက္စ႐ိုက္ ထူေျပာသူ၏ႏွလံုးေသြးသည္ မျဖဴမညိဳ ပဲစဥ္းငံုအဆင္းကဲ့သို႔ ေျဖာ့ေတာ့ေသာ အဆင္းရွိ၏၊ <br />(၅) သဒၶါစ႐ိုက္ ထူေျပာသူ၏ႏွလံုးေသြးသည္ မဟာေလွကားပန္းအဆင္းကဲ့သို႔ ၀ါ၀င္းၾကည္လင္ေသာ အဆင္းရွိ၏၊ <br />(၆) ပညာစ႐ိုက္ ထူေျပာသူ၏ႏွလံုးေသြးသည္ ပြတ္သစ္စပတၱျမားကဲ့သို႔ သန္႔ရွင္းစင္ၾကယ္ေသာ ေရာင္ဆင္းရွိ၏။(အဘိဓမၼာနည္း)<br /><br /><strong>ႏႈတ္ခမ္းရပ္မွာ၊ ျဖစ္ေပၚလာ၊ ျမန္မာအကၡရာ ၇-လံုး။ ။ </strong>၎င္းသ႐ုပ္ (ၾသ႒ဇ အကၡရာ ၇-လံုး) ၌ဆိုခဲ့ျပီ။<br /><br /><strong>ႏႈတ္မလံုသူမ်ိဳး ၉-ေယာက္။ ။ </strong>လွ်ိဳ႕၀ွက္ဘြယ္တို႔ကို မတိုင္ပင္ မေျပာၾကားအပ္သူ ၉-ေယာက္၊ ဟိေတာပေဒသမွ။ (၁) ရာဂ စရိတ-ရာဂထူေျပာသူ၊ <br />(၂) ေဒါသ စရိတ-ေဒါသၾကီးသူ၊ <br />(၃) ေမာဟ စရိတ- ေတြေ၀ထိုင္းမႈိင္းသူ၊ <br />(၄) ဘီ႐ုက-ေၾကာက္တတ္သူ၊ သတၱိနည္းသူ၊ <br />(၅) အာမိသ ဂ႐ုက-လာဘ္လာဘ တပ္မက္သူ၊ <br />(၆) ဣတၳိ-မိန္းမ၊ <br />(၇) ေသာ႑-ေသေသာက္ၾကဴး ယစ္ထုပ္၊ <br />(၈) ပ႑က- ပ႑ဳက္၊ <br />(၉) ဒါရက- ကေလးသူငယ္။<br /></span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4065678380914351974-4317552355734158714?l=thupya2008sa.blogspot.com' alt='' /></div>Phapon Taikthit Sayadawhttp://www.blogger.com/profile/16175176298649110347noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-4065678380914351974.post-86983880082667770702008-12-21T08:28:00.000-08:002008-12-21T09:54:44.675-08:00<strong>နိကၡမပါရမီ၏ ေႏွာင္ၾကိဳး ၁၀-ဖြဲ႔။ ။ </strong>၎င္းသ႐ုပ္ကား (အေႏွာင္အဖြဲ႔ၾကီး ၁၀-ပါး)ႏွင့္တူ၏။<br /><br /><strong>နိကာယ္ ၅-ရပ္၊ ပိဋကတ္၊ က်မ္းျမတ္ ထုတ္ေဘာ္ေျဖ။ ။ </strong>အေပါင္းအစု ေပါင္းစုထားေသာ က်မ္းစာ ငါးခု။<br />«က» ဒီဃနိကာယ္ ၃-က်မ္း, သုတၱန္မ်ိဳး ပါဠိေတာ္မ်ား။ <br />(၁) သုတ္သီလကၡန္ <br />(၂) သုတ္မဟာ၀ါ၊ <br />(၃) သုတ္ပါေထယ်၊ <br />«ခ» မဇၩိမ နိကာယ္ ၃-က်မ္း, သုတၱန္မ်ိဳး ပါဠိေတာ္မ်ား။ <br />(၁) မူလ ပဏၰာသ၊ <br />(၂) မဇၩိမ ပဏၰာသ၊ <br />(၃)ဥပရိ ပဏၰာသ၊ <br />«ဂ» သံယုတၱနိကာယ္ ၅-က်မ္း, သုတၱန္မ်ိဳး ပါဠိေတာ္မ်ား။ <br />(၁) သဂါထာ၀ဂၢ သံယုတ္၊ <br />(၂) နိဒါန၀ဂၢ သံယုတ္၊ <br />(၃) ခႏၶ၀ဂၢ သံယုတ္၊ <br />(၄) သဠာယတန၀ဂၢ သံယုတ္၊ <br />(၅) မဟာ၀ဂၢ သံယုတ္၊ <br />«ဃ» အဂၤုတၱရ နိကာယ္ ၁၁-က်မ္း, သုတၱန္မ်ိဳး ပါဠိေတာ္မ်ား။ <br />(၁)ဧကဂၤုတၱရ ၊ <br />(၂) ဒုကဂၤုတၱရ ၊ <br />(၃) တိကဂၤုတၱရ ၊ <br />(၄) စတုကဂၤုတၱရ ၊ <br />(၅) ပဥၥဂၤုတၱရ ၊ <br />(၆) ဆကၠဂၤုတၱရ ၊ <br />(၇) သတၱဂၤုတၱရ ၊ <br />(၈) အ႒ဂၤုတၱရ ၊ <br />(၉) န၀ဂၤုတၱရ ၊ <br />(၁၀) ဒသဂၤုတၱရ ၊ <br />(၁၁) ဧကာဒသဂၤုတၱရ ။ <br />«င» ခုဒၵကနိကာယ္ သုတၱန္မ်ိဳး ၁၅-က်မ္းႏွင့္ ၀ိနည္း ၅-က်မ္း၊ အဘိဓမၼာ ၇-က်မ္း ပါဠိေတာ္မ်ား။ <br />(၁) ခုဒၵက ပါဌ၊ <br />(၂) ဓမၼပဒ၊ <br />(၃) ဥဒါန၊ <br />(၄) ဣတိ ၀ုတၱက၊ <br />(၅) သုတၱ နိပါတ၊ <br />(၆) ၀ိမာန ၀တၳဳ၊ <br />(၇) ေပတ ၀တၳဳ၊ <br />(၈) ေထရ ဂါထာ၊ <br />(၉) ေထရီ ဂါထာ၊ <br />(၁၀) ပါဌ ဇာတက၊ <br />(၁၁) မဟာ နိေဒၵသ၊ <br />(၁၂) ပဋိသမၻီဒါမဂ္၊ <br />(၁၃) အပဒါန္၊ <br />(၁၄) ဗုဒၶ၀င္၊ <br />(၁၅) စရိယာ ပိဋက၊ <br />၀ိနည္း ၅-က်မ္း ပါဠိေတာ္မ်ား။ <br />(၁) ပါရာဇိကဏ္၊ <br />(၂) ပါစိတ္၊ <br />(၃) မဟာ၀ါ၊ <br />(၄) စူဠ၀ါ၊ <br />(၅) ပရိ၀ါ၊ <br />အဘိဓမၼာ ၇-က်မ္း ပါဠိေတာ္မ်ား။ <br />(၁) ဓမၼသဂၤဏီ၊ <br />(၂) ၀ိဘင္း၊ <br />(၃) ပုဂၢလပညတ္၊ <br />(၄) ဓာတုကထာ၊ <br />(၅) ကထာ၀တၳဳ၊ <br />(၆) ယမိုက္၊ <br />(၇) ပ႒ာန္း။<br /><span id="fullpost"><br /><br /><strong>နိစၥလ ေရာင္ျခည္ေတာ္မ်ိဳး ၃-ပါး။ ။ </strong>ဗုဒၶ ဘုရားကိုယ္ေတာ္ျမတ္မွ အျမဲမျပတ္ထြက္ေနေသာ ေရာင္ျခည္ေတာ္ ၃-ပါး၊ ၎င္းအဓိပၸါယ္"ဗုဒၶကိုယ္ေတာ္ေရာင္ ၇-ပါး"၌ၾကည့္ပါ။ <br />(၁) အဂႌရသ ေရာင္ျခည္ေတာ္၊ <br />(၂) ဗ်ာမပၸဘာ ေရာင္ျခည္ေတာ္၊ <br />(၃) အသီတိပၸဘာ ေရာင္ျခည္ေတာ္။<br /><br /><strong>နိစၥသီလမ်ိဳး ၂-ပါး။ ။ </strong>ရေသ့, ေယာဂီႏွင့္ လူသူေတာ္တို႔ အျမဲတေစ ေစာင့္သံုး၍ေနႏိုင္ေသာ သီလမ်ိဳး ၂-ပါး ဟူ၏။ (၁) ငါးပါးသီလ၊ <br />(၂) ဆယ္ပါးသီလ။<br /><br /><strong>နိပါတ္ေတာ္ ၂၂-ပါး။ ။ </strong>ဘုရားေဟာ ဇာတ္နိပါတ္ေတာ္၏ အမည္ ၂၂ပါး၊ <br />၎င္း သ႐ုပ္ကို (ငါးရာ့ငါးဆယ္)ဟူေသာ သုေတသနပုဒ္၌ ႐ႈပါ။<br /><br /><strong>နိဗၺာန္မ်ိဳးျပား၊ ၇-ပါး၊ ေျဖၾကား ျမတ္အရွင္။ ။ </strong>တဏွာမွ ထြက္ေျမာက္ရာ အရပ္မ်ိဳး ၇-ပါး။ <br />(၁)ဒိ႒ဓမၼနိဗၺာန္-ဘုရား ရဟႏၲာတို႔ အသက္ထင္ရွားရွိစဥ္ ခံစားအပ္ေသာ နိဗၺာန္၊ <br />(၂) သမၸရာယိက နိဗၺာန္- ပရိနိဗၺာန္ စံျပီးေနာက္ နိဗၺာန္၊ <br />(၃) သ ဥပါဒိေသသ နိဗၺာန္- ဒိ႒ဓမၼနိဗၺာန္၏ပရိယာယ္၊ <br />(၄) အႏုပါဒိေသသ နိဗၺာန္-သမၸရာယိက နိဗၺာန္၏ ပရိယာယ္၊ <br />(၅) သုညတ နိဗၺာန္-သခၤါရတို႔မွ ကင္းဆိတ္ေသာ နိဗၺာန္၊ <br />(၆) အနိမိတၱ နိဗၺာန္-သခၤါရနိမိတ္တို႔မွ ကင္းစင္ေသာ နိဗၺာန္၊ <br />(၇) အပၸဏိဟိတ နိဗၺာန္- တဏွာေတာင့္တျခင္း ကင္းစင္ေသာ နိဗၺာန္။<br />မွတ္ခ်က္။ ။ထိုမွတပါးလည္း အမည္နာမ မ်ားစြာရွိေသး၏။<br /><br /><strong>နိမ့္သံအျပား၊ ၁၈-ပါး၊ စပ္ျငား ကဗ်ာျပ။ ။</strong> သံရွည္ကို မစြန္႔လႊတ္ဘဲ တင္းမာျပတ္သားစြာ ရြတ္ဖတ္သီဆိုရေသာ အသံမ်ား။ ၎င္းကိုပင္'သံဖို, ညာသံငယ္, ၀ိသဇၨနီသံ, စသည္ျဖင့္ ေခၚဆိုၾကေသး၏၊ 'အက်ယ္ ကဗ်ာဖြဲ႕နည္း နိသ်ည္းက်မ္း'၌႐ႈေလ။ (အား, အီး, ဦး, ေအး, ၾသး, အင္း, အဥ္း, အည္း, အန္း, အမ္း, အိန္း, အိမ္း, အုန္း, အုမ္း, အဲး, ေအာင္း, အိုင္း, အို၀္း)တို႔ ျဖစ္ၾက၏။<br /><br /><strong>နိမိတ္ ၃-ပါး၊ ေသသူမ်ား၊ ထင္ရွားျဖစ္ေပၚလာ။ ။</strong> ေသခါနီး၌ မိမိလားရာ ဂတိအတြက္ အခ်က္ျပေပးေသာ အာ႐ံုနိမိတ္မ်ား။ <br />(၁) ကံနိမိတ္၊ <br />(၂) ကမၼနိမိတ္၊ <br />(၃) ဂတိနိမိတ္၊ <br />အဘိဓမၼာ၀ိဘင္းပါဠိေတာ္။ ၁၄၂။႒။၁၄၈-၌ အက်ယ္႐ႈ။<br /><br /><strong>နိမိတ္ ၃-ပါး၊ ခြဲသိထား၊ တရား ကမၼ႒ာန္း။ ။</strong> ဘာ၀နာ၏ အေၾကာင္းျဖစ္ေသာ အာ႐ံု ၃-မ်ိဳးကို ေခၚဆိုေသာ ေ၀ါဟာရ။<br />(၁) ပရိကမၼ နိမိတ္-ပရိကမၼဘာ၀နာ၏ အာ႐ံုကို ပရိကမၼ နိမိတ္၊ "မူလစီးျဖန္းေသာ အာ႐ံုကိုေခၚဆိုသည္"။<br />(၂) ဥဂၢဟ နိမိတ္-ကမၼ႒ာန္းစီးျဖန္း၍ စိတ္ထည္း၌ အေတာ္တည္ၾကည္လာသည့္အခါ၊သို႔မဟုတ္ မူလ ပထ၀ီကသိုဏ္း စသည္ကို မ်က္စိျဖင့္ မၾကည့္ေတာ့ဘဲ စိတ္ျဖင့္မွန္း၍ တန္းတန္းေျဖာင့္ေျဖာင့္ ထင္ရွားေပၚလြင္စြာ အာ႐ံုကိုယူႏိုင္သည့္အခါ ထိုစိတ္ျဖင့္ ယူႏိုင္ေသာ အာ႐ံုကိုပင္ ဥဂၢဟနိမိတ္ဟူေခၚဆိုသည္။<br />(၃) ပဋိဘာဂ နိမိတ္-ပဋိဘာဂ သဒၵါကား အတုçအတူ ဟူေသာ အနက္ကို ေဟာ၏၊ မူလစီစဥ္ထားသည္မွ တပါး အျခားေသာ အတုအပ အာ႐ံု၊ သို႔မဟုတ္ မူလကသိုဏ္း၀န္းႏွင့္ တူစြာ စိတ္ထည္းမွာ ထင္ေပၚလာေသာ အာ႐ံုကို ပဋိဘာဂနိမိတ္ ေခၚဆိုသည္။<br /><br /><strong>နိမိတ္ၾကီး ၄-ပါး။ ။</strong> သုတ္မဟာ၀ါ ။ပါ။ ၁၈။ ႒။ ၄၆-၌ အက်ယ္႐ႈ။ နိကၡမပါရမီ၏ အေၾကာင္းျဖစ္ေသာ။ <br />(၁) သူအို၊ <br />(၂) သူနာ၊ <br />(၃) သူေသ၊ <br />(၄) ရဟန္း<br />တို႔ကို ေခၚဆိုသည့္ ဗုဒၶ၀င္ ေ၀ါဟာရ။<br /><br /><strong>နိမိတ္ေခၚလာ၊ မ်ိဳး ၃-ျဖာ၊ ျမဳိ႕ရြာ ဆည္းလည္းဆို။ ။</strong> ၎င္း သ႐ုပ္ကို (ဆည္းလည္း ၃-လံုး) သုေတသန၌ ဆိုခဲ့ျပီ။<br /><br /><strong>နိမိတ္ဖတ္ ပုဏၰားေတာ္ ၈-ေယာက္။ ။</strong> အေလာင္းေတာ္မင္းသား ဖြားျမင္ရာ၌ လကၡဏာေတာ္ နိမိတ္ဖတ္ အထူးေရြးခ်ယ္ခံ ပညာရွိပုဏၰား ရွစ္ေယာက္။ <br />(၁) ရာမပုဏၰား၊ <br />(၂) ဓဇ၊ <br />(၃) လကၡဏ၊ <br />(၄) မႏၲိ၊ <br />(၅) ေကာ႑ည၊ <br />(၆) ေဘာဇ၊ <br />(၇) သုယာမ၊ <br />(၈) သုဒတၱပုဏၰား<br />တို႔ျဖစ္ၾက၏။ ဗုဒၶ၀ံသ အ႒ကထာ။<br /><br /><strong>နိယာတ ဗ်ာဒိတ္ ရေၾကာင္း အဂၤါ ၈-ပါး။ ။ </strong>၎င္းသ႐ုပ္ အဓိပၸါယ္ကို (ဗ်ာဒိတ္ရေၾကာင္း အဂၤါ ၈-ပါး)၌ ၾကည့္ပါ။<br /><br /><strong>နိယာတ ဗ်ာဒိတ္ရ အေလာင္းေတာ္တို႔ မျဖစ္ေကာင္းေသာ အရပ္ဌာန ၁၈-ပါး။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ကို (ဗ်ာဒိတ္ရ အေလာင္းေတာ္တို႔ မျဖစ္ရာေသာ အရပ္ဌာန ၁၈-ပါး)၌ ၾကည့္ပါ။<br /><br /><strong>နိယာမတရား ၅-ပါး၊ တနည္း ၁၅-ပါး။ ။</strong> အမွတ္ ၁-မွ ၅-အထိçကို သုတ္မဟာ၀ါ အ႒ကထာ မဟာပဒါနသုတ္မွ ယူျပသည္။ အ႒သာလိနီ။ ႒။၃၁၂-၌လည္း႐ႈပါ။ ျမဲေသာ အေလ့အက်င့္ သေဘာတရားတို႔ကို ေခၚဆိုသည္၊ ဤ၌ ပညာရွိၾကီးမ်ား ထုတ္ဆိုေရးသားခ်က္ တဆယ့္ ငါးပါးကိုသာ ျပေသာ္လည္း အတိအက် မမွတ္အပ္၊ ထိုထက္ပို၍လည္း ၾကံဆ ယူငင္ႏိုင္ေသး၏၊ ၎င္းကိုပင္ "ကမၻာ့နိယာမ တရားၾကီး ငါးပါး"ဟုလည္း ေခၚဆိုၾက၏။<br />(၁) စိတၱ နိယာမ-စိတ္တို႕၏ အစဥ္အတိုင္း ေရွ႕စိတ္ ေနာက္စိတ္ ျဖစ္ပြားေသာ သေဘာတရား။<br />(၂) ကမၼ နိယာမ-ကုသိုလ္ကံ အကုသိုလ္ကံတို႔၏ ကံႏွင့္အလားတူစြာ ကမၼ၀ိပါက္တရား ခ်မ္းသာçဆင္းရဲတို႔ျဖစ္ပြားျခင္းသေဘာ။<br />(၃) ဗီဇ နိယာမ-သစ္ေစ့ သစ္ညြန္႕ စသည္တို႔၏ မူလမ်ိဳး႐ိုးပင္ရင္းႏွင့္ အလားတူစြာ ေပါက္ျခင္းသေဘာ။<br />(၄) ဥတု နိယာမ-ေဆာင္း, ေႏြ, မိုယ္းဥတုတို႕၌ ႏွင္းက်ျခင္း, ပူအိုက္ျခင္း, မိုယ္းရြာျခင္း စေသာ အစဥ္မျပတ္ အလားတူ ျဖစ္ျခင္းသေဘာ။<br />(၅) ဓမၼ နိယာမ-ေရတို႕၏ နိမ့္ရာသို႔ စီးဆင္းျခင္း, သစ္ညြန္႔တို႔၏ ေကာင္းကင္သို႕ထိုးတက္ျခင္း, ေန လ ၾကယ္တာရာ တို႕၏ ထြန္းလင္းေတာက္ပ လွည့္လည္ျခင္း စေသာ သေဘာတရားစု။<br />(၆) ကပၸ နိယာမ- ကမၻာ၏ ပဌမတည္ေထာင္ ျဖစ္ေပၚ ပ်က္စီးျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲေနျခင္းသေဘာ။<br />(ရ) လိဂၤ နိယာမ- ထီး, မ သတၱ၀ါတို႔၏ အခ်င္းခ်င္း မတူ ထူးျခားေသာ အသြင္, အသံ သေဘာ။<br />(၈) ပထ၀ီ နိယာမ-ေျမ၏ တည္ရာ မွီရာျဖစ္ျခင္း ခက္မာ ခိုင္ခန္႔ျခင္း သေဘာ။<br />(၉) အာေပါ နိယာမ-ေရ၏ နိမ့္ရာသို႔စီးဆင္းျခင္း, ေအးျမျခင္း, ေပ်ာ့ေပ်ာင္းျခင္း သေဘာ။<br />(၁၀) ေတေဇာ နိယာမ-မီး၏ ပူေလာင္ျခင္း, ျမိဳက္ကြၽမ္းျခင္း, ေၾကညက္ေစျခင္း, ရင့္ေရာ္ ေဆြးေျမ့ေစျခင္းႏွင့္ ခ်မ္းေအးျခင္း သေဘာ။<br />(၁၁) ၀ါေယာ နိယာမ-ေလ၏တြန္းကန္ ထၾကြ လႈပ္ရွား ေတာင့္ခိုင္ျခင္း သေဘာ။<br />(၁၂) အာကာသ နိယာမ-ေကာင္းကင္၏ ဟင္းလင္းပြင့္ျခင္း, ေရးျခစ္၍ မရျခင္း, အဆင္းအေရာင္ ႐ုပ္သြင္ ကင္းျခင္း သေဘာ။<br />(၁၃) သူရိယ နိယာမ-ေနမင္း၏ အေရာင္အဆင္းကိုေပးျခင္း, လက္်ာရစ္ အျမဲလွည့္လည္ျခင္း, အေရွ႕မွထြက္၍ အေနာက္သို႔ ၀င္ျခင္း သေဘာ။<br />(၁၄) စႏၵ တာရက နိယာမ-လႏွင့္ ၾကယ္တာရာတို႔၏ အလင္းေရာင္ကိုေပးျခင္း, အျမဲလက္်ာရစ္ လွည့္လည္၍သြားျခင္း, အေရွ႕မွထြက္ျပီး အေနာက္သို႔ ၀င္ျခင္း သေဘာ။<br />(၁၅) ပဋိစၥ သမုပၸါဒ နိယာမ-ကုသိုလ္ အကုသိုလ္ တရားတို႔၏ တခုျဖစ္လွ်င္ အျခားတခုျဖစ္ေပၚလာျခင္း, သေဘာတရားတခုခ်ဳပ္လွ်င္ အျခားတခု ခ်ဳပ္ျငိမ္းသြားေသာ သေဘာတရားစုမ်ိဳး။<br /><br /><strong>နိေရာဓသစၥာ၏ အနက္သေဘာ ၄-ခ်က္။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ကို (သစၥာအနက္ ၁၆-ခ်က္)၌ ႐ႈပါ။<br /><br /><strong>နိေရာဓ သမာပတ္၏ ပုဗၺ ကရဏၾကီး ၄-ပါး။ ။</strong> နိေရာဓသမာပတ္ မ၀င္စားမီ ေရွးဦးစြာ အျမဲျပဳလုပ္ ဓိ႒ာန္ရေသာ ျပဳဘြယ္ၾကီး ေလးပါး ဟူ၏။ <br />(၁) သတၳဳ ပေကၠာသန-ျမတ္စြာဘုရားေခၚလွ်င္သိႏိုင္ျခင္း၊ <br />(၂) သံဃပဋိမာနန-သံဃာ ေတာင့္တလွ်င္ သိႏိုင္ျခင္း၊ <br />(၃) နာနာဗဒၶ အ၀ိေကာပန-မိမိႏွင့္ စပ္ေသာ သကၤန္းပရိကၡရာတို႔ကို ေရçမီး စေသာ ရန္သူမ်ား မဖ်က္ဆီးႏိုင္ျခင္း၊ <br />(၄) အဒၶါန ပရိေစၦဒ-၀င္စားေနမည့္ ေန႔ရက္အခ်ိန္ကို ပိုင္းျခားသတ္မွတ္ျခင္း။<br /><br /><strong>နိေရာဓသမာပတ္ ၀င္စားႏိုင္သူ ၂-မ်ိဳး။ ။</strong> စိတ္, ေစတသိက္, စိတၱဇ႐ုပ္ တို႔ကို အခိုက္အတန္႔အားျဖင့္ ခ်ဳပ္ေစကာ ခ်မ္းသာမႈကို ခံစားႏိုင္သူ ပုဂၢိဳလ္ႏွစ္ေယာက္ကို ဆိုသည္။ <br />(၁) စ်ာနလာဘီ အနာဂါမ္ ပုဂၢိဳလ္ တေယာက္၊ <br />(၂) စ်ာနလာဘီ ရဟႏၲာ ပုဂၢိဳလ္ တေယာက္။<br />မွတ္ခ်က္။ ။ေသာတာပန္, သကဒါဂါမ္ႏွင့္ ပုထုဇဥ္ စ်ာန္ရ ပုဂၢိဳလ္တို႔ကား ႏုေသာ သမာဓိရွိ၍ မ၀င္စားႏိုင္ဟူ၏၊ စ်ာန္သမာပတ္ မရသူ အနာဂါမ္ ရဟႏၲာတို႔လည္း မ၀င္စားႏိုင္ေခ်။<br /><br /><strong>နိသဇၨ ေဒါသမ်ိဳး ၈-ပါး။ ။</strong> ျမတ္စြာဘုရားႏွင့္ သံဃာေတာ္မ်ားထံ ကပ္ေရာက္ခစားေသာခါ မေနအပ္ေသာ အရပ္ေနရာမ်ိဳး ရွစ္ပါး၊ မသင့္တင့္ေသာ အျပစ္သင့္သည္ ဟူ၏၊ သုတၱနိပါတ္ မဂၤလသုတ္ အ႒ကထာမွ သုေတသနၪပသည္။ <br />(၁) အတိဒူရ-ေ၀းလြန္းေသာ ေနရာ၊ <br />(၂) အစၥာသႏၷ-နီးလြန္းေသာ ေနရာ၊ <br />(၃) ဥပရိ ၀ါတ-ေလညာေလတင္အရပ္၊ <br />(၄) ဥႏၷတ ပေဒသ-ျမင့္လြန္းေသာ ေနရာ၊ <br />(၅) အတိသမၼဳခ-မ်က္ႏွာႏွင့္ တည့္တည့္အရပ္၊ <br />(၆) အတိ ပစၦာ-ေနာက္ေက်ာတည့္တည့္အရပ္၊ <br />(၇) ၾသနတ-နိမ့္က်လြန္းေသာ ေနရာ၊ <br />(၈) ပႆ-ေဘးတိုက္ တည့္တည့္ေနရာ။<br /><br /><strong>« နီ »</strong><br /><br /><strong>နီလာအျပား၊ မ်ိဳး ၄-ပါး၊ ခြဲျခား မဏိသွ်တ္။ ။</strong> မဏိသွ်တၱရက်မ္းလာ နီလာမ်ိဳးေလးပါးကို တန္ဘိုးႏွင့္တကြ ၎င္းက်မ္းရင္း လကၤာအတိုင္း ခြဲျခား၍ ထုတ္ျပလိုက္၏၊ <br />"ေလးသြယ္နီလာ၊ ျပားၾကရာတြင္၊ <br />(၁)'နီလာ'ေခၚဆို၊ ေအာက္မဲၫိုပြင့္၊ ပန္းသို႔ တင့္၏၊ <br />(၂) ထပ္ဆင့္ ဒုတိယ၊ 'နီလ က႑ီ'၊ ႐ႈ ဤလကၡဏာ၊ အျပာတြင္ဖက္၊ ၫိုၫိုစြက္၏၊ <br />အမ်က္ႏွစ္ပါး၊ ဤေက်ာက္မ်ားကား၊ က်ပ္သားေရႊတိ၊ တင္ေလာက္ဘိမူ၊ သိဂႋပဥၥ၊ က်ပ္ထိုက္စြတည့္၊ <br />(၃) 'ဣႏၵနီလာ'၊ လကၡဏာကား၊ သူရိယာေနျခည္၊ ေရာင္သို႔တည္၏၊ <br />ေရႊရည္ တက်ပ္၊ တင္ေလာက္လပ္မူ၊ သံုးက်ပ္ေရႊေကာင္း၊ ထိုက္ေပေရွာင္း၏၊ <br />(၄) တေၾကာင္း 'ဥပ နီလာ'၊ သညာေခၚဆို၊ ၾကာၫိုပြင့္ေရာင္၊ တက်ပ္ေခါင္မွာ၊ <br />စီေျမႇာင္သင့္စြာ၊ ထားေလာက္ပါမူ၊ ေရႊသား ႏွစ္က်ပ္၊ အဘိုးျပတ္သည္၊ မခြၽတ္မွန္ေျဖာင့္ လွည့္သတည္း"။<br /><br /><strong>နီ၀ရဏတရား ၆-ပါး။ ။</strong> စ်ာန္ မဂ္ဖိုလ္ စေသာ ကုသိုလ္တရားတို႔ကို ပိတ္ပင္တားဆီး ကန္႔ကြက္တတ္ေသာ တရား ၆-ပါး။ <br />(၁) ကာမစၦႏၵ နီ၀ရဏ-အာ႐ံုငါးပါး ကာမဂုဏ္တရားတို႔ကိုသာ ခံစားလိုျခင္း ေလာဘ၊ <br />(၂) ဗ်ာပါဒ နီ၀ရဏ-အမ်က္ေဒါသ ျပစ္မွား ၾကမ္းတမ္းျခင္း၊ <br />(၃) ထိနမိဒၶ နီ၀ရဏ-ထိုင္းမႈိင္း ငိုက္မ်ည္းျခင္း၊ <br />(၄) ဥဒၶစၥ ကုကၠဳစၥ နီ၀ရဏ-မတည္ၾကည္ေသာစိတ္, ပ်ံ႕လြင့္ျခင္း, ပူပန္ျခင္း၊ <br />(၅) ၀ိစိကိစၦာ နီ၀ရဏ-ရတနာသံုးပါး၏ ဂုဏ္ေက်းဇူးႏွင့္ မိမိတို႔ျပဳလုပ္ရမည့္ အက်ိဳးခံစားခြင့္ <br />စ်ာန္ မဂ္ဖိုလ္တရားတို႔ကို သို႔ေလာ သို႔ေလာ ယံုမွားေတြးေတာျခင္း၊ <br />(၆) အ၀ိဇၨာ နီ၀ရဏ-အမွန္ကိုမသိတတ္ျခင္း ေမာဟ။<br /><br /><strong>« ႏု »</strong><br /><br /><strong>ႏုမွာ ၅၀၀၊ ဘုရားလ်ာ၊ သညာ အမည္ထုတ္။ ။</strong> <br />က်မ္းၾကီး က်မ္းခိုင္တို႔၌ ၎င္းတို႔၏ အမည္နာမမ်ားကို မေတြ႔ဘူးေသးပါ၊ <br />ရင့္မာ တက်ိပ္ကား အနာဂတ၀င္က်မ္း၌ အမည္မ်ားႏွင့္တကြ လာရွိ၏၊ <br />"ရင့္မာတက်ိပ္၊ ႏုငါးရာ၊ ေနာင္လာရွစ္ေသာင္း၊ ဘုရားေပါင္း။ ဘုရားေပါင္းေနာက္၊ <br />တို႔ႏွစ္ေယာက္၊ တို႔ႏွစ္ေယာက္ေနာက္၊ ခင္ၾကီးေပါက္" ဟု အရက္သမား စကားမ်ိဳးေလာက္ကိုသာ ကြၽႏု္ပ္တို႔ ၾကားမွတ္ရဘူး၏။<br /><br /><strong>ႏုႆတိ ၁၀-ပါး။ ။</strong> ၎င္း၏ သ႐ုပ္အဓိပၸါယ္(အႏုႆတိ ဆယ္ပါး)မွာ ျပခဲ့ျပီ။ ဤေ၀ါဟာရကား ကဗ်ာလကၤာအစပ္ႏွင့္ စာေပ၀ါး မ၀သူတို႔မွျဖစ္လာ၏၊ အမွန္မွာ "အႏုႆတိ"သာျဖစ္သည္။<br /><br /><strong>« ႏူ »</strong><br /><br /><strong>ႏူနာမ်ိဳး ၁၈-ပါး။ ။</strong> ကု႒ႏူနာမ်ိဳး ၁၈-ပါး၊ အမတသာဂရ ေဆးက်မ္းမွ အက်ဥ္းယူျပသည္။ <br />အက်ယ္ ၎င္း၌႐ႈပါေလ။ <br />(၁) ကာပါလိက-ကိုယ္ေရ နီ, ၫို, အဖုေပါက္, ၾကမ္းေျခာက္၍ အလြန္နာက်င္ျခင္း ျဖစ္၏၊ <br />(၂) ၾသဒုမၺဳရ-ကိုယ္ေရနီ, သဖန္းသီးဖုထ, အလြန္ယား, ဆံပင္အေမြး ေျဖာ့ေတာ့ေသာ အဆင္းရွိ၏၊ <br />(၃) မ႑လ- ကိုယ္ေရျဖဴ, နီ, ေစးထန္းထန္းအဖုအကြက္ထ၏၊ <br />(၄) ဣကၡ ဇိ၀ွါ- အနာျဖစ္ရာ၌ လွ်ာကဲ့သို႔ရွိ၏၊ အတြင္း၌ ၀ါညိဳရွိ၏၊ နာက်င္၏၊ <br />(၅) ပု႑ရိက-အေရသည္ ၾကာရြက္ႏုကဲ့သို႔ စဥ္းငယ္နီ၍ျဖဴ၏၊ <br />(၆) သီဓမ- အေရ ေၾကးနီ အဆင္းကဲ့သို႔ရွိ၏၊ ယား၏၊ ေျခာက္၏၊ တစ တစ ျပန္႕ႏွံ႕၍တက္၏၊ <br />(၇) ကာက-အေရ ခ်င္ေရြးကဲ့သို႕ရွိ၏၊ အတြင္း၌ညိဳ၏၊ ေဘးနားနီ၏၊ ေျခာက္ေသြ႕ ကိုက္ခဲ နာက်င္၏၊ <br />(၈) ဧကကု႒- ေခြၽးမထြက္ ငါးတစ္ငါးတံုးကဲ့သို႕ ၾကီးစြာျဖစ္ေပၚလာတတ္၏၊ <br />(၉) ဂဇစမၼ- အေရသည္ဆင္ေရကဲ့သို႔ထူ၏၊ <br />(၁၀) ဒမၼဒလ- ယား၏၊ နီေရာင္ရွိ၏၊ အဖုတို႕ျဖင့္ျပည့္၏၊ အဖုေပါက္ကြဲလ်က္ အ၀တ္ ပုဆိုးတို႔ျဖင့္ အထိမခံႏိုင္ေအာင္ နာက်င္၏၊ <br />(၁၁) ကိဋိဘ- ေျခာက္ေသာအေရာင္ရွိ၏၊ ညိဳမည္း၏၊ ၾကမ္းေထာ္၏၊ <br />(၁၂) ေ၀ပါဒိက-လက္ေျခတို႕၏ အေရသည္ ကြဲပ်က္ေပါက္ပဲ့ျခင္းသို႕ ေရာက္၏၊ အလြန္ နာက်င္၏၊ <br />(၁၃) အလသ-အေရ၌ မ်ားစြာယား၍ အဖုၾကီးေတြေပၚေပါက္လာတတ္၏၊ <br />(၁၄) ဒဒၵဳ- အေရနီလ်က္ ယားျပီး အဖုတို႔ ထတတ္၏၊ <br />(၁၅) ပါမာ- ပူေလာင္၏၊ ယား၏၊ ေသးငယ္ေသာ အနီဖု ကေလးမ်ား ေပၚေပါက္လာတတ္၏၊ <br />(၁၆) ၀ိေပၹါဋက- အေရ၌ ညိဳညိဳနီနီ ေသးငယ္ေသာ အဖုကေလးေတြ ျဖစ္လာတတ္၏၊ <br />(၁၇) သတာ႐ု- အေရ၌ နီိနီညိဳညိဳ အဖုၾကီးေတြ ထတတ္၏၊ <br />(၁၈) ၀ိဓစိၥကာ- အ႐ိုးအဆစ္တို႕ကို ေဆြးေျမ႕ျပဳတ္ျပတ္ေစ၏။<br /><br /><strong>« ေန »</strong><br /><br /><strong>ေနထြက္နာရီ၊ ၁၂-လီ၊ ျမန္ျပည္ ဘယ္လ ဘယ္ခ်ိန္နည္း?။ ။</strong> ျမန္မာျပည္၌ ေနထြက္ ေန၀င္ အခ်ိန္မ်ားကို ေအာက္ပါ လကၤာသြားအတိုင္း ပညာရွိမ်ား စီစဥ္ထားခဲ့ၾက၏၊ ဤ၌ စေနနံကို သုည ယူေလ။<br />လကၤာသြား -----------------------လအမည္----------- နာရီ မိနစ္<br />ကူး, ေသာင္း, ေနထြက္ ------------ တာကူး------------- ၆ ၀၀<br />ဆုန္, ဖက္, ေမႏွင္း----------------- ကဆုန္-------------- ၅ ၅၀<br />ယုန္, မင္း, လွေထြ----------------- နယုန္--------------- -- ၅ ၄၀<br />ဆို, ေပ, ဆယ္ထပ္----------------- ၀ါဆို ------------------ ၅ ၃၀<br />ေခါင္, မတ္, လည္တို -------------- ၀ါေခါင္-----------------၅ ၄၀<br />လင္း, ပ်ိဳ, ပ်ိဳေထြး----------------- ေတာ္သလင္း -----------၅ ၅၀<br />ကြၽတ္, ေသြး, ထြက္ထြက္ ---------သီတင္းကြၽတ္ -----------၆ ၀၀<br />မုန္း, သက္, ေအာ္ေန -------------တန္ေဆာင္မုန္း ----------၆ ၁၀<br />နတ္, ေသ, ခ်န္ထား----------------နတ္ေတာ္ ---- ------- ၆ ၂၀<br />ျပာ, သား, စုတ္တံ ----------------ျပာသို ------------------- ၆ ၃၀<br />တြဲ, ဟန္, ေခၚထု---------------- တပို႔တြဲ ---------------- ၆ ၂၀<br />ေပါင္း, ဟု, အတင္း------------- တေပါင္း --------------- ၆ ၁၀<br />ေနထြက္လင္းသည္၊ ျမန္တြင္းျပည္သူ၊ မွတ္ယူေသာ္။<br /><br /><strong>ေနျပည္ေတာ္မွာ၊ ျငိမ့္ေညာင္းသာ၊ က်မ္းလာ သံ ၁၀-မ်ိဳး။ ။ </strong>၎င္းသ႐ုပ္ <br />(ျမိဳ႔ေတာ္သာယာ၊ ျငိမ့္ေညာင္းျငာ၊ ၁၀-ျဖာ အသံမ်ိဳး) ဟူေသာ သုေတသန၌ ႐ႈပါေလ။<br /><br /><strong>ေနမင္း၏ ရန္သူမ်ိဳး ၄-ပါး။ ။</strong> ၀ိနည္း စူဠ၀ါ။ပါ။ ၄၉၂။ ႒။ ၃၁၂-တို႔၌႐ႈပါ၊ ေန၏ အႏၲရာယ္ၾကီး ေလးပါး။ <br />(၁) ဆီးႏွင္းျမဴခိုး၊ <br />(၂) မီးခိုး၊ <br />(၃) မိုယ္းတိမ္၊ <br />(၄) အသူရိန္ <br />တို႔ျဖစ္ၾက၏။<br /><br /><strong>ေနမင္း၏ ရန္သူမ်ိဳး ၅-ပါး၊ တနည္း။ ။</strong> ေန, လ, တို႔၏အႏၲရာယ္ အညစ္အေၾကး ၅-ပါး ဟူ၏။ သုတ္သီလကၡန္။ ႒။ ၁၂၉။ <br />(၁) မိုယ္းတိမ္တိုက္၊ <br />(၂) ဆီးႏွင္း၊ <br />(၃) မီးခိုး၊ <br />(၄) ျမဴ၊ <br />(၅) ရာဟု အသူရိန္။<br /><br /><strong>ေနရာ ၅-သြယ္၊ နန္းေတာ္၀ယ္၊ ဘယ့္ႏွယ္ ဘယ့္ႏွယ္ ဘယ္သို႔နည္း?။ ။</strong> နန္းေတာ္တြင္းရွိ မႉးမတ္တို႔၏ ေနရာ ၅-သြယ္ ဟူလို၊ ၎င္းတို႔ကို ေတာ္, ဒူး, စနည္း, ကေ၀ါ, ဟု သိရာသည္၊ ဤ အေခၚအေ၀ၚတို႔မွာ ရာမညတိုင္းသားတို႔ ဘာသာ ျဖစ္၏။ <br />(၁) ေတာ္ ေနရာ- ကြန္းစင္ေနရာ၊ <br />(၂) ဒူး ေနရာ-ေသဥ္ မ ေနရာ၊ <br />(၃) စနည္းေနရာ၊ <br />(၄) ေသဥ္ရံ ေနရာ၊ <br />(၅) ဘေ၀ါ ေနရာ- ေသဥ္ေထြးေနရာ၊ 'အတြင္းဘေ၀ါ, အျပင္ဘေ၀ါ' အားျဖင့္ ေနရာ ငါးသြယ္ ရွိ၏။ <br />ထို႔ေၾကာင့္ "အမတ္ၾကီးဟု၊ သီးသီးေက်ာ္ထင္၊ ေတာ္ဟုတြင္သား၊ ကြန္းစင္လံုးညီ၊ ေရႊတိုင္မွီလ်က္၊ <br />ေနာက္ျပီေနာက္တည္၊ ဒူး, စနည္က၊ ႏွစ္မည္ဘေ၀ါ၊ နတ္ေလာ ေတြးဘြယ္၊ မတ္ငါးသြယ္ႏွင့္၊" ဟု ပညာရွိတို႔ စပ္ဆိုထား၏။<br /><br /><strong>ေနေရာင္ျခည္ ၇-မ်ိဳး။ ။</strong> ေနေရာင္ျခည္ ဓာတ္တြင္ပါေသာ အဆင္းေရာင္ျခည္ ၇-မ်ိဳး။ <br />(၁) အနီေရာင္၊ <br />(၂) အျဖဴေရာင္၊ <br />(၃) ညိဳစိမ္းေရာင္၊ <br />(၄) အ၀ါေရာင္၊ <br />(၅) ေမာင္းမႈိင္းေရာင္၊ <br />(၆) ခရမ္းေရာင္၊ <br />(၇) ျပိဳးျပက္ေရာင္။<br /><br /><strong>ေန၀င္နာရီ၊ ၁၂-လီ၊ ျမန္ျပည္ ဘယ္လ ဘယ္ခ်ိန္နည္း?။ ။ </strong>၎င္းအေျဖကား ၁၂-နာရီကိုတည္၊ ထိုလ၏ ေနထြက္နာရီႏွင့္ ႏုတ္၊ အၾကြင္း ေန၀င္နာရီျဖစ္၏။<br /><br /><strong>ေန႔ နံမ်ိဳး ၈-ပါး။ ။</strong> တနဂၤေႏြ ေန႔နံ အစ-ရာဟု ေန႔နံ အဆံုး, ၎င္းရွစ္ပါးကို ေခၚသည္။<br /><br /><strong>ေန႔၌ အိပ္သင့္ေသာသူ ၁၇-ဦး။ ။</strong> ဥတုေဘာဇနက်မ္းမွ ဤသူမ်ားကား က်န္းမာေရးအတြက္ ေန႔ကိုအိပ္ရမည္။ (၁) အပင္ပန္းခံသူ၊ <br />(၂) ေမထုန္မွီ၀ဲျပီးစသူ၊ <br />(၃) ခရီးျပင္းသြားသူ၊ <br />(၄) ဆင္ျမင္းတို႔ ပန္းေအာင္စီးသူ၊ <br />(၅) ကိုယ္လက္ႏြမ္းနယ္သူ၊ <br />(၆) ၀မ္းသက္သူ၊ <br />(၇) ရင္က်ပ္ ရင္ဘတ္နာရွိသူ၊ <br />(၈) ပန္းနာရွိသူ၊ <br />(၉) ေရငတ္နာရွိသူ၊ <br />(၁၀) သက္လံုပ်က္သူ၊ <br />(၁၁) ေလနာရွိသူ၊ <br />(၁၂) ဓာတ္ အားခြန္ ကုန္ခန္းသူ၊ <br />(၁၃) သလိပ္ ကုန္ခန္းသူ၊ <br />(၁၄) သူအို၊ <br />(၁၅) ေသအရက္ မ်ားစြာ ယစ္သူ၊ <br />(၁၆) အဇိဏၰနာ ရွိသူ၊ <br />(၁၇) ညဥ့္ကို မအိပ္ရသူ။<br /><br /></span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4065678380914351974-8698388008266777070?l=thupya2008sa.blogspot.com' alt='' /></div>Phapon Taikthit Sayadawhttp://www.blogger.com/profile/16175176298649110347noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-4065678380914351974.post-3896210077604565422008-12-21T06:51:00.001-08:002008-12-21T08:27:34.034-08:00<strong>နံသင့္ အကၡရာမ်ိဳး ၃၃-လံုး။ ။</strong> <br />အ-တနဂၤေႏြနံ၊ <br />က, ခ, ဂ, ဃ, င-တနင္းလာနံ၊<br /> စ, ဆ, ဇ, စ်, ည-အဂၤါနံ၊<br /> ဋ, ဌ, ဍ, ဎ, ဏ၊ တ, ထ, ဒ, ဓ, န-စေနနံ၊<br /> ပ, ဖ, ဗ, ဘ, မ-ၾကာသပေတးနံ၊<br /> သ, ဟ- ေသာၾကာနံ၊<br /> လ, ၀, ဠ- ဗုဒၶဟူးနံ၊<br /> ယ, ရ- ရာဟုနံ။<br /><br /><strong>နံသင့္လူမ်ိဳး ၁၀၁-ပါး ။ ။</strong> ေဗဒင္က်မ္းလာ ေန႔နံႏွင့္ လူမ်ိဳးယူပံုျဖစ္၏။ <br />(၁) တနဂၤေႏြနံ-ယြန္း၊ <br />(၂) တနင္းလာနံ-ရွမ္း၊ <br />(၃) အဂၤါနံ- မြန္, တလိုင္း၊ <br />(၄) ဗုဒၶဟူးနံ-ကတူး၊ <br />(၅) ၾကာသပေတးနံ-ျမန္မာ၊ <br />(၆) ေသာၾကာနံ-သက္၊ <br />(၇) စေနနံ-ကုလား၊ <br />(၈) ရာဟုနံ-တ႐ုပ္လူမ်ိဳး။<br /><span id="fullpost"><br /><br /><strong>နံ႔သာမ်ိဳး ၄ပါး။ ။</strong> <br />(၁) ကံုကုမံ၊ <br />(၂) ေလးညႇင္း၊ <br />(၃) ကမ်ဥ္း၊ <br />(၄) ေတာင္ဇလပ္၊ <br />ဤကား မဂဓအဘိဓာန္ အလိုတည္း။<br /><br /><strong>နံ႔သာမ်ိဳး ၅ပါး။ ။</strong> <br />(၁) နံ႔သာျဖဴ၊ <br />(၂) နံ႔သာနီ၊ <br />(၃) ကရမက္၊ <br />(၄) အေက်ာ္၊ <br />(၅) စမၸါ၊ <br />ပိေ႑ာေဆးက်မ္းတု႔ိ၌ ေသြး, ေလ, သလိပ္, သည္းေျခတို႔ကိုႏိုင္၏၊ အပူကို ျငိမ္းေစတတ္၏ဟု ဆိုသည္။<br /><br /><strong>နံ႔သာမ်ိဳး ၁၀ပါး။ ။</strong> သာရတၳ သဂၤဟက်မ္းမွ။ <br />(၁) ကာလာႏုသာရီ စေသာ အျမစ္နံ႕သာ၊ <br />(၂) စႏၵကူး စေသာ အႏွစ္္နံ႕သာ၊ <br />(၃) ထင္း႐ူးစေသာ အကာနံ႕သာ၊ <br />(၄) သစ္ၾကံပိုး စေသာ အေခါက္္နံ႕သာ၊ <br />(၅) သီး, စေသာ အလႊာနံ႔သာ၊ <br />(၆) ပြဲလွ်က္ စေသာ အရည္္နံ႕သာ၊ <br />(၇) ကြမ္းရြက္ စေသာ အရြက္နံ႔သာ၊ <br />(၈) ကံ့ေကာ္ မာလာက်ီက်ဳ စေသာ အပြင့္္နံ႕သာ၊ <br />(၉) ဇာဒိပၹိဳလ္ စေသာ အသီးနံ႔သာ၊ <br />(၁၀) အလံုးစံုအနံ႔ႏွင့္ ျပည့္စံုေသာ သကၤန္းစေသာ ပင္စည္နံ႔သာ။<br /><br /><strong>နကၡတ္ ၂၈-လံုး။ ။</strong> နကၡတၱာနီတိ ကတၱိကာဒီဟိ အ႒၀ီသတိ နကၡတၱာနိ-ဟု မဟာနိေဒၵသ။ပါ။၂၉၈။႒။၃၆၆-၌ဖြင့္ဆိုသည္။ ဤ၌ လံုးေရ ပံုသ႑ာန္ပါ နကၡတၱသွ်ၾတက်မ္းမွ ၂၇-လံုး ယူျပလိုက္သည္၊ လံုးေရ သ႑ာန္အစံုႏွင့္ က်မ္းစာမူရင္းအတိုင္း ျပလိုက္သည္။ <br />(၁)၊ အႆ၀ဏီ၊ ေျခာက္လံုးညီ၊ တူျပီ ျမင္းေခါင္းဆို၊ <br />(၂) ဘရဏီမွာ၊ သံုးလံုးသာ၊ ပမာခံုေလာက္လို၊ <br />(၃) ၾကတၱိကာၾကယ္၊ ခုနစ္သြယ္၊ ၾကယ္ငယ္စုသလို၊ <br />ေဖ်ာက္ဆိတ္ၾကယ္ေခၚ၊ ၇-ေဖၚ၊ ယူေသာ္ ၾကိတၱိကာ၊ <br />(ဤနကၡတ္သံုးလံုးကား၊ က်ီးတာရာႏွင့္ ယွဥ္၍ သြား၏၊) <br />(၄) ဆယ္လံုးအညီ၊ ေရာဟဏီ၊ တူ့ျပီငါးၾကင္းဆို၊<br />(၅) မိဂသီမွာ၊ သံုးလံုးသာ၊ ေ၀ါဟာ လိပ္ေခါင္းဆို၊ <br />(၆) လိပ္လက္ေခၚၾက၊ အဒၵရ၊ ဧက တလံုးဆို၊ <br />(၇) ပုဏၰဖုသွ်ဳ၊ ငါးလံုးျပဳ၊ ႏႈိင္းတုသေဘၤာလို၊ <br />(၈) ငွက္ေခ်းခံသြင္၊ ဆယ္လံုးျမင္၊ ေခၚတြင္ ဖုသွ်ဆို၊ <br />(၉) အသလိႆ၊ ေလးလံုးရ၊ တူမွ် ခက္ရင္းဆို၊ <br />(ဤနကၡတ္ သံုးလံုးကား ပုဇြန္တာရာႏွင့္ ယွဥ္၍သြား၏။ )<br />(၁၀) ၾကယ္မာဃမွာ၊ ေလးလံုးသာ၊ တူစြာသံေကာက္ဆို၊ <br />(၁၁) ျပဳပၸါ ဘရဂုဏၰီ၊ (၁၂) ဥၾတာဘရဂုဏၰီ၊ ႏွစ္လံုးစီ၊ တူညီေညာင္ေစာင္းလို၊ <br />(ဤနကၡတ္ ၃-လံုးကား ခ်ိန္တာရာႏွင့္ယွဥ္၍ သြား၏)<br />(၁၃) ဟႆဒမွာ၊ ငါးလံုးသာ၊ ပမာ လက္၀ါးလို၊ <br />(၁၄) စိၾတမွာ၊ တလံုးသာ၊ ပမာပုလဲလို၊ <br />(၁၅) သြာဒိကားႏွစ္၊ သ႑ာန္စစ္၊ ကသစ္ပြင့္လိုလို၊ <br />(ဤနကၡတ္ ၃-လံုးကား ဆံက်င္ တာရာႏွင့္ယွဥ္၍ သြား၏ )<br />(၁၆) ဆယ့္ေလးလံုးသာ၊ ၀ိသာခါ၊ ပမာပတ္၀ိုင္းလို၊ <br />(၁၇)ဆယ့္ငါးလံုးရ၊ ႏုရာဓ၊ နဂါးလည္ဆစ္လို၊ <br />(၁၈) ငါးလံုးမွန္လွ၊ ၾကယ္ေဇ႒၊ နဂါးခ်က္ေခၚဆို၊ <br />(ဤနကၡတ္ သံုးလံုးကား တံငါတာရာႏွင့္ ယွဥ္၍သြား၏။ )<br />(၁၉) ေလးလံုးမွန္လွ၊ ၾကယ္မူလ၊ နဂါးျမီးဖ်ားဆို၊ <br />(၂၀) ျပဳပၸါသဠ္၊ (၂၁) ဥၾတာသဠ္၊ ေလးလံုးမွန္၊ လွမ္းဟန္ ဆင္မလို၊ <br />(ဤနကၡတ္ ၃-လံုးကား ဆင္ တာရာႏွင့္ယွဥ္၍ သြား၏၊ )<br />(၂၂) ေမာင္ရင္ဆိုင္းထမ္း၊ သံုးလံုးတန္း၊ ေရာင္ရႊန္း သရ၀ဏ္၊ <br />သံုးလံုးျမႇားဟန္၊ သရ၀ဏ္၊ ေရာင္လွ်ံရႊန္းစိုစို၊ <br />(၂၃) အင္ၾကင္းသီးသြင္၊ ေလးလံုးျမင္၊ မည္တြင္ ဓနသိဒၶိဆို၊ <br />(၂၄) သတၱဘိသွ်၊ ေျခာက္လံုးရ၊ တူမွ်ဆံုၾကီးလို၊ <br />(ဤနကၡတ္ ၃-လံုးကား ျမင္း တာရာႏွင့္ယွဥ္၍ သြား၏ )<br />(၂၅) ၪပပၸါဘျဒပိုက္၊ (၂၆)ဥတၱရာဘျဒပိုက္၊ ေခၚသမိုက္၊ မွတ္ပိုက္ အင္းပ်ဥ္လို၊ <br />(၂၇) ကိုးလံုးအညီ၊ ေရ၀တီ၊ တူျပီျမႇံဳးလိုလို၊ <br />ဤ ၃-လံုးမွာ၊ ဗ်ိဳင္းတာရာ၊ သြားရာယွဥ္ျမဲကို။ <br />နကၡတ္တာရာ၊ ယွဥ္သြားလာ၊ ရံခါမကြဲျပဳိ။ <br />က်မ္းသွ်တၱရာ၊ ဤသို႔လာ၊ မွတ္ပါ မ်ားလူဗိုလ္။<br /><br /><strong>နက္နဲခက္စြာ၊ ဂမၻီရာ၊ ၄-ျဖာ တရားျမတ္။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ကို(ဂႏၻီရတရားၾကီး၄-ပါး ဟူေသာ သုေတသန၌ ဆိုခဲ့ျပီ။<br /><br /><strong>နဂါးတို႔၏ ပင္ကိုယ္အသြင္ မစြန္႔ႏိုင္ျခင္း ဒုကၡမ်ိဳး၅-ပါး။ ။</strong> ဓမၼပဒ ဒုအုပ္။ ၁၅၂၊ ၁၅၃။ ၀ိနည္းမဟာ၀ါ ။ပါ။ ၁၂၁ ။႒။ ၃၀၄။ သုတၱနိပါတ္။ပါ။ ၂၇၉ ။႒။ ပ-အုပ္၊ ၁၂-၁၃။ <br />(၁) နဂါးအခ်င္းခ်င္း ေမထုန္မႈုျပဳေသာအခါ၊ <br />(၂) လံုး၀ အိပ္ေပ်ာ္သြားေသာအခါ၊ <br />(၃) ပဋိသေႏၶယူစဥ္အခါ၊ <br />(၄) အေရေဟာင္းစြန္႔ေသာအခါ၊ <br />(၅) ေသလြန္ေသာအခါတို႔၌ မူလနဂါး၏ ကိုယ္ခႏၶာပင္ ျဖစ္၏။<br /><br /><strong>နဂါးမ်ိဳး ၇-ပါး။ ။ </strong>၎င္း အက်ယ္ကို ခႏၶ၀ဂၢသံယုတ္ ။ပါ။ ၂၀၂ ။႒။၃၁၉။ အပဒါန္ ။႒။ ပ-အုပ္ ၂၆၇။ သုတၱနိပါတ္ ။ပါ။ ၂၇၉ ။႒။ ပ-အုပ္။၁၂-တို႔၌ ႐ႈပါ။ ဂဠဳန္ငွက္ေဘးမွ ကင္းေ၀းေသာ နဂါးမ်ားဟူလို။ <br />(၁) ပဏီတ တရာ-ဇလာဗုဇ, ဂဗၻေသယ်က, ဥပပါတိက, ဟုဆိုအပ္ေသာ မိမိတို႔ဇာတ္သေဘာအားျဖင့္ ျမတ္ေသာ နဂါးတို႔လည္း တမ်ိဳး၊ (၂) ကမၺလႆ တရာ-နဂါးစစ္သူၾကီး, စစ္ဗိုလ္မႉး, စစ္ဘုရင္မ်ားျဖစ္ၾကေသာ ကမၺလနဂါး, အႆတရ နဂါးတို႔လည္းတမ်ိဳး၊ <br />(၃) ဓတရ႒ာ-ဓတရ႒မည္ေသာ နဂါးဘုရင္တို႔လည္းတမ်ိဳး၊ <br />(၄) သတၱ သိဒႏၲရ ၀ါသိေနာ- ေတာင္စဥ္သီဒါ မဟာသမုဒၵရာ၌ ေနၾကကုန္ေသာ နဂါးတို႔လည္းတမ်ိဳး၊ <br />(၅) ပထ၀ိ႒ကာ-ေျမအတြင္း၌ မွီတင္းပုန္းေအာင္းကာ ေနေလ့ရွိၾကကုန္ေသာ ေျမေအာင္းနဂါးတို႔လည္းတမ်ိဳး၊ <br />(၆) ပဗၺတ႒ကာ-ေတာင္ေခါင္း ေတာင္တြင္း၌ မွီတင္း ေနထိုင္ၾကကုန္ေသာ ေတာင္တြင္းနဂါးတို႔လည္းတမ်ိဳး၊ <br />(၇) ၀ိမာန႒ကာ-ေဘာဂ၀တီ နဂါးျပည္၌ ေရႊေငြဗိမာန္ စံအိမ္ပ်ံျဖင့္ ဇိမ္ခံေပ်ာ္ပါး၍ ေနၾကကုန္ေသာ နတ္နဂါးတို႔လည္းတမ်ိဳး။<br /><br /><strong>နဂါးမ်ိဳး ၁၁၂၄-ပါး၊ တနည္း။ ။ </strong>အက်ယ္ကို သာရတၳသဂၤဟက်မ္းႏွင့္ ပကိဏၰက ၀ိသဇၨနာ ဒု-တြဲ၌ ႐ႈပါကုန္။ က႒မုခ, ပုတိမုခ, အဂၢိမုခ, သတၳမုခ, ေခၚ နဂါး ေလးပါးကိုတည္၊ <br />ဒ႒၀ိသ, ဒိ႒၀ိသ, ဖု႒၀ိသ, ၀ါတ၀ိသ, ေခၚ အဆိပ္မ်ိဳး ၄-ပါးႏွင့္ေျမႇာက္ ၁၆-ပါးရ၏၊ <br />၎င္းကိုတည္၊ အာဂဒ၀ိသေနာေဃာရ၀ိသ, ေနာအာဂဒ၀ိသ ေဃာရ၀ိသ, <br />အာဂဒ၀ိသစေဃာရ၀ိသ, ေနာအာဂဒ၀ိသစ နေဃာရ၀ိသ, ေခၚ အဆိပ္မ်ိဳး ၄-ပါးႏွင့္ ထပ္ေျမႇာက္ ၆၄-ပါးရ၏၊ <br />၎င္းကိုတည္ ေယာနိမ်ိဳး ၄ပါးႏွင့္ေျမႇာက္ ၂၅၆-ပါးရ၏၊ ၎င္းကိုတည္ ေရေန, ၾကည္းေန ၂-ပါးႏွင့္ေျမႇာက္ ၅၁၂-ပါးရ၏၊ <br />၎င္းကိုတည္ ၊ ကာမ႐ူပီ, အကာမ႐ူပီ ေခၚ စည္းစိမ္ရွိမဲ့ ၂-ပါးႏွင့္ေျမႇာက္ေသာ္ နဂါးမ်ိဳးေပါင္း ၁၀၂၄-ပါးရ၏။<br /><br /><strong>နဂိုရ္ျဂိဳဟ္ ၄လံုး။ ။</strong> "မိ, နီ, ဧ, လွ ၊ နဂိုရ္က်" ဟူေသာ ေဗဒင္လကၤာအရ "ၾကာသပေတး, စေန, တနဂၤေႏြ, ဗုဒၶဟူး" ၎င္းျဂိဳဟ္မ်ား၌ သက္ေရာက္ျဂိဳဟ္စားမူ ယာယီမရွိ ပကတိဟု ေဟာၾကကုန္၏။<br /><br /><strong>နတ္ ၃-ပါး။ ။</strong> အဘိဓမၶာ၀ိဘင္း ။ပါ။ ၄၃၇။၎င္း။႒။ ၅၀၀-၌ အက်ယ္႐ႈ။ ကမၻာသားတို႔ ကိုးကြယ္အားထားရာ နတ္မ်ိဳးအျပား ၃-ပါးဟူလို။ <br />(၁) ၀ိသုဒၶိနတ္-ကိေလသာတို႔မွ စင္ၾကယ္ျပီးေသာ ဘုရားç ရဟႏၲာႏွင့္ သံဃာတို႔ကို ေခၚသည္။ <br />(၂) ဥပပတၱိ နတ္- နတ္ျပည္ ျဗဟၼာျပည္တို႔၌ ကိုယ္ထင္ရွားျဖစ္ေသာ နတ္ျဗဟၼာတို႔ကို ေခၚသည္။ <br />(၃) သမၼဳတိ နတ္- လူအေပါင္းတို႔အေပၚ၌ အုပ္ခ်ဳပ္၍ မင္းလုပ္ေနေသာ ဘုရင္ ဧကရာဇ္တို႔ကို ေခၚသည္၊ <br />အက်ယ္လိုမူ ဒီဃနိကာယ္ သကၠပဥႇာသုတ္ အ႒ကထာ။ ဣတိ၀ုတ္ အ႒ကထာ က်မ္းတို႔၌ ႐ႈၾကကုန္။<br /><br /><strong>နတ္ ၃-ပါး၊ တနည္း။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ကို (ဇို၀္းမ်ိဳး ၃-ပါး) ဟူေသာ သုေတသန၌ ျပန္႐ႈပါ။<br /><br /><strong>နတ္ ၄-ပါး။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ အဓိပၸါယ္ကို (နတ္မင္းၾကီး ၄-ပါး) ၌႐ႈပါ။<br /><br /><strong>နတ္ၾကီး ၅-ပါး။ ။</strong> ေလာကီ ေမွာ္ဆရာတို႔ ေျပာၾကားရြတ္ဆိုေလ့ရွိၾကေသာ နတ္ၾကီး ၅ပါး၊ <br />၎င္းကို မ, ကာရေလာပ ဥာဏာလကၤာရ ရာဇဂု႐ုဆရာေတာ္ ခင္ၾကီးေပ်ာ္ေရး "ကေ၀သာရ က်မ္းရင္း" မွ ယူသည္။ <br />(၁) မဟာကပၸိႏၷ နတ္-အေရွ႕ကြၽန္း အရပ္ေန၊ <br />(၂) ကပၸစိႏၲာနတ္- အေနာက္ကြၽန္း အရပ္ေန၊ <br />(၃) ကပၸနႏၵာနတ္-ေတာင္ကြၽန္း အရပ္ေန၊ <br />(၄) ေဇယ်ာကပၸ နတ္- ေျမာက္ကြၽန္း အရပ္ေန၊ <br />(၅) ႐ုေဇယ်ကပၸ နတ္-ေလးကြၽန္း ထိပ္ေဗြ လယ္မေဇၩေန။<br /><br /><strong>နတ္စစ္သူၾကီး ၄-ေယာက္။ ။</strong> ျမင့္မိုရ္ေတာင္ထိပ္ ၄-မ်က္ႏွာရွိ "စတုမဟာရာဇ္ နတ္မင္းၾကီး ၄-ပါး" ကိုပင္ သိၾကားမင္း၏ နတ္စစ္သူၾကီး ၄-ေယာက္ဟု ေခၚဆိုၾက၏။<br /><br /><strong>နတ္တမန္ေခၚ၊ တရားေတာ္၊ ၅-ေဘာ္ သံေ၀ဂ။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ကို (ေဒ၀ဒူတ တရား ၅-ပါး)၌ဆိုခဲ့ျပီ။<br /><br /><strong>နတ္တို႔စည္းေ၀းျခင္း အေၾကာင္း၄-ပါး။ ။</strong> သုဓမၼာ သဘင္ၾကီး၌ နတ္တို႔စည္းေ၀းျခင္း အေၾကာင္း၄-ပါးကို ဆိုသည္၊ ၎င္းအေျဖ( တာ၀တႎသာ၊ သုဓမၼာ၊ ၄-ျဖာ စည္းေ၀းေၾကာင္း) ဟူေသာ သုေတသနရပ္၌ၾကည့္ပါ။<br /><br /><strong>နတ္တို႔ စုေတေၾကာင္း နိမိတ္ ၅-ပါး။ ။</strong> သုတ္မဟာ၀ါ ။႒။ ၂၀။ အ႒သာလိနီ အ႒ကထာ ၇၅-တို႔၌ ႐ႈပါ။ နတ္မ်ား စုေတခါနီး၌ ၎င္းနိမိတ္ ၅-ပါးထင္လာတတ္သည္။ <br />(၁) နတ္ပန္း ၫႈိးႏြမ္းျခင္း၊ <br />(၂) နတ္၀တ္တန္ဆာ ၫႈိးႏြမ္းျခင္း၊ ကိုယ္အဆင္းမလွျခင္း၊ <br />(၃) လက္ကတီးၾကားမွ ေခြၽးထြက္ျခင္း၊ <br />(၄) ေနရာ ဘံုဗိမာန္၌ မေပ်ာ္ေမြ႔ျခင္း၊ <br />(၅) မ်က္ေတာင္ခတ္ျခင္း။<br /><br /><strong>နတ္တို႔စုေတျခင္းမ်ိဳး ၄-ပါး။ ။ </strong>နတ္တို႔ေသရျခင္း အေၾကာင္း ၄-ပါး။<br />(၁)အာယုကၡယ-သက္တမ္းေစ့၍ ေသရျခင္း၊ <br />(၂)ကမၼကၡယ-သက္တမ္းမေစ့မီ ကံကုန္၍ ေသရျခင္း၊ <br />(၃)အာဟာရကၡယ-စားခ်ိန္ မစားမိ၍ အာဟာရ ကုန္ျပတ္ျပီး ေသရျခင္း၊ <br />(၄) ေကာပ- အမ်က္ေဒါသထြက္လြန္းအားၾကီး၍ ေသရျခင္း။<br /><br /><strong>နတ္နကၡတ္ ၉-လံုး ေဗဒင္။ ။</strong> မိမိတို႔ ဇာတာခြင္၌ စန္းယွဥ္နကၡတ္သည္ ဤေဖၚျပပါ နကၡတ္ ၉-လံုးတို႔တြင္ ပါ၀င္ေနပါက နတ္နကၡတ္ ဟုမွတ္ေလ၊ စန္းယွဥ္နကၡတ္သည္ ပါဋ္ ဃတီ ပါရွိေနက ေရွ႕သို႔တလံုးတိုးယူရမည္ဟူ၏၊ လက္ထပ္ထိမ္းျမားေရး၌ မိမိတို႔ အခ်င္းခ်င္းေသာ္၎င္း၊ လူႏွင့္ နတ္ေသာ္၎င္း၊ လက္ထပ္ထိမ္းျမားႏိုင္၏၊ လူေယာက္်ားသည္ ဘီလူးနကၡတ္ မိန္းမႏွင့္ လက္မထပ္ရ ေသတတ္သည္၊ နတ္, လူ, နကၡတ္ပါေသာ မိန္းမသည္ ဘီလူးနကၡတ္ပါေသာ ေယာက္်ားႏွင့္ လက္ထပ္ႏိုင္သည္၊ အျပစ္မရွိ ေကာင္း၏၊ နတ္နကၡတ္ ေယာက္်ားသည္ ဘီလူးနကၡတ္ မိန္းမႏွင့္ လက္ထပ္ႏိုင္၏၊ အျပစ္မရွိေခ်၊ <br />(၁) အႆ၀ဏီ၊ <br />(၂) မိဂသီ <br />(၃) ပုဏၰဖုသွ်၊ <br />(၄) ဖုသွ်၊ <br />(၅) အႆဒ၊ <br />(၆) သြာဒိ၊ <br />(၇) အႏုရာဓ၊ <br />(၈) သရ၀ဏ္၊ <br />(၉) ေရ၀တီ နကၡတ္တို႔ ျဖစ္၏။<br /><br /><strong>နတ္ျပည္ ၆-ထပ္။ ။</strong> နတ္တို႔ ေနရာ ဌာန ေျခာက္ပါး၊ <br />(၁) စတုမဟာရာဇ္ နတ္ျပည္၊ <br />(၂) တာ၀တႎသာ၊ <br />(၃) ယာမာ၊ <br />(၄) တုသိတာ၊ <br />(၅) နိမၼာနရတိ၊ <br />(၆) ပရနိမၼိတ ၀သ၀တၱီ။<br /><br /><strong>နတ္ျပည္ ေရာက္ဘူးေသာ လူသား ၄-ေယာက္။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္(လူစင္စစ္က နတ္ျပည္ေရာက္ဘူးသူ ၄-ေယာက္) ဟူေသာ သုေတသန၌ၾကည့္ပါ။<br /><br /><strong>နတ္ျပည္၌ မရေကာင္းေသာ ကမၼ႒ာန္း ၁၂-ပါး။ ။</strong> ၀ိသုဒၶိမဂ္ ပ-အုပ္။ ၁၁၀။ <br />အသုဘ ၁၀-ပါး၊ <br />ကာယဂတာသတိ၊ <br />အာဟာေရ ပဋိကူလသညာ၊ တို႔ ျဖစ္၏၊ <br />နတ္ျပည္၌ အာ႐ံုငါးပါး ကာမဂုဏ္တရားတို႔ လႊမ္းမိုးထားရကား ထိုကမၼ႒ာန္းမ်ားကို မရႏိုင္ဟူ၏။<br /><br /><strong>နတ္ျဖစ္ျခင္း အေၾကာင္း ၃-ပါး။ ။</strong> နတ္ျပည္ေရာက္လိုသူမ်ား က်င့္ၾကံရန္ တရားသံုးပါး။ <br />(၁) သစၥံ ဘေဏ-အမွန္ကိုသာ ဆိုေျပာရာ၏၊ <br />(၂) န ကုေဇၩယ်-အမ်က္မထြက္ စိတ္မဆိုးရ၊ <br />(၃) အပၸမၸိ ဒဇၨာ-ေတာင္းခံလာက နည္းနည္းျဖစ္ျဖစ္ ေပးလႉရာ၏။<br /><br /><strong>နတ္မင္းၾကီး ၄-ပါး။ ။</strong> စတုမဟာရာဇ္ နတ္မင္းၾကီး ၄-ပါးကိုဆိုလိုသည္။ <br />(၁) အေရွ႕အရပ္ကို အစိုးရေသာ ဓတရ႒ နတ္မင္းၾကီး၊ <br />(၂) အေနာက္အရပ္ကို အစိုးရေသာ ၀ိ႐ူပကၡ နတ္မင္းၾကီး၊ <br />(၃) ေတာင္အရပ္ကို အစိုးရေသာ ၀ိ႐ူဠက နတ္မင္းၾကီး၊ <br />(၄) ေျမာက္အရပ္ကို အစိုးရေသာ ကုေ၀ရ နတ္မင္းၾကီး။ <br />မွတ္ခ်က္။ ။၎င္းတို႔ကိုပင္ "နတ္စစ္သူၾကီး ၄-ေယာက္" ဟုလည္းေခၚေသး၏။<br /><br /><strong>နတ္မ်ိဳး ၂-ပါး။ ။</strong> အတုလ ၀ိဇၨာမယ သိဒၶိက်မ္းမွ။ <br />(၁) ကမၼသကနတ္-ဒါန, သီလ, စ်ာန္, ဘာ၀နာ ကုသိုလ္တို႔ေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ နတ္, ျဗဟၼာမ်ား၊ <br />(၂) ဂႏၶာရီနတ္-ေဆး, အင္း, မႏၲာန္, ျပဒါး, သံ, ေက်ာက္မ်က္ ရတနာ စသည္တို႔ တန္ခိုးျဖင့္ ေျမလွ်ိဳးမိုးပ်ံ ေနၾကေသာ ၀ိဇၨာဓိုရ္မ်ား။<br /><br /><strong>နန္းမ ၃-ေဆာင္။ ။</strong> ဗုဒၶ၀င္၌ ထင္ရွားေသာ အေလာင္းျမတ္ သိဒၶတ္ဘုရင္၏ ေရႊနန္း ၃-ေဆာင္ဟူ၏။ <br />(၁) ရမၼ ေခၚ ဘံု ၉-ေဆာင္ရွိေသာ ေရႊနန္းျပာႆဒ္ေတာ္၊ <br />(၂) သုဘ ေခၚ ဘံု ၇-ေဆာင္ရွိေသာ ေရႊနန္းျပာႆဒ္ေတာ္၊ <br />(၃) သုရမၼ ေခၚ ဘံု ၅-ေဆာင္ရွိေသာ ေရႊနန္းျပာႆဒ္ေတာ္။<br /><br /><strong>နန္းမေတာ္ၾကီး ၄-ေဆာင္။ ။</strong> နန္းရ မိဖုရားၾကီး ၄-ပါးကို အစြဲထား၍ နန္းမေတာ္ ၄-ေဆာင္ဟု ေ၀ါဟာရၪပၾကကုန္၏၊ အက်ယ္ (နန္းရ မိဖုရားမ်ိဳး ၄-ပါး)၌ ႐ႈေလ။<br /><br /><strong>နန္းရ မိဖုရား၊ မ်ိဳး ၄-ပါး၊ ခြဲျခား ေရႊနန္းေတာ္။ ။</strong> ျမန္မာဘုရင္တို႔ ထံုးတမ္းစဥ္လာမွာ နန္းရမိဖုရားၾကီး ၄-ပါးႏွင့္ အေဆာင္ရ မိဖုရား ၄-ပါးဟု ထား႐ိုးရွိသည္။ <br />(၁) ေတာင္ညာစံေဒ၀ီ မေဟသီ မိဖုရားေခါင္ၾကီး၊ ေတာင္နန္းမေတာ္ မိဖုရားေခါင္ၾကီး၊ <br />(၂) ေျမာက္နန္းမေတာ္ မိဖုရား၊ <br />(၃) အလယ္နန္းမေတာ္ မိဖုရား၊ <br />(၄) အေနာက္နန္းမေတာ္ မိဖုရား။<br /><br /><strong>နေဘစပ္႐ိုး၊ နည္း ၈-မ်ိဳး၊ က်မ္းကိုး ျပပါေလ။ ။</strong> ေအာက္ပါ နေဘစပ္နည္း ရွစ္ပါးကို ကဗ်ာဖြဲ႔နည္း နိသ်ည္းက်မ္း၌ ျပယုဂ္ဥဒါဟ႐ုဏ္ႏွင့္ အစံုအလင္ျပဆို၏။ <br />(၁) ႐ိုး႐ိုးနေဘစပ္နည္း၊ <br />(၂) ျပန္ဂဟတ္ နေဘစပ္၊ <br />(၃) ကတၱရာ နေဘစပ္၊ <br />(၄) ရြက္ခ်ပ္ နေဘစပ္၊ <br />(၅) ခ်ိန္ခြင္ညႇာ နေဘစပ္၊ <br />(၆) ျခေသၤ့လည္ျပန္ နေဘစပ္၊ <br />(၇) ေတ့ဆက္ နေဘစပ္၊ <br />(၈) နေဘျပန္စပ္နည္း။<br /><br /><strong>နေမာ တႆ၊ ရွိခိုးၾက၊ ပုဂၢလ ၈-ေယာက္။ ။ </strong>ပိဋကတ္ေတာ္ က်မ္းလာ <br />"နေမာ တႆ ဘဂ၀ေတာ အရဟေတာ သမၼာသမၺဳဒၶႆ"ဟု ဆို၍ ရွိခိုးေသာ ပုဂၢိဳလ္ ၈-ေယာက္ ဟူလို။<br /> (၁) သိၾကားမင္း။ သုတ္မဟာ၀ါ။ ပါ။ ၂၃၀။႒။ ၃၃၃။<br /> (၂) ေကာသလမင္းၾကီး။ မဇၩိမပဏၰာသ။ ပါ။ ၃၁၄။႒။ ၂၃၈။<br /> (၃) ဇာဏုေသာဏိ ပုဏၰားၾကီး။ မူလပဏၰာသ။ ပါ။ ၂၃၅။႒။ ဒုအုပ္။ ၁၀၂။<br /> (၄) ျဗဟၼာယု ပုဏၰားၾကီး။ မဇၩိမပဏၰာသ။ ပါ။ ၃၁၄။႒။ ၂၄၉။<br /> (၅) ဓနဥၨာနီ ပုေဏၰးမ။ မဇၩိမပဏၰာသ။ ပါ။ ၄၂၄။႒။ ၃၀၇။<br /> (၆) အာရာမဒ႑ ပုဏၰား။ ဒုကဂၤုတၱရ။ ပါ။ ၆၈။<br /> (၇) ကာရဏပါလီ ပုဏၰား။ ပဥၥဂၤုတၱရ။ ပါ။ ၂၀၆-၂၀၈။ ႒။ ၆၈။<br /> (၈) မဟိႏၵမင္းၾကီး။ ဓမၼပဒ-႒။ ပ-အုပ္။ ၆၄-တို႔၌ အက်ယ္႐ႈ။ ။<br /> က်မ္းငယ္တေစာင္၌ကား နတ္ၾကီး ၅-ပါးက နေမာ, တပုဒ္၊ တႆ, တပုဒ္၊ စသည္ျဖင့္ရွိခိုးေၾကာင္းႏွင့္ လာေသး၏၊ သာသနာ၀င္က်မ္းတို႔ႏွင့္မကိုက္ညီ။<br /><br /><strong>နယ္ခ်ဲ႕တရား၊ မ်ိဳး ၃-ပါး၊ ေရွာင္ရွားသူေတာ္စင္။ ။</strong> "ပပဥၥတရား ၃-ပါး" ကိုပင္ နည္းပရိယာယ္ျဖင့္ နယ္ခ်ဲ႕တရားဟု ေခၚၾက၏၊ သ႐ုပ္အတူတူပင္။<br /><br /><strong>နယ္ျခားျမိဳ႕မ်ား လံုျခဳံေရးအဂၤါ ၇-ပါး။ ။</strong> တိုင္းတပါးသား ရန္သူမ်ား မ၀င္ႏိုင္ရန္ ၎င္းအက်ယ္ သတၱဂၤုတၱရ။ ပါ။ ၄၇၈။ ႒။ ၁၈၁-၌ ႐ႈပါ။ သ႐ုပ္မွာ(ၪမိ႕ေတာ္အဂၤါ ၇-ပါး)ႏွင့္ ဆင္ဆင္တူ၏။ စကၠဴ ရွားပါးေသာေၾကာင့္ အက်ယ္မျပႏိုင္။<br /><br /><strong>နယ ၃-ေထြ၊ ျမန္စာေပ၊ ယူေလ ေရွးထံုးမွီး။ ။</strong> ၾကိယာသံုးစြဲနည္း ဥပေဒသ၌ လာေသာ သဒၵါေ၀ါဟာရ <br />(၁)ဥဒၵိႆ နယ-ၾကိယာတြင္တိုက္႐ိုက္ညႊန္ျပေသာ နည္းမ်ိဳး။ <br />ပံု- ဥဇနာေျပာင္၊ ေရႊနန္းေတာင္ထက္၊ ထြန္းေျပာင္ သံုးလဟူေသာ ပလိပ္စား ဧခ်င္း၌ <br />'ထြန္းေျပာင္' ဟူေသာ ၾကိယာပုဒ္သည္ ဥဒၵိႆ နယ မည္၏၊ <br />(၂) သံသယ နယ-ၾကိယာတြင္ စိတ္၌သာ ထင္မွတ္၍ ယံုမွားဘြယ္ရာ သံုးေသာ နည္းမ်ိဳး၊ <br />ပံု-မျဖစ္လွ်င္ေၾက၊ ျဖစ္လွ်င္ေသ၊ လူေလ အတတ္၊ အဂၢိရတ္ ဟူေသာ ဓာတ္ျပလကၤာ၌ <br />'မျဖစ္လွ်င္, ျဖစ္လွ်င္'ဟူေသာၾကိယာပုဒ္တို႔သည္ သံသယ နယမည္၊ <br />(၃) အာဏတၱိ နယ-ၾကိယာတြင္ ေစခိုင္းျခင္း, ေတာင့္တျခင္း, အလိုရွိျခင္း, ေတာင္းပန္ျခင္းတို႔ျဖင့္သံုးေသာနည္းမ်ိဳး၊ <br />ပံု-ေကာင္းေသာဆႏၵ၊ ဥႆဟျဖင့္၊ နိစၥမပ်င္း၊ၾကဳိးကုန္မင္း ဟူေသာ ဘူရိဒတ္ဇာတ္ေပါင္း၌ ပါသည့္ 'ၾကဳိးကုန္' ဟူေသာပုဒ္မ်ိဳးသည္ အာဏတၱိ နယမည္၏၊ ဤသို႔လွ်င္ ကဗ်ာလကၤာ ေရးစပ္ရာ၌ နည္း ၃-ေထြကို သိရာ၏။<br /><br /><strong>နရည္း စရာ၊ တူရိယာ၊ ၆-ျဖာ မ်ိဳးအျပား။ ။</strong> နရည္းစရာေခၚ တီးမ်ိဳး၌ ပါ၀င္ေသာ တူရိယာ ၆-မ်ိဳး၊ <br />'ပတ္သာ, ပံု, ေမာင္း, ႏွဲ, ေၾကးနင္း, လင္းကြင္း'။<br /><br /><strong>န၀ဂၤသီလ။ ။ </strong>အဂၤါ ၉-ပါးရွိေသာ သီလ-ေဆာက္တည္ပံု အက်ယ္ကို န၀ဂၤုတၱရ။ ပါ။ ၁၉၂။ ႒။ ၂၆၆-၌႐ႈပါ။ အဂၤါ ၉-ပါးရွိေသာသီလ, ရွစ္ပါးသီလထဲ၌ "ေမတၱာ သဟဂေတန ေစတသာ သဗၺ ပါဏ ဘူေတသု ဖရိတြာ ၀ိဟရနံ သမာဒိယာမိ" အလံုးစံုေသာ သတၱ၀ါတို႔ အေပၚ၌ ေမတၱာႏွင့္ယွဥ္ေသာစိတ္ျဖင့္ ျပန္႔ႏွံ႔၍ ေနထိုင္ျခင္းကို ေဆာက္တည္ပါ၏ ဟူေသာ သိကၡာပုဒ္ တပါးကိုထည့္၍ ၉-ပါးသီလဟု ေခၚသည္။ မွတ္ခ်က္။ ။ေမတၱာ၏ ဆန္႔က်င္ဖက္ ေဒါသမထြက္ရ၊ ေဒါသစိတ္ျဖစ္က သိကၡာပုဒ္ပ်က္၏၊ အျမဲေမတၱာပြားေနရမည္ဟု မမွတ္လင့္၊ ကာယကံေမတၱာ, ၀စီကံေမတၱာလည္း ေမတၱာပင္။<br /><br /><strong>န၀င္းအျပား ၁၀၈-ပါး။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ကို (တရာ႔ရွစ္န၀င္း)၌ ဆိုခဲ့ျပီ။<br /><br /><strong>န၀င္းေခ်ာ္, န၀င္းေဆးမ်ိဳး ၉-ပါး။ ။</strong> အဂိၢရတ္ ေ၀ါဟာရ၊ ဓာတ္ကိုးပါးျဖင့္ ျပီးေသာ ေဆးဟူလို၊ <br />ကန္႔, ေက်ာက္ခ်ဥ္, ဆား ၃-ပါး တလံုခ်က္၊ <br />ယမ္း, လက္ခ်ား, ဇ၀က္သာ ၃-ပါး တလံုခ်က္၊ <br />ပ႐ုပ္, ထံုး, ဆပ္ျပာ ၃-ပါး တလံုခ်က္၊ <br />ယင္း ၃-ပါး ၃လီကိုပင္ "န၀င္းေဆး, န၀င္းေခ်ာ္" ဟုအဂၢိရတ္သမားတို႔ ေခၚေ၀ၚသံုးၾကကုန္၏။<br /><br /><strong>န၀ေဒးၾကီး၊ ဘြဲ႕ဂုဏ္မွီး၊ ေက်ာ္ဟီး ၃-နာမာ။ ။</strong> ပထမ န၀ေဒးၾကီး၏ <br />"စစ္ကိုင္းေထာင္သင္း၊ စလင္းလက္်ာ၊ ျပည္မွာန၀ေဒး" ဟူေသာ ဘြဲ႕ထူးဂုဏ္ထူးမ်ား၏ အမည္ေတာ္ ၃-ပါးကိုဆိုသည္။<br /><br /><strong>န၀ေဒးေခၚ၊ ဘြဲ႕အေက်ာ္၊ ၄-ေဘာ္ အဂၤါရပ္။ ။ </strong><br />န ၀ေဒ-ပါဠိ "န-မရွိ။ ၀ေဒ-ဆိုဘြယ္ရာအျပစ္" ၎င္းဘြဲ႕တံဆိပ္ ခံရသူမ်ားကား ေအာက္ပါ အဂၤါ ၄-ပါးႏွင့္ျပည့္စံုရမည္ဟူ၏ <br />(၁) ႏိုင္ငံေတာ္ အုပ္ခ်ဳပ္ကြပ္ကဲေရး၌ လိမ္မာရျခင္း၊ <br />(၂) တရားဥပေဒ စီရင္ဆံုးျဖတ္ေရး၌ ကြၽမ္းက်င္ရျခင္း၊ <br />(၃) စစ္တိုက္ စစ္ဆင္ စစ္ဆုတ္ေရး၌ လိမ္မာပါးနပ္ ရဲရင့္ရျခင္း၊ <br />(၄) ေဆး ေဗဒင္ႏွင့္ ကဗ်ာလကၤာ သဒၵါစာေပတို႔၌ ေျပာင္ေျမာက္ရျခင္း။<br /><br /><strong>န၀ရတ္ ၉-ပါး၊ ဂုဏ္စြမ္းအား။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္အဓိပၸါယ္ကို ေအာက္ပါလကၤာျဖင့္သိရာ၏၊ <br />"နီလာ စိန္ ေၾကာင္၊ ထိန္ေျပာင္ပတၱျမား၊ ျမသား,ေဂါမုတ္၊ ဥႆဖယား,သႏၲာ၊ ရတနာပုလဲ၊ <br />ထူးကဲမြန္ျမတ္၊ န၀ရတ္ ၉-ပါး၊ ေက်ာ္ထင္ရွားသည္၊ မွတ္သားအစဥ္၊ ေခၚ႐ိုးတည္း"။ <br />န၀ရတ္ ၉-ပါး၊ ဂုဏ္စြမ္းအားကား၊ ပတၱျမား ဘုန္းေတာက္၊ ျမေက်ာက္ ေအးခ်မ္း၊ စိန္စြမ္း ဂုဏ္ေရာင္၊ <br />ေၾကာင္ကား သိဒၶိ၊ မဏိ နီလာ၊ ေမတၱာကဲခ်ဳပ္၊ ေဂၚမုတ္ ခြန္အား၊ ဥႆဖယား က်န္းမာ၊ သႏၲာ ၾကီးကဲ၊ <br />ပုလဲ က်က္သေရ၊ ကြန္႕ကြန္႕ေ၀သည္၊ ကိုးေထြန၀ရတ္ စြမ္းရည္တည္း။<br /><br /><strong>န၀ရတ္ထား၊ ရပ္ ၉-ပါး၊ ကြင္းျငား လက္စြပ္၀တ္။ ။</strong> အထက္ပါ န၀ရတ္ေက်ာက္ ၉-ပါးကို လက္စြပ္ ကြင္းလိုေသာသူသည္ ပတၱျမားကို အလယ္ထား၍ စိန္ကိုေရွ႕တည့္တည့္က ထားျပီးလွ်င္၊ ၾကြင္းေသာ ရတနာ ၇-ပါးကို အစဥ္အတိုင္း လက္်ာရစ္လွည့္၍ ကြင္းေလ၊ ၀တ္ဆင္သူအား ေဘးဥပါဒ္ကင္းရွင္း၍ ရန္အေပါင္းတို႔ကို ႏိုင္နင္းမည္။ ဘုန္းက်က္သေရ တက္ေနပမာ မဂၤလာရွိမည္၊ လာဘ္သပၸကာ ေပါမ်ားမည္ ဟူ၏။<br /><br /><strong>န၀႐ူပါ၊ သတၱ၀ါ၊ ၉-ျဖာ ႐ုပ္ပံု အဘယ္နည္း?။ ။</strong> ေရႊဘံု နိဒါန္းလာ 'န၀႐ူပေဖါင္' ပံုမွယူေျဖသည္။ <br />(၁) ကရ၀က္ ႏႈတ္သီးႏွင့္ လည္ဆံ၊ <br />(၂) ႏြားလဘို႔၊ <br />(၃) ငါးၾကင္းျမီး၊ <br />(၄) ဆင္စြယ္ ႏွစ္ေခ်ာင္း၊ <br />(၅) မကန္း ႏွာေမာင္း၊ <br />(၆) သမင္ခ်ိဳ ႏွစ္ဖက္၊ <br />(၇) ၾကက္တူေရြးအေတာင္ႏွစ္ဖက္၊ <br />(၈) တိုး လက္တဖက္, ေျခတဖက္ အျမီး၊ <br />(၉) ျမင္းနားႏွစ္ဖက္, လက္တဖက္, ေျခတဖက္။<br /><br /><strong>နသတ္ကာရန္၊ ေရးထံုးမွန္၊ ၉-တန္ ျမန္မာ့နည္း။ ။</strong> ျမန္မာ သင္ပုန္းၾကီးက်မ္းလာ စာစီစာကံုး ၃၆-ပါးေသာ ဌာနႏွင့္ ၆၄-ပါးေသာ ကာရန္ငယ္ အသံတို႔တြင္ ပါ၀င္သည့္ ေ၀ါဟာရ။ <br />"အန္႔, အန္, အန္း, အိန္႔, အိန္, အိန္း, အုန္႔, အုန္, အုန္း" တို႔ျဖစ္ၾက၏။<br /><br /><strong>« နာ »</strong><br /><br /><strong>နာနာဘ႑ာ၊ ခိုးနည္းလာ၊ ၅-ျဖာ အဘယ္နည္း?</strong> ။ ။၎င္းသ႐ုပ္ကို (ခိုးျခင္း ၂၅-ပါး)၌ ၾကည့္ပါကုန္။<br /><br /><strong>နာမ္ ၁၀-ပါး ေဆး။ ။</strong> အဂၢိရတ္ ေ၀ါဟာရ။ <br />'ယမ္း, ဆား, ဆပ္ျပာ, ဇ၀က္သာ, ပ႐ုပ္, ထံုး, ေက်ာက္ခ်ဥ္, ကန္႔, ဒု႒ာ, လက္ခ်ား' <br />ယင္းဆယ္ပါး ေလးတူခ်က္သည့္ ေဆးကို ဆို၏၊ လုပ္ရတ္သမားတို႔ သံုးၾကကုန္၏။<br /><br /><strong>နာမ္စားမ်ိဳး ၄-ပါး။ ။</strong> ၀ါက်တခု၌ နာမ္ပုဒ္တို႔ကို ထပ္ခါထပ္ခါ မသံုးရေအာင္ နာမ္၏အစား သံုးေသာပုဒ္မ်ိဳးကိုဆိုသည္။<br />(၁) ပုဂၢလ နာမ္စား- လူ, နတ္, ျဗဟၼာ စေသာပုဂၢိဳလ္တို႔၏အစား သံုးေသာပုဒ္မ်ိဳး၊ <br />ပံု- 'ေယာက္်ားတဆူ၊ ထိုသ သူလွ်င္၊ လူ၌ေသာ္လဲ၊ လြန္ရခဲ၏'၊ ဟူေသာ စတုဓမၼသာရပ်ိဳ႕၌ <br />'သူ' ဟူေသာပုဒ္သည္ ပုဂၢလ နာမ္စား မည္၏။<br />(၂) သ ပစၥာဂမ နာမ္စား- မိမိကိုယ္ကို တဖန္ျပန္၍ သံုးစြဲေသာပုဒ္မ်ိဳး၊ <br />ပံု-'နင့္ ကိုယ္ကို ပင္၊ နင္ဆင္ျခင္၊ ေၾကာျခင္ ေလွ်ာ့ပါးစြာ'၊ ဟူေသာ ခြဲထားသံေပါက္၌၊ 'ကိုယ္ကို'ဟူေသာ ပုဒ္သည္ မိမိသို႔တဖန္ျပန္လာေသာေၾကာင့္ 'သ ပစၥာဂမ နာမ္စား' မည္၏။<br />(၃) နိဒႆန နာမ္စား-နာမ္ပုဒ္တို႔၏ အစား ညႊန္းျပ သံုးစြဲေသာ ပုဒ္မ်ိဳး။ <br />ပံု-'ဤကား မေကာင္း၊ ထိုကား ေကာင္း၏၊ ေနာက္ေႏွာင္းေသာခါ၊ သိရစ္ပါလိမ့္' ဟူေသာ ကုသပ်ိဳ႕၌ 'ဤကား' 'ထိုကား' ဟူေသာပုဒ္တို႔သည္ တစံုတခုေသာ နာမ္ပုဒ္တို႔၏အစား ညႊန္းျပေသာနည္းအားျဖင့္ သံုးရကား 'နိဒႆန နာမ္စား' မည္၏။<br />(၄) ပုစၦာ နာမ္စား-နာမ္ကို အေမးနည္းအားျဖင့္ သံုးေသာပုဒ္မ်ိဳး။ <br />ပံု-'မည္သူဆိုညႊန္း၊ မတိုက္တြန္း၊ လိုထြန္းက်မ္းလကၤာ' ဟူေသာ ဘူရိဒတ္ပ်ိဳ႕ နိဂံုး၌၊ 'မည္သူ' ဟူေသာ ပုဒ္သည္ ေမးခြန္းအရာ၌ တည္ေသာေၾကာင့္ 'ပုစၦာ နာမ္စား'မည္၏။<br />မွတ္ခ်က္။ ။ နာမ္စားကား ကဗ်ာလကၤာ၌ ၆-ပါးလည္း ရွိေသး၏။<br /><br /><strong>နာမ္ ေတပညာ၊ ဘိဓမၼာ၊ ၅၃-ျဖာသိ။ ။ </strong>အဘိဓမၼာသေဘာ နာမ္ ၅၃-ပါးဟူ၏။ <br />(က) စိတ္ ၈၉-ခုကို အာရမၼဏ ၀ိဇာနန သေဘာတခုသာ ရေသာေၾကာင့္ နာမ္တပါး၊ <br />(ခ) ေစတသိက္ ၅၂-ပါး၊ <br />ေပါင္း ၅၃-ပါးျဖစ္၏။<br /><br /><strong>နာမ်ိဳး ၅-ပါး။ ။</strong> နာမ်ိဳးအ၀င္ ေဆးပင္မ်ိဳး ငါးပါးဟူလို။ <br />(၁) နာဂေမာက္၊ <br />(၂) နာဂသိန္၊ <br />(၃) နာဂမ <br />(၄) နာဂမႈိင္း၊ <br />(၅) နာဂထ။ <br />မွတ္ခ်က္။ ။ နာဂေမာက္ကို၊ 'နာဂဆက္' ဟူ၍လည္း ေခၚၾကသည္။<br /><br /><strong>နာယကဂုဏ္ ၆-ပါး။ ။</strong> နာယက ၪပလုပ္သူတို႕ လိုက္နာရမည့္ ဂုဏ္ ၆-ပါးဟူ၏။ <br />(၁) ခမာ-သည္းခံျခင္းေခၚ ခႏၲီတရားမ်ား ထားရွိရျခင္း၊ <br />(၂) ဇာဂရိယ-အစစအရာရာမွာ သတိထပ္ၾကပ္ပါျခင္း ႏိုးၾကားျခင္း၊ <br />(၃) ဥ႒ာန-ငယ္သားတို႔ထက္ ဆထက္မ်ားစြာ လြန္သာေသာ လံု႔လ ရွိျခင္း၊ <br />(၄) သံ၀ိဘာဂ-ေလ်ာက္ပတ္ ေလ်ာ္ကန္ ေတာ္တန္သလို ခြဲစိတ္ ခ်ီးေျမႇာက္ ေထာက္ပံ့ရျခင္း၊ <br />(၅) ဒယာ-သူတပါးအား ကိုယ္ႏွင့္မျခား သနားၾကင္နာရျခင္း၊ <br />(၆) ဣကၡနာ-အလံုးစံုေသာ အခြင့္အေရးကို ေတြးေတာေျမာ္ျမင္ ဆင္ျခင္ဥာဏ္ႏွင့္ ျပည့္စံုရျခင္း, စံုစမ္းျခင္း။<br /><br /><strong>နာယကပုဂၢိဳလ္၏ အသိဥာဏ္ ၅-ပါး။ ။</strong> နာယက ေရွ႕ေဆာင္လုပ္သူသည္ ဤပညာငါးပါးႏွင့္ ျပည့္စံုရမည္ဟူ၏။ (၁) အတၳၫူ-အက်ိဳးစီးပြား ရွိမဲ့ကို သိရမည္။ <br />(၂) ဓမၼၫူ-တရားေကာင္းႏွင့္ ညီ, မညီကို သိရမည္၊ <br />(၃) မတၱၫူ-အတိုင္းအရွည္ကို သိရမည္၊ <br />(၄) ကာလၫူ-အခ်ိန္အခါ သင့္ မသင့္ကို သိရမည္။ <br />(၅) ပရိသၫူ-ပရိသတ္ လူထု၏ စိတ္ထားကိုသိရမည္။<br /><br /><strong>နာရီ ၂-ပါး၊ အခ်ိန္မ်ား၊ ျခားနားမည္သို႔သိ။ ။</strong> ဤ၌ စက္နာရီႏွင့္ ျမန္မာနာရီ ယွဥ္ပံုကို သိႏိုင္ရန္ ျပသည္။ <br />(၁) တေမာင္းေခၚ ျမန္မာ တနာရီသည္ စက္ ၂၄-မိနစ္ ႏွင့္ ညီမွ်၏၊ <br />(၂) ျမန္မာ ၂-နာရီ ဗီဇနာ ၃၀-သည္ စက္ တနာရီႏွင့္ ညီမွ်၏၊ <br />(၃) ျမန္မာ တဗီဇနာသည္ စက္ ၂၄-စကၠန္႔ႏွင့္ ညီမွ်၏၊ <br />(၄) ျမန္မာ ၅-ခရာ သည္ စက္ ၂-စကၠန္႔ႏွင့္ ညီမွ်၏။<br /></span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4065678380914351974-389621007760456542?l=thupya2008sa.blogspot.com' alt='' /></div>Phapon Taikthit Sayadawhttp://www.blogger.com/profile/16175176298649110347noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-4065678380914351974.post-79133807785881136862008-12-21T06:16:00.000-08:002008-12-21T06:32:57.903-08:00<strong>ဓနိတ အကၡရာ ၁၀-လံုး။ ။</strong> ကမၼ၀ါစာဖတ္ရာ၌ အသံတင္းတင္း ျပင္းျပင္းထန္ထန္<br />ရြတ္ဖတ္ရေသာ အကၡရာမ်ိဳး ၁၀-လံုး။ "ခ ဃ ဆ စ် ႒ ဎ ထ ဓ ဖ ဘ" တို႔တည္း။<br /><br /><strong>ဓမၼကထိက အဂၤါ ၅-ပါး။ ။ </strong>ပဥၥဂၤုတၱရ။ ပါ။ ၁၆၂။ ႒။ ၅၅-၌ အက်ယ္႐ႈပါ။ တရားေဟာတိုင္း ဓမၼကထိက မမည္ႏိုင္ေခ်။<br /><br /><strong>ဓမၼကထိကမ်ိဳး ၄-ပါးႏွင့္ ပရိသတ္ ၄-စား။ ။</strong> အဘိဓမၼာ ပုဂၢလပညတ္။ ပါ။ ၁၄၈။ ႒။ ၇၄-၌အက်ယ္႐ႈ။ တရားေဟာဆရာ ၄-မ်ိဳးႏွင့္ တရားနာပရိတ္သတ္ ၄-ပါး၊ ပညာရွိ မရွိ ခြဲျခားခ်က္။<br />(၁) ဗာလ ဓမၼကထိက, ဗာလ ပရိသတ္- အနည္းငယ္မွ်လည္းေဟာၾကားေသး၏၊ အက်ိဳးစီးပြားႏွင့္လည္းမယွဥ္၊ တရားနာပရိတ္သတ္ကလည္း နာကားနာယူ၏၊ အက်ိဳးရွိ မရွိ ဘာမွ်မသိေခ်။<br />(၂) သဘာ၀ ဓမၼကထိက, ပ႑ိတ ပရိတ္သတ္- အနည္းငယ္သာေဟာၾကား၏၊ အက်ိဳးစီးပြားႏွင့္ကားယွဥ္၏၊ တရားနာပရိတ္သတ္ကလည္း အက်ိဳးရွိ မရွိ သိလိမၼာ၏။<br />(၃) ဗာလ ဓမၼကထိက, ဗာလ ပရိသတ္- ရွည္ရွည္လ်ားလ်ား မ်ားမ်ားလည္းေဟာၾကား၏၊ အက်ိဳးစီးပြားႏွင့္လည္းမယွဥ္၊ သူ႔ပရိတ္သတ္ကလည္း အေၾကာင္းအက်ိဳး ဘာမွ်မသိ၊ စီးပြားရွိမဲ့လည္းနားမလည္။<br />(၄) ပ႑ိတဓမၼကထိက, ပ႑ိတပရိတ္သတ္- အက်ိဳးစီးပြားႏွင့္စပ္ယွဥ္ေသာတရားတို႔ကို ရွည္ရွည္လ်ားလ်ား မ်ားမ်ားလည္းေဟာၾကား၏။ ပရိတ္သတ္ကလည္း ေၾကာင္းက်ိဳးဆင္ျခင္ ဥာဏ္ပညာႏွင့္ယွဥ္၍နာတတ္၏။<br /><span id="fullpost"><br /><br /><strong>ဓမၼကထိကတို႔၊ အသံဆြဲခြၽဲ၊ ရွည္ငင္ေဟာျခင္းအျပစ္ ၅-ပါး။ ။</strong> <br />(၁) မိမိအသံ၌မိမိ သာယာႏွစ္သက္ျခင္း၊ <br />(၂) သူတစ္ပါးတို႔ကလည္း တရားမမက္ အသံကိုသာ သာယာတပ္မက္ၾကျခင္း၊ <br />(၃) ပညာရွိသူတို႔ ကဲ့ရဲျပစ္တင္မႈကို ခံရတတ္ျခင္း၊ <br />(၄) အသံေကာင္းမႈ လံု႔လျပဳရ၍ သမာဓိပ်က္စီးျခင္း၊ <br />(၅) ေနာက္ေနာက္ပုဂိၢဳလ္တို႔ အတုလိုက္ ေဟာၾကားမႈေၾကာင့္ သာသနာပ်က္လြယ္ျခင္း၊ ပဥၥဂၤုတၱရပါဠိေတာ္။ ၂၁၉။ ႒။ ၇၈-၌ အက်ယ္႐ႈပါ။ ဤသို႔ အသံရွည္စြာ ဆြဲငင္၍မေဟာရဟု ၀ိနည္းသိကၡာပုဒ္ကလည္း ပညတ္ထားသည္။<br /><br /><strong>ဓမၼခႏၶာ ၄-ပါးလာ၊ ေ၀ျဖာျခားနားသိ။ ။</strong> တရားေတာ္၏ ဂုဏ္အေပါင္းအစု ၄-ခု။ <br />(၁) သီလကၡႏၶာ- သီလ တည္းဟူေသာဂုဏ္အေပါင္း၊ <br />(၂) သမာဓိကၡႏၶာ- သမာဓိတည္းဟူေသာ ဂုဏ္အေပါင္း၊ <br />(၃) ပညာကၡႏၶာ-ပညာတည္းဟူေသာ ဂုဏ္အေပါင္း၊ <br />(၄) ၀ိမုတၱိခႏၶာ- နိဗၺာန္တည္းဟူေသာ ဂုဏ္အေပါင္း။<br /><br /><strong>ဓမၼခႏၶာေပါင္း (၈၄၀၀၀) ရွစ္ေသာင္းေလးေထာင္။ ။</strong> ၀ိနည္းပါရာဇိက အ႒ကထာ။ ပ-အုပ္။ ၂၃ ၌ အက်ယ္႐ႈ။ ပိဋကသံုးပံုး၌ ဘုရာဒေဟာ ဓမၼခႏၶာေပါင္း ရွစ္ေသာင္းေလးေထာင္ရွိသည္ကို ဆိုသည္။ <br />(၁) ၀ိနည္းပိဋကေတာ္၌ ဓမၼခႏၶာေပါင္း ၂၁၀၀၀(ႏွစ္ေသာင္းတေထာင္)ရွိသည္၊ <br />(၂) သုတၱန္ပိဋကေတာ္၌ ဓမၼခႏၶာေပါင္း ၂၁၀၀၀(ႏွစ္ေသာင္းတေထာင္)ရွိသည္၊ <br />(၃) အဘိဓမၼာပိဋကေတာ္၌ ဓမၼခႏၶာေပါင္း ၄၂၀၀၀(ေလးေသာင္းႏွစ္ေထာင္)ရွိသည္၊ <br />ေပါင္း ရွစ္ေသာင္းေလးေထာင္ျဖစ္သည္။<br /><br /><strong>ဓမၼခႏၶာ၊ ျမတ္အဂၤါ၊ ၉-ျဖာ ေ၀ဘန္သိ။ ။</strong> မူလပဏၰာသ ။ပါ။ ၁၈၆ ။႒။ဒု-အုပ္၊ ၁၂-၌႐ႈပါ။ ပိဋက ၃ပံု၏အဂၤါကိုးပါးကို စိတ္ျဖာ၍သိထားပါဟူ၏။<br /> (၁) သုတၱ-မဂၤလသုတ္ç ရတနသုတ္ç နာလကသုတ္ç စေသာ သုတ္ဟူ၍ အမည္ရသည့္ ဓမၼခႏၶာမ်ား။<br /> (၂) ေဂယ်-သ ဂါထာ၀ဂၢ သံယုတ္çစေသာ ဂါထာမ်ားစြာတို႕ပါရွိသည့္ သုတ္မ်ား။<br /> (၃) ေ၀ယ်ာကရဏ- အဘိဓမၼာပိဋက စေသာ ဂါထာ မပါရွိသည့္ ေဒသနာေတာ္ ဟူသမွ်။<br /> (၄) ဂါထာ-ဓမၼပဒç ေထရဂါထာç ေထရီဂါထာç စေသာ ဂါထာသက္သက္ျဖင့္ ေဟာေတာ္မူသည့္ တရားေဒသနာေတာ္မ်ား။<br /> (၅) ဥဒါန-ႏွစ္သက္ရႊင္ပ်သည့္ ေသာမနႆဉာဏ္ႏွင့္ ယွဥ္လ်က္ရြတ္ဆိုက်ဴးရင့္ေတာ္မူေသာ "အေနက ဇာတိ သံသာရံ" စသည့္ႏွစ္ဆယ့္ရွစ္သုတ္တို႔ကိုေခၚသည္။<br /> (၆) ဣတိ၀ုတ္-"၀ုတၱံ ေဟတံ ဘဂ၀တာ" အစခ်ီ၍ ေဟာၾကားေတာ္မူေသာ တရာ့တစ္ဆယ္ရွစ္ (၁၁၈)သုတ္တို႔ကိုေခၚဆိုသည္။<br /> (၇) ဇာတက-အပဏၰကဇာတ္ç ေ၀ႆႏၲရာဇာတ္çစေသာ ငါးရာ့ငါးဆယ္ဇာတ္တို႔ကိုဆိုသည္။<br /> (၈) အဗၻဴတ ဓမၼ-"စတၱာေရာေမ ဘိကၡေ၀ အဗၻဴတဓမၼာ အာနႏၵာတိ" အစရွိေသာ အံ့ခ်ီးဘြယ္ရာႏွင့္ယွဥ္၍ ေဟာေတာ္မူသည့္ တရာေတာ္ဟူသမွ်။<br /> (၉) ေ၀ဒလႅ-ေမးျခင္း ေျဖျခင္းဟူေသာ အေမးအေျဖ မ်ားျဖင့္ ၀မ္းေျမာက္ရႊင္ပ်ျခင္းတို႔ကိုရၾကသည့္ စူဠ ေ၀ဒလႅသုတ္, မဟာေ၀ဒလႅသုတ္, သမၼာဒိ႒ိသုတ္, စေသာတရားေတာ္မ်ားကိုဆိုသည္။<br /><br /><strong>ဓမၼတာ ၃၀။ ။ </strong>ဗုဒၶ၀င္အ႒ကထာလာ ဘုရားရွင္ဟူသမွ်တို႔၏ ျပီး, ျပည့္စံုျမဲျဖစ္ေသာ သေဘာတရား သံုးဆယ္ဟူ၏။၎င္းအက်ယ္ကို(ဘုရားရွင္တို႔ဓမၼတာ ၃၀) ဟူေသာ သုေတသနစကားရပ္၌ ႐ႈပါေလ။<br /><br /><strong>ဓမၼာဒါသ တရား ၄ပါး။ </strong>။ ၎င္းအက်ယ္ သံယုတ္ ။ပါ။ တတိယအုပ္။ ၂၉၈-၌ ၾကည့္ယူပါ။ <br />(၁) ျမတ္စြာဘုရား၊ <br />(၂) တရားေတာ္ျမတ္၊ <br />(၃) သံဃာေတာ္ျမတ္တို႔၌ မတုန္မလႈပ္ ၾကည္ညိဳေလးစားျခင္း၊ <br />(၄) အရိယာတို႔ ႏွစ္သက္ ျမတ္ႏိုးေသာ ၅-ပါးသီလကို အသက္ပမာ ေစာင့္စည္း လံုျခံဳစြာ ရွိေနျခင္း။<br /><br /><strong>ဓမၼပဋိသမၻီဒါမ်ိဳး ၅ပါး။ ။</strong> ၎င္း၏ သ႐ုပ္ အဓိပၸါယ္ကို ( ပဋိသမၻီဒါ ၄ပါး)၌ၾကည့္ပါ။<br /><br /><strong>ဓမၼိကဒါန အျပား၃ပါး။ ။</strong> ပရိ၀ါ ။ပါ။ ၂၄၅ ။႒။၁၈၂-၌ အက်ယ္႐ႈပါ။ တရားႏွင့္ေလ်ာ္ေသာ အလွဴမ်ိဳး ၃ပါး။ <br />(၁) သံဃႆ နိႏၷံ သံဃေႆ၀ ေဒတိ-သံဃာသို႔လွဴရန္ ညြတ္ျပီးေသာ ၀တၳဳကို သံဃာအားပင္ ေပးလွဴျခင္း၊ <br />(၂) ေစတိယႆ နိႏၷံ ေစတိယႆ စ ေဒတိ-ေစတီသို႔လွဴရန္ ညြတ္ျပီးေသာ ၀တၳဳကို ေစတီအားပင္ ေပးလွဴျခင္း၊ <br />(၃)ပုဂၢလႆ နိႏၷံ ပုဂၢလေႆ၀ စ ေဒတိ-ပုဂၢိဳလ္သို႔လွဴရန္ ညြတ္ျပီးေသာ ၀တၳဳကို ပုဂၢိဳလ္အားပင္ ေပးလွဴျခင္း၊ <br /><br /><strong>ဓာတ္ ၄ရပ္ေခၚ၊ ေဗဒင္ေက်ာ္၊ မိန္႔ေတာ္မူ ဘုရား။ ။</strong> ေဗဒင္အလိုအားျဖင့္ ထင္ရွားေက်ာ္ေစာေသာ ဓာတ္ ၄ရပ္ကား။ <br />(၁) သူရစၥဓာတ္၊ <br />(၂) ပါပဓာတ္၊ <br />(၃) အျမိတၱဓာတ္၊ <br />(၄) ေကာလီဓာတ္ တို႔ျဖစ္ၾက၏။<br /><br /><strong>ဓာတ္ ၁၈ပါး။ ။</strong> နိဒါန၀ဂၢသံယုတ္။ပါ။၃၅၈-၃၆၀ ။႒။၁၂၁-၁၂၂-၌ အက်ယ္႐ႈ။ မိမိတို႔ဆိုင္ရာသေဘာကို ေဆာင္ရြက္တတ္ေသာ တရား ၁၈ပါး၊ <br />စကၡဳဓာတ္၊ ေသာတဓာတ္၊ ဃာနဓာတ္၊ ဇိ၀ွါဓာတ္၊ ကာယဓာတ္၊ မေနာဓာတ္၊ <br />႐ူပဓာတ္၊ သဒၵဓာတ္၊ ဂႏၶဓာတ္၊ ရသဓာတ္၊ (၁၀) ေဖါ႒ဗၺဓာတ္၊ မေနာ၀ိညာဏဓာတ္၊ <br />စကၡဳ၀ိညာဏဓာတ္၊ ေသာတ၀ိညာဏဓာတ္၊ ဃာန၀ိညာဏဓာတ္၊ ဇိ၀ွါ၀ိညာဏဓာတ္၊ ကာယ၀ိညာဏဓာတ္၊ ဓမၼဓာတ္ (၁၈)။<br /><br /><strong>ဓာတ္ ကသိုဏ္းေခၚ၊ မ်ိဳး ၄ေဘာ္၊ ေျဖေတာ္မူ ဘုရား။ ။</strong> ပထ၀ီကသိုဏ္း, အာေပါကသိုဏ္း, ၀ါေယာကသိုဏ္း, ေတေဇာကသိုဏ္း တို႔ကိုပင္ ဓာတုကသိုဏ္းဟုေခၚ၏၊ အက်ယ္ "ကသိုဏ္း ၁၀ပါး" ၌ဆိုခဲ့ျပီ။<br /><br /><strong>ဓာတ္ၾကီး ၄-ပါး။ ။ </strong>အဘိဓမၼာ က်မ္းလာ အမ်ားသံုးထင္ရွား သိလြယ္ေသာ ဓာတ္ၾကီးမ်ား။ <br />(၁) ပထ၀ီဓာတ္-ေျမ။ <br />(၂) ေတေဇာဓာတ္-မီး။ <br />(၃) အာေပါဓာတ္-ေရ။ <br />(၄) ၀ါေယာဓာတ္-ေလ။<br /><br /><strong>ဓာတ္ေတာ္ ၂-ပါး။ ။</strong> <br />(၁) မျပိဳမကြဲႏိုင္ေသာ အသမၻိႏၷဓာတ္ေတာ္မ်ိဳး၊ <br />(၂) ျပိဳကြဲပ်က္စီးၾကေသာ သမၻိႏၷဓာတ္ေတာ္မ်ိဳး၊ <br />မဟာပရိနိဗၺာနသုတ္မွ။<br /><br /><strong>ဓာတ္ေတာ္ ၃ပါး၊ ရြယ္အစား၊ ျခားနားေရာင္ျခည္ အဘယ္နည္း?။ ။ </strong>ဓာတ္ေတာ္တို႔၏ အရြယ္အစားႏွင့္ အဆင္းအေရာင္ကား ေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္ၾက၏။ <br />(၁) မဟႏၲာ မုဂၢမာသာစ- ဓာတ္ေတာ္ အၾကီးစားကား ပဲေနာက္ေစ့ ပမာဏရွိ၍၊ သု၀ဏၰ ၀ဏၰာ-ေရႊေရာင္အဆင္းရွိကုန္၏၊ <br />(၂) မဇၩိမာ ဘိႏၷ တ႑ဳလာ-အလတ္စားကား ဆန္က်ိဳးေစ႔ ပမာဏရွိ၍၊ ဗကုလ ၀ဏၰာ-ျမတ္ေလးငံု အဆင္းရွိကုန္၏၊ <br />(၃) ခုဒၵကာ သာသပ မတၱာ- အေသးစားကား မုန္ညင္းေစ့မွ်ပမာဏရွိ၍၊ မုတၱ ၀ဏၰာ- ပုလဲေရာင္ အဆင္းရွိကုန္၏။<br /><br /><strong>ဓာတ္ေတာ္ ၇ပါး၊ ျမတ္ကိုယ္စား၊ ခ်န္ထား အဘယ္နည္း?။ ။</strong> ျမတ္စြာဘုရား၏ သရီရဓာတ္ေတာ္မ်ား အားလံုးကို ေရတြက္ေသာ္ ၇ပါးက်န္ရွိေနေၾကာင္းႏွင့္ သိရ၏။ <br />(က) စြယ္ေတာ္ဓာတ္ ၄ဆူ၊ <br />(ခ) ညႇပ္႐ိုးေတာ္ဓာတ္ ၂ဆူ၊ <br />(ဂ) ဥဏၰလံု ေမြးရွင္ေတာ္ဓာတ္ ၁ဆူ၊ အသမၻိႏၷမ်ိဳး ၃ပါး၊ <br />(ဃ) အ႐ိုးေတာ္ဓာတ္မ်ားစြာ၊ <br />(င) အသားေတာ္ဓာတ္မ်ားစြာ၊ <br />(စ) အေသြးေတာ္ ဓာတ္မ်ားစြာ၊ <br />(ဆ) ဆံေတာ္ဓာတ္မ်ားစြာ၊ သသမၻိႏၷမ်ိဳး ၄ပါး၊ ေပါင္း ၇ပါး။<br /><br /><strong>ဓာတ္ဖို ၁၂-ပါး။ ။ </strong>အဂၢိရတ္ ေ၀ါဟာရ ]အာကာသဓာတ္ ၁၂-ပါး} ကိုပင္ လုပ္ရတ္ဆရာတို႔သံုးႏႈန္းၾကကုန္၏၊ သ႐ုပ္ကို(အာကာသ ၁၂ပါး)၌ျပခဲ့ျပီ။<br /><br /><strong>ဓာတ္မ ၉-ပါး။ ။</strong> လုပ္ရတ္က်မ္းလာ ေ၀ါဟာရ ျဖစ္သည္။ အဂၢိရတ္ဆရာတို႔ကား ဓာတ္မ ၉ပါးဟုဆိုကာ ၊ <br />(၁) ေဘာ္၊ <br />(၂) ဘင္၊ <br />(၃) နာ၊ <br />(၄) သံ၊ <br />(၅) ဂြၽတ္၊ <br />(၆) သြတ္၊ <br />(၇) ဒန္၊ <br />(၈) ကိတ္၊ <br />(၉) သုတ <br />ဟုနားလည္ၾကကုန္၏၊ အက်ယ္ကို 'ေလာကီသိပၸ ၀ိဇၨာဓရက်မ္း'၌႐ႈေလ။<br /><br /><strong>ဓားေရး ၃၇မ်ိဳး။ ။</strong> န၀ေဒး လူးတားမွ သုေတသန ျပဳသည္။ <br />ဓားခ်ီ, ဓားခင္း, မ်က္ႏွာကာ, ဓားလွ, ဓားလွ်ိဳး, ေမွာက္ထိုးရပ္, ရင္ခြဲ, အသားလွန္, ဓားခုတ္, ဇင္ေယာ္သုတ္ (၁၀) <br />တဖက္ထိုး, ေရွ႕လွည္း, ေနာက္လွည္း, ေရႊႏႈတ္ျမြက္ယာလွ, ေရႊႏႈတ္ျမြက္၀ဲလွ, စြန္သုတ္, <br />ပါးကပ္, ပန္းကံုးျဖတ္, ဓားလႊင့္, ပန္းကံုးသီ၊ (၂၀) <br />ဆက္ရက္ခုန္, မီးတိုင္ျပ, ပိုးခ်ည္လႊား, သက္တင္ေရေသာက္, ေရႊဘယက္ လည္ေလ်ာက္, <br />ေဒါင္းျမီးကာ, က်ားျမီးဆြဲ, ဓားရြက္, လက္ေကာက္၀တ္, ေမာင္းကပ္၊ (၃၀) <br />ေရႊႏႈတ္လည္ေလ်ာက္, ေနာက္လည္ေလ်ာက္, ဓားသြဲ႕, ဓားျပ, တဖက္ႏႈတ္, ႏွစ္ဖက္ႏႈတ္, ေနာက္လွည့္၊ (၃ရ)။<br /><br /><strong>« ဓု »</strong><br /><br /><strong>ဓုတၱ ၃ပါး၊ လြန္က်ဴးျငား၊ ပ်က္ျပားဥစၥာ ပါယ္လားရာ။ ။</strong> ဓုတၱမ်ိဳး ၃ပါးကို လိုက္စား လြန္က်ဴးသူမ်ား ဥစၥာဆံုးပါး၍ အပါယ္ ၄ပါးသို႔ လားရသည္ ဟူ၏။ <br />(၁) သုရာ ဓုတၱ-ေသရည္ ေသာက္ၾကဴးသူ၊ <br />(၂) ဣတၳိဓုတၱ-မိန္းမလိုက္စား ေပ်ာ္ပါးၾကဴးသူ၊ <br />(၃) အကၡဓုတၱ-အေလာင္းအစား ကစားၾကဴးသူ။<br /><br /><strong>« ဓူ »</strong><br /><br /><strong>ဓူတင္ ၁၃-ပါး။ ။ </strong>မိလိႏၵပဥႇာ ၃၄၀-၌ အက်ယ္႐ႈ။ ကိေလသာကို ခါတြက္ေၾကာင္း ေခါင္းပါးေစျခင္း တရား ၁၃-ပါး။<br /> (၁) ပံ့သုကူ ဓူတင္-ဂဟပတိ စီ၀ရံ ပဋိကၡိပၸါမိ၊ ပံသုကူလိကဂႍ သမာဒိယာမိ- ဒါယကာတို႔ လႉေသာ သကၤန္းကို စြန္႔ပါ၏၊ ပံ့သုကူသကၤန္းကို ေဆာက္တည္ပါ၏။<br /> (၂) ေတစီ၀ရိက္ ဓူတင္-စတုတၳစီ၀ရံ ပဋိကၡိပၸါမိ၊ ေတစီ၀ရိကဂႍ သမာဒိယာမ-ေလးထည္ေျမာက္ သကၤန္းကို စြန္႔ပါ၏။ သံုးထည္ေသာသကၤန္းကိုသာ ေဆာက္တည္ပါ၏။<br /> (၃) ပိ႑ပါတ္ ဓူတင္-အတိေရကလာဘံ ပဋိကၡိပၸါမိ၊ ပိ႑ပါတိကဂႍ သမာဒိယာမိ-လာဘ္ပိုလာဘ္လွ်ံကို ပယ္ပါ၏။ ဆြမ္းခံလို႔ရေသာ ဆြမ္းကို စားေသာက္ပါ၏။<br /> (၄) သ ပဒါန ဓူတင္-ေလာလုပၸစာရံ ပဋိကၡိပၸါမိ၊ သ ပဒါန စာရိကဂႍ သမာဒိယာမိ-လွ်ပ္ေပၚေလာ္လီ အိမ္စဥ္ေက်ာ္၍ ခံယူျခင္းကိုပယ္ပါ၏၊ အိမ္စဥ္ မေက်ာ္မလွပ္ ရပ္၍ရေသာဆြမ္းကို ေဆာက္တည္ပါ၏။<br /> (၅) ဧကသနိက္ ဓူတင္-နာနာသန ေဘာဇနံ ပဋိကၡိပၸါမိ၊ ဧကာသနိကဂႍ သမာဒိယာမိ-ေနရာအထူးထူး၌ စားျခင္းကို ပယ္ပါ၏။ တထိုင္ တေနရာတည္း၌ စားျခင္းကိုေဆာက္တည္ပါ၏။<br /> (၆) ပတၱပိုင္ ဓူတင္-ဒုတိယတာဇနံ ပဋိကၡိပၸါမိ၊ ပတၱပိ႑ိကဂႍ သမာဒိယာမိ-ႏွစ္ခြက္ေျမာက္ေသာဆြမ္းç ဟင္းç ကိုပယ္ပါ၏။တခြက္တည္းႏွင့္သာ ေဆာက္တည္ပါ၏။<br /> (၇) ခလုပစၦာ ဓူတင္-အတိရိတၱ ေဘာဇနံ ပဋိကၡိပၸါမိ၊ ခလုပစၦာကဂႍ သမာဒိယာမိ-အတိရိက္ ၀ိနည္းကံဆြမ္းကိုပယ္ပါ၏။ ခလုပစၦာဓူတင္ကို ေဆာက္တည္ပါ၏။<br /> (၈) အရညကင္ ဓူတင္-ဂါမႏၲ ေသနာသနံ ပဋိကၡိပၸါမိ၊ အရညိကဂႍ သမာဒိယာမိ-ဂါမ၀ါသီ ေက်ာင္းသခၤမ္းကိုပယ္ပါ၏။ ေတာရေက်ာင္း၌ ေနျခင္းကို ေဆာက္တည္ပါ၏။<br /> (၉) ႐ုကၡမူ ဓူတင္-ဆႏၷံပဋိကၡိပၸါမိ၊ ႐ုကၡမူလိကဂႍ သမာဒိယာမိ-အမိုးအကာရွိေသာေက်ာင္းကို<br />ပယ္ပါ၏။သစ္ပင္ရင္း၌ ေနပါ၏။<br /> (၁၀) အေဗၻာကာသိက ဓူတင္-ဆႏၷဥၥ ႐ုကၡမူလဥၥ ပဋိကၡိပၸါမိ၊ အေဗၻာကာသိကဂႍ သမာဒိယာမိ-အမိုးအကာရွိေသာေက်ာင္းႏွင့္ သစ္ပင္တို႔ကိုပယ္ပါ၏။ လြင္တီးေခါင္၌ ေနျခင္းကို ေဆာက္တည္ပါ၏။<br /> (၁၁) သုသာန ဓူတင္-န သုသာနံ ပဋိကၡိပၸါမိ၊ ေသာသာနိကဂႍ သမာဒိယာမိ-သုသာန္ မဟုတ္ေသာ ေနရာကို ပယ္ပါ၏။ သုသာန္၌ ေနပါ၏။<br /> (၁၂) ယထာ သႏၲတိ ဓူတင္-ေသနာသန ေလာလုပၸံ ပဋိကၡိပၸါမိ၊ ယထာ သႏၳတိကဂႍ သမာဒိယာမိ-ေနရာေကာင္း ေက်ာင္းေကာင္းေရြးခ်ယ္မႈကို ပယ္ပါ၏။ ျဖစ္စဥ္အတိုင္းေနထိုင္ပါ၏။<br /> (၁၃) နိသဇ္ ဓူတင္-ပဋိကၡိပၸါမိ၊ ေနသဇၨိကဂႍ သမာဒိယာမိ-အိပ္ျခင္းကိုပယ္ပါ၏။ ထျခင္းç ထိုင္ျခင္းç စႀကႍသြားျခင္းကိုေဆာက္တည္ပါ၏။<br /><br /><strong>ဓူတင္ တရား၏ ေက်းဇူးဂုဏ္ ၂၈-ပါး။ ။</strong> မိလိႏၵာပဥႇာ ပါဠိေတာ္မွ ဓူတင္က်င့္သူ၏ အက်ိဳးဂုဏ္မ်ားျဖစ္သည္။ <br />(၁) သုဒၶါဇီ၀-အသက္ေမြးစင္ၾကယ္၏၊ <br />(၂) သုခ ဖလ-ခ်မ္းသာက်ိဳးရွိ၏၊ <br />(၃) အန၀ဇၨ-အျပစ္မရွိ၊ <br />(၄) န ပရ ဒုကၡာပန-သူတပါးတို႔အားဒုကၡမေပး၊ <br />(၅) အ, ဘယ-ေဘးမရွိ၊ <br />(၆) အ, သမၼီဠန-သူတပါးကိုမႏွိပ္စက္၊ <br />(၇) ဧကႏၲ၀ၯုိက-အမွန္ၾကီးပြါး၏။ <br />(၈) အ, ပရိဟာနိယ-ကုသိုလ္တရားမဆုတ္ယုတ္၊ <br />(၉) အ, မာယံ-မာယာစဥ္းလဲျခင္း မရွိ၊ <br />(၁၀) အာရကၡာ-ေသျခင္းကိုေစာင့္တတ္၏၊ <br />(၁၁) ပတၳိတဒဒ-ေတာင့္တတိုင္းေပး၏၊ <br />(၁၂) သဗၺသတၱ ဒမန-သတၱ၀ါအားလံုးကို ဆံုးမတတ္၏၊ <br />(၁၃) သံ၀ရဟိတ-ေစာင့္စည္းေသာအက်ိဳးရွိ၏၊ <br />(၁၄) ပဋိ႐ူပ-ေလ်ာက္ပတ္ေသာ အက်င့္ျဖစ္၏၊ <br />(၁၅) အ, နိႆိတ-ကိေလသာတို႔ မမွီမကပ္ႏိုင္၊ <br />(၁၆) ၀ိပၸမုတၱ-ကိေလသာမွ လြတ္၏၊ <br />(၁၇) ရာဂကၡယ-ရာဂ ကုန္၏၊ <br />(၁၈) ေဒါသကၡယ-ေဒါသ ကုန္၏၊ <br />(၁၉) ေမာဟကၡယ-ေမာဟ ကုန္၏။ <br />(၂၀) မာနဟာန-မာန္တက္မႈကိုပယ္၏၊ <br />(၂၁) ကု ၀ိတကၠေစၦဒန-မိစၦာ၀ိတက္ကိုျဖတ္၏၊ <br />(၂၂) ကခၤါ၀ိတရဏ-ယံုမွားသကၤာမွ ကူးေျမာက္၏၊ <br />(၂၃) ေကာသဇၨ၀ိဒၶံသန-အပ်င္းကိုပယ္ေဖ်ာက္၏၊ <br />(၂၄) အရတိ ပဟာန- မေမြ႔ေလ်ာ္ျခင္းကိုေဖ်ာက္၏၊ <br />(၂၅) ခမန-သည္းခံတတ္၏၊ <br />(၂၆) အတုလ-အတုမရွိျမတ္ေသာ အက်င့္တည္း၊ <br />(၂၇) အပၸမာဏ-မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာဂုဏ္ရွိ၏၊ <br />(၂၈) သဗၺဒုကၡကၡယ ဂမန-နိဗၺာန္သို႔ေရာက္၏။<br /><br /><strong>ဓူရ ၂ပါး။ ။</strong> ဓမၼပဒ။႒။ပ-အုပ္။၅။၎င္း။ဒု-အုပ္။၃၂၇။ ရဟန္းေတာ္မ်ား လိုက္နာျပဳက်င့္ရေသာ တာ၀န္ ၂-ပါး။ <br />(၁) ဂႏၳဓူရ- စာေပသင္ယူ ပို႔ခ် ေရးမွတ္ ေဟာေျပာေနမႈ၊ <br />(၂) ၀ိပႆနာ ဓူရ- ကမၼ႒ာန္းဘာ၀နာ အားထုတ္ေနမႈ။<br /><br /><strong>ဓူရ ၂ပါး၊ တနည္း။ ။</strong> ေလာကုတၱရာ မဂ္çဖိုလ္ ရယူေရး၌ ျပည့္စုံရမည့္ တာ၀န္ ၂-ပါးဟူလို၊ <br />ပုဂၢလပညတ္ အ႒ကထာ ၄၄-၌ အက်ယ္႐ႈပါ။ <br />(၁) သဒၶါဓူရ- ဗုဒၶ၏ ဓမၼ၌ ယံုၾကည္မႈလံုး၀ရွိရျခင္း၊ <br />(၂) ပညာဓူရ-နာမ႐ူပ ပရိေစၦဒဥာဏ္၊ ပစၥယပရိဂၢဟဥာဏ္ပညာႏွင့္ ျပည့္စံုရမည္။<br /></span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4065678380914351974-7913380778588113686?l=thupya2008sa.blogspot.com' alt='' /></div>Phapon Taikthit Sayadawhttp://www.blogger.com/profile/16175176298649110347noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-4065678380914351974.post-77402279197108915982008-12-21T03:35:00.000-08:002008-12-21T04:22:27.213-08:00<strong>ဒကၡိေဏယ် ပုဂိၢဳလ္ ၈-ေယာက္။ ။</strong> ျမတ္ေသာအလႉခံပုဂိၢဳလ္ ၈-ေယာက္။ <br />(၁) ေသာတာပန္ပုဂိၢဳလ္ ၂-ေယာက္၊ <br />(၂) သကဒါဂါမ္ပုဂိၢဳလ္ ၂-ေယာက္၊ <br />(၃) အနာဂါမ္ပုဂိၢဳလ္ ၂-ေယာက္၊ <br />(၄) အရဟတၱပုဂိၢဳလ္ ၂-ေယာက္။<br /><br /><strong>ဒဏ္ ၁၀-ပါး။ ။ </strong>အပါဒါန္။ ႒။ ၂၇၁။ ဓမၼပဒ။ ႒။ ပ-အုပ္။ ၁၁၅။ ၎င္း။ ႒။ ဒု-အုပ္၊ ၄၄-တို႔၌ အက်ယ္႐ႈ။ ေလာက၌ ခင္ပြန္းႀကီး ၁၀-ပါးေခၚ ေက်းဇူးရွင္ႀကီးဆယ္ပါးကို ျပစ္မွားျခင္းေၾကာင့္ရရွိေသာ အျပစ္ႀကီး ၁၀- ပါး။ <br />(၁) ဖ႐ုသ ေ၀ဒနာ- ၾကမ္းတမ္းစြာဦးေခါင္းနာ စသည္ကပ္ေရာက္ျခင္း၊ <br />(၂) ဟာနိ- စည္းစိမ္စသည္ ဆုတ္ယုတ္ပ်က္စီးဆံုးပါးျခင္း၊ <br />(၃) သရီရ ေဘဒန- လက္ေျချပတ္ျခင္း၊ ကိုယ္အဂၤါပ်က္စီးျခင္း၊ <br />(၄) ဂ႐ုကာဗာဓ-ေဆးကု၍မရ၊ ႀကီးေလးစြာေသာအနာ ကပ္ေရာက္ျခင္း၊ <br />(၅) စိတၱေကၡပ- ႐ူးသြပ္ျခင္း၊ စိတ္ပ်ံ႕ေလလြင့္ျခင္း၊<br />(၆) ရာဇူပသဂၢ- မင္းေဘး မင္းဒဏ္သင့္ျခင္း၊ <br />(၇) ဒါ႐ုဏဗၻကၡာန- ႐ုန္႔ၾကမ္းစြာ စြပ္စြဲခံရျခင္း၊ <br />(၈) ဥာတိပရိကၡယ- ေဆြမ်ိဳး ျပဳန္းတီးပ်က္စီးျခင္း၊ <br />(၉) ေဘာဂပတဂၤု- စည္းစိမ္အေျခြအရံ ပ်က္စီးျခင္း၊ <br />(၁၀) အာဂါရဂၢိ ဒုယွန- ေနရာ၊ တိုက္၊ အိမ္၊ အေဆာက္အဦကို မီးသင့္ေလာင္ကြၽမ္းျခင္း။<br /><span id="fullpost"><br /><br /><strong>ဒ႑ဥပါယ္၊ မ်ိဳး ၃-သြယ္၊ က်င့္ဘြယ္ မင္းတို႔သိ။ ။</strong> အမရ ေကာသဋီကာဥပါယ္ ၄-ပါး အဖြင့္မွ ယူျပသည္။ အျပစ္ရွိသူကို တစ္ႀကိမ္ႏွင့္ေၾကာက္ေအာင္ ဒဏ္ခတ္ဆံုးမပါဟု ဆိုလိုသည္။ <br />(၁) အသက္ေသေအာင္သတ္ျဖတ္ျခင္းဒဏ္၊ <br />(၂) ဥစၥာဒဏ္၊ ရာထူးမွႏႈတ္ပယ္ျခင္းဒဏ္၊ <br />(၃) ေထာင္ဒဏ္ ႀကိမ္ဒဏ္၊ ေျခလက္စသည္ ျဖတ္ပစ္ျခင္းဒဏ္။<br /><br /><strong>ဒႏၲဇ အကၡရာ ၈-လံုး။ ။</strong> သြားအရပ္မွ ျမည္ထြက္၍လာေသာ အကၡရာမ်ိဳး ၈-ပါး။ <br />လွ်ာဖ်ားျဖင့္ သြားသို႔ေထာက္၍ ရြတ္ရေသာ အကၡရာမ်ိဳးဟူ၏။ "တ ထ ဒ ဓ န လ ၀ သ"။<br />မွတ္ခ်က္။ ။ ၀ အကၡရာကား ႏႈတ္ခမ္းႏွင့္သြား ၂-ပါးထိအကၡရာမ်ိဳး ျဖစ္၏။<br /><br /><strong>ဒန္ပူစားျခင္းအက်ိဳး ၅-ပါး။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္အဓိပၸါယ္ (သြားတိုက္ျခင္းက်ိဳး ၅-ပါး)၌ ေျဖၾကားမည္။ စူဠ၀ါပါဠိေတာ္။<br /><br /><strong>ဒသ ဗလာ၊ အား ၁၀-ျဖာ၊ ထုတ္ခါ ေျဖေတာ္မူ။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ကို (အားေတာ္ ၁၀-ပါး)၌ ႐ႈပါေလ။<br /><br /><strong>ဒသမူ ၁၀-ပါး။ ။</strong> ေဆးက်မ္းလာ အေပါင္းေ၀ါဟာရ၊ ဤ၌ ပဥၥကူသည္ ခုဒၵ ပဥၥကူ , မဟာပဥၥကူ ဟု ႏွစ္မ်ိဳးလာ ေလသည္။ "ဆူးေလ, ဆင္ခရမ္း, ကေစာ့, သာလျဗရဏီ, ၿပိႆ ျဗရဏီ" ၎င္းငါးပါးကို ခုဒၵပဥၥကူဆိုသည္။ မဟာပဥၥကူကား- <br />"ဥသွ်စ္, ေၾကာင္လွ်ာ, တပေဆး, သခြတ္, ရမေန" ၎င္းေဆးငါးပါးကို ဆိုသည္။ <br />ဤေဆး ဆယ္ပါး အျမစ္အေပါင္းကို ေဆးက်မ္းတို႔၌ "ဒသမူ ဆယ္ပါး"ဟု ေခၚေ၀ၚညႊန္းဆိုၾကကုန္၏။<br /><br /><strong>ဒသ႐ူပါ၊ သတၱ၀ါ၊ ၁၀-ျဖာ႐ုပ္ပံု အဘယ္နည္း။ ။</strong> ေရႊဘံုနိဒါန္းလာ ဒသ႐ူပေဖာင္ေတာ္ပံုမွ ယူေျဖသည္။ <br />(၁) ျခေသၤ့ႏႈတ္သီး၊ အေမာက္၊ လည္ဆံ၊ <br />(၂) တိုးအျမီးႏွင့္ ေျခတစ္ဖက္ လက္တစ္ဖက္၊ <br />(၃) ႏြားလဘို႔၊ <br />(၄) ငါးက်င္း အျမီး၊ <br />(၅) ျမင္းနား ႏွစ္ဖက္, ေျခတစ္, လက္တစ္၊ <br />(၆) ဆင္စြယ္ႏွစ္ေခ်ာင္း၊ <br />(၇) မကန္းႏွာေမာင္၊ <br />(၈) သမင္ခ်ိဳ တစ္ဖက္၊ <br />(၉) ကြၽဲခ်ိဳ တစ္ဖက္၊ <br />(၁၀) ကရ၀ိတ္ အေတာင္ႏွစ္ဖက္။<br /><br /><strong>ဒသာႀကီး ၁၀-ပါး။ ။</strong> ေဗဒင္က်မ္းလာ ေကာင္းဆိုးခြဲျခား သတ္မွတ္တြက္စစ္ေသာ အခိုက္အတန္႔ကာလ၏ အစိတ္ႀကီး ၁၀-ပါး။ <br />(၁) ကိုယ္၀န္ တည္ခုိက္ကာလ၊ <br />(၂) ေမြးဖြားခိုက္ ၀ိဇာတ ကာလ၊ <br />(၃) ႏို႔စို႔ကေလး အခိုက္ကာလ၊ <br />(၄) ဆယ္ႏွစ္အတြင္း ဒါရကအရြယ္၊ <br />(၅) ဆယ္ႏွစ္မွ ဆယ္ငါးႏွစ္အထိ ကိေသာရအရြယ္၊ <br />(၆) ကုမာရ ပ်ိဳပ်ိဳအရြယ္၊ <br />(၇) ထက္၀က္အိုအရြယ္ လူလတ္ကာလ၊ <br />(၈) မဟလႅက-အဘိုးအိုအရြယ္၊ <br />(၉) မတကာလ- ေသခါနီးအရြယ္၊ <br />(၁၀) မရဏ- ေသျခင္းကာလ။<br /><br /><strong>« ဒါ »</strong><br /><br /><strong>ဒါနအတုမ်ိဳး ၅-ပါး။ ။ </strong>သူမိုက္တို႔ျပဳေလ့ရွိသည့္ အပယ္လားေၾကာင္း ဒါနမ်ိဳး ၅-ပါးဟူ၏။ ပရိ၀ါ။ ပါ။ ၂၃၁။ ႒။ ၁၇၃-၌႐ႈ။ ၎င္းသ႐ုပ္ (မေပးလႉအပ္ေသာ ဒါနမ်ိဳး ၅-ပါး)၌ ျပမည္။<br /><br />ဒ<strong>ါနဥပါယ္၊ မ်ိဳး ၅-သြယ္၊ မင္း၀ယ္က်င့္ေဆာင္သံုး။ ။ </strong>အမရေကာသဋီကာ ဥပါယ္ ၄-ပါး အဖြင့္မွယူျပသည္။ <br />(၁) ဒဗၺဒါန- သူယူသံုးေဆာင္သည္ကို ျပန္မေတာင္းေတာ့ဘဲ အၿပီးအပိုင္ေပးလိုက္ျခင္း၊ <br />(၂) အႏုေမာဒါန- မိမိအား ပန္ၾကား မပန္ၾကားဘဲ ယူငင္သံုးေဆာင္သည္ကို ၀မ္းေျမာက္ျခင္း၊ <br />(၃) အပုဗၺဒါန- ေရွးကမရစဖူး ထူးျမတ္ေသာ ဥစၥာရတနာတို႔ကို ေပးကမ္းျခင္း၊ <br />(၄) သယံ ဂါဟ ပ၀တၳဒါန- မိမိ၌ အခန္႔မသင့္မီ သူတစ္ပါးဥစၥာကို ေခ်းငွားယူသံုးေစလ်က္ ေနာင္ခါ ငါေပးမည္ဟု တာ၀န္ဂတိေပးထားျခင္း၊ <br />(၅) ဣဏပၸ ေမာစန ဒါန- ေၾကြးျမီႏွိပ္စက္ခံေနရသူကို စိုက္ဆပ္ေပးခါ သူ႔ေၾကြးမွလြတ္ေစျခင္း။<br /><br /><strong>ဒါနျပဳၾက၊ က်ိဳးမဟ၊ သံုး၀အဂၤါလာ။ ။</strong> ဒါနျပဳ အလႉေပးရာ၌ ေအာက္ပါအဂၤါ ၃-ပါးႏွင့္ျပည့္စံုမွ မဟမၹလေခၚ ႀကီးက်ယ္မြန္ျမတ္ေသာ အက်ိဳးမ်ိဳးရႏိုင္သည္။ <br />(၁) အလွဴေပးသူသည္ စင္ျဖဴေသာသီလျဖင့္ လြတ္ကြၽတ္စြာ စြန္႔ႀကဲ လႉဒါန္းႏိုင္ျခင္း၊ <br />(၂) အလႉခံပုဂိၢဳလ္၏ ကိုယ္က်င့္သီလ ျဖဴစင္ျခင္း၊ <br />(၃) လႉဖြယ္၀တၳဳ၏ ဓမၼိယလဒၶေခၚ တရားသျဖင့္ရရွိထားေသာ ပစၥည္းမ်ားျဖစ္ရျခင္း။<br /><br /><strong>ဒါနျပဳရွာ၊ ေၾကာင္း ၈-ျဖာ၊ က်မ္းလာအဘယ္နည္း။ ။</strong> အ႒ဂၤုတၱရ။ ပါဠိေတာ္ႏွင့္ သံဂီတိသုတ္ ပါဠိေတာ္တို႔၌ လာသည္၊ အေျဖကို ေအာက္ပါလကၤာျဖင့္သိပါ။ <br />(၁) ေရာက္လာ၍လႉ- မိမိတို႔ဌာနသို႔ ေရာက္လာ၍လႉျခင္း၊ <br />(၂) ေၾကာက္၍လႉႏွင့္- ေၾကာက္ေသာေၾကာင့္ လႉျခင္း၊ <br />(၃) ေပးလႉ၍ လႉ- သူကေပးလႉ၍ တစ္ဖန္ျပန္လႉျခင္း၊ <br />(၄) ေပးလိမ့္လႉတည့္- လာဘ္ကို ေမွ်ာ္ကိုး၍ လႉျခင္း၊ <br />(၅) ေရွးသူတို႔ၿငမ္း- မိ႐ိုးဖလာလႉျခင္းမ်ိဳး၊ <br />(၆) မခ်က္စြမ္းႏွင့္- ရဟန္းေတာ္မ်ား ခ်က္မစားေကာင္း၍ လႉျခင္း၊ <br />(၇) ခ်ီးမြမ္းရလို- ခ်ီးမြမ္းခံယူလို၍ လႉျခင္း၊ <br />(၈) မဂ္ဖိုလ္လိုသည္- မဂ္ ဖိုလ္ကို ရလို၍လႉျခင္း၊ <br />မိန္႔ဆိုဒါန ရွစ္မ်ိဳးတည္း။<br /><br /><strong>ဒါနမ်ိဳး ၂-ပါး၊ ၅-နည္း။ ။</strong> ေပးလႉပံု ေကာင္းဆိုးနည္း ၅-မ်ိဳး၊ <br />(၁) ၀႗နိႆိတ ဒါန- လူနတ္စည္းစိမ္ခ်မ္းသာမွ်ကိုသာ ေတာင့္တ၍ျပဳေသာအလႉမ်ိဳး၊ <br />(၂) ၀ိ၀႗ နိႆိတဒါန- ၀ဋ္ဒုကၡမွ လြတ္ေျမာက္ရာ မဂ္ ဖိုလ္ နိဗၺာန္ကို ရည္မွန္း၍ျပဳေသာ ဒါနမ်ိဳး။ (ပါရမီဒါနလည္းဟူ။)<br /> ၎င္းတစ္နည္း။ ။ <br />(၁) အာမိသ ဒါန- ၀တၳဳပစၥည္းမ်ိဳးစံု အလႉမ်ိဳး၊ <br />(၂) ဓမၼဒါန- တရားေပစာအလႉတရားေဟာ တရားနာ တရားအားထုတ္ တရားစာသင္ယူပို႔ခ်မႈမ်ိဳး။<br /> ၎င္းတစ္နည္း။ ။ <br />(၁) သံဃိက ဒါန- အမ်ားဆိုင္ အမ်ားပိုင္အလႉမ်ိဳး၊ <br />(၂) ပုဂိၢလိကဒါန-တစ္ဦးတည္းပိုင္ ပုဂိၢဳလ္ကို လႉျခင္း။<br /> ၎င္းတစ္နည္း။ ။ <br />(၁) အဂၢဒါန- စားဦး စားဖ်ား အထြတ္အျမတ္အသစ္ကိုေပးလႉျခင္း၊ <br />(၂) ဥစၦိ႒ဒါန- စားၾကြင္းစားက်န္ သံုးၿပီးမ်ားကို ေပးလႉျခင္းမ်ိဳး။<br /> ၎င္းတစ္နည္း။ ။ <br />(၁) သကၠစၥဒါန- ႐ိုေပေလးျမတ္စြာေပးလႉျခင္းမ်ိဳး၊ <br />(၂) အသကၠစၥ ဒါန-မ႐ိုမေသေပးလႉမႈမ်ိဳး။<br /><br /><strong>ဒါနမ်ိဳး ၃-ပါး။ ။</strong> ေပးကမ္းလႉဒါန္းရာ၌ အယုတ္ အလတ္ အျမတ္ သံုးပါး။ <br />(၁) ဟီနဒါန- ပကာသနမႈလိုလားၿပီး စိတ္ ဆႏၵ ၀ီရိယ ပညာတို႔ ညံ့ညံ့ျဖင့္ျပဳေသာ ဒါနမ်ိဳး၊ <br />(၂) မဇၩိမ ဒါန- စိတ္ ဆႏၵ စသည္ အလတ္စား ေလာကီစည္းစိမ္ခ်မ္းသာေလာက္သာ အာ႐ံုထားၿပီး ေပးလႉေသာဒါနမ်ိဳး၊ <br />(၃) ပဏိတဒါန- စိတ္ ဆႏၵ စသည္ ထက္ျမက္စြာ ေလာကမွထြက္ေရး နိဗၺာန္သို႔ေမွ်ာ္ေတြး၍ ေပးလႉေသာဒါနမ်ိဳး။<br /> မွတ္ခ်က္။ ။ အက်ယ္လိုမူ လယ္တီဆရာေတာ္၏ ဒါနာဒိ ဒီပနီ၌ ႐ႈပါေလ။<br /><br /><strong>ဒါနမ်ိဳး ၃-ပါး၊ တစ္နည္း။ ။</strong> <br />(၁) ဒါန ဒါသ- ကြၽန္ကို ေပးေကြၽးသလို ယုတ္ညံ့စြာေပးလႉျခင္းမ်ိဳး၊ <br />(၂) ဒါနသဟာယ- မိတ္ေဆြကို ေပးေကြၽးသလို ကိုယ္စားသံုးသည့္အတိုင္း ေပးလႉျခင္းမ်ိဳး၊ <br />(၃) ဒါနသာမိ- အရွင္သခင္ကို ေပးေကြၽးသလို အထြတ္အျမတ္ကို ေပးလႉျခင္းမ်ိဳး။<br /><br /><strong>ဒါန၀တၳဳ ၆-ပါး။ ။ </strong><br />လႉဖြယ္၀တၳဳမ်ိဳး ၆-ပါး။ <br />႐ူပဒါန, သဒၵ, ဂႏၶ, ရသ, ေဖာ႒ဗၺ, ဓမၼဒါန။ <br />စရိယာပိဋက။ ႒။ ၂၉၉-၌ အက်ယ္႐ႈ။<br /><br /><strong>ဒါန၀တၳဳ ၁၀-ပါး။ ။ </strong>သုတ္ပါေထယ်။ ပါ။ ၁၂၁။ ႒။ ၁၀၆။ ေပးလႉစရာ ၀တၳဳပစၥည္း ဆယ္ပါး။ <br />(၁) အႏၷ-ဆြမ္းအလႉ၊ <br />(၂) ပါန- ေဖ်ာ္ရည္အလႉ၊ <br />(၃) ဃရ- ေက်ာင္းဇရပ္အလႉ၊ <br />(၄) ၀တၳ- အ၀တ္သကၤန္းအလႉ၊ <br />(၅) ယာန- ေလွ ရထားစေသာ ယာဥ္အလႉ၊ <br />(၆) မာလ- ပန္းအလႉ၊ <br />(၇) ၀ိေလပန- န႔ံသာေပ်ာင္းရည္ အလႉ၊ <br />(၈) ေသယ်- အိပ္ရာေကာ္ေဇာအလႉ၊ <br />(၉) ဂႏၶ- နံ႔သာမႈန္႔ ေရေမႊးအလႉ၊ <br />(၁၀) ပဒီပ- ဆီမီး အလႉ။<br /><br /><strong>ဒါယကာ၀တ္ ၅-ပါး။ ။</strong> ရဟန္းတို႔အား ဒါယကာ ဒါယိကာမမ်ားက ျပဳရမည့္၀တ္ငါးပါး၊ <br />(၁) ခ်စ္ၾကည္ျမတ္ႏိုးေသာေမတၱာစိတ္ကိုအျမဲထားရျခင္း၊ <br />(၂) ေဆာင္ရြက္ျပဳလုပ္ရမည့္ ၀တ္ႀကီး၀တ္ငယ္တို႔ကို အစဥ္မျပတ္ျပဳလုပ္ေပးရျခင္း၊ <br />(၃) ရဟန္းတို႔ႏွင့္ေတြ႕ေသာအခါ ခင္မင္ခ်ိဳသာစြာႏွင့္ က်န္းမာခ်မ္းသာေၾကာင္းစေသာ သာရဏီယကထာစကားတို႔ကို ေျပာၾကားႏႈတ္ဆက္ရျခင္း၊ <br />(၄) ပစၥည္းေလးပါးႏွင့္ ရဟန္းတို႔လိုသမွ် ေတာင္းယူႏိုင္ေအာင္၀ိနည္းကံအားေလ်ာ္စြာ ဖိတ္ၾကား၍ထားရျခင္း၊ <br />(၅) ထိုသို႔ ပစၥည္းေလးပါး ဒါယကာျဖစ္သည္ႏွင့္အညီ မိမိတတ္အားသမွ်ကို ေပးလႉပူေဇာ္ရျခင္း။<br /><br /><strong>ဒိ႒ဓမၼ အက်ိဳး ခံစားရသူ ၆-ေယာက္၊ တစ္နည္း ၇-ေယာက္။ ။</strong> မိလိႏၵပဥႇာ။ ၁၂၀-၌ ပဏၰမည္ေသာ ကြၽန္မကိုထည့္၍ ၇-ေယာက္ျပသည္၊ ၎င္း ၂၈၁-၌ ၆-ေယာက္ျပသည္။ ဘုရားသခင္ ထင္ရွားရွိစဥ္ကာလ မိမိတို႔ဒါနေၾကာင့္ မ်က္ေမွာက္ဘ၀၌ပင္ အက်ိဳးခံစားရသူ ၆-ေယာက္ဟူ၏၊ အျခားပုဂိၢဳလ္မ်ားလည္းရွိေသးသည္ မွတ္ေလ။ <br />(၁) မလ’ိကာ မိဖုရား၊ ဘုရားအား မုေယာမုန္႔ အသိုးလႉ၊ ထိုေန႔၌ပင္ ေကာသလမင္းႀကီး၏ မိဖုရားႀကီးျဖစ္၊ <br />(၂) ပုဏၰေခၚ ကြၽန္ကူလီ၊ ရွင္သာရိပုတၱရာအား ဆြမ္းလႉ၊ ထိုေန႔၌ပင္ သူေဌးႀကီးပုဏၰျဖစ္၏၊ <br />(၃) ဧကသာဋကပုဏၰား၊ ဘုရားအား အေပၚ႐ံုပုဆိုးလႉ၊ ထိုေန႔၌ပင္ အလံုးစံု ရွစ္ခု ရွစ္လီေသာ ဥစၥာတို႔ကို ရ၏၊ <br />(၄) သုမန ပန္းသည္မ၊ မုေလးပန္း ရွစ္ဆုပ္လႉ၊ ထိုေန႔၌ပင္ စည္းစိမ္ခ်မ္းသာတို႔ႏွင့္ျပည့္စံုျခင္းကိုေရာက္၏၊ <br />(၅) သုပၸိယ ေခၚ ဒါယိကာမ၊ ဂိလာနရဟန္းအား ေပါင္သားလွီးလႉ၊ ႏွစ္ရက္ေျမာက္၌ အနာလံုး၀ ေပ်ာက္၊ အမာရြတ္မွ်မထင္၊ <br />(၆) ေဂါပါလ မာတာေဒ၀ီ၊ ဆံပင္ျဖတ္ေရာင္းရ၊ ရွစ္သျပာေငြမွ်ကုိ ရွင္မဟာ ကစၥည္းေထရ္ အားလႉ၊ ထိုေန႔၌ပင္ ဥေတနမင္းႀကီး၏ မိဖုရားၾကီးျဖစ္။<br /><br /><strong>ဒိ႒ဓမၼနိဗၺာန္မ်ိဳး ၁၉-ပါး။ ။ </strong>ဒိ႒ဓမၼနိဗၺာနသုတ္ န၀ဂၤုတၱရ။ ပါ။ ၂၄၆။ ႒။ ၂၈၄-၌ အက်ယ္႐ႈပါ။ ဆိုင္ရာ တရားစုတို႔၏ ခ်ဳပ္ၿငိမ္းမႈခ်မ္းသာကို ယခုမ်က္ေမွာက္ဘ၀၌ပင္ ေကာင္းစြာ ေတြ႕ျမင္ခံစားရေသာ နိဗၺာန္အမ်ိဳးအစား ၁၉- ပါး။ <br />(၁) ၀ိနီ၀ရဏနိဗၺာန္၊ <br />(၂) ပဌမစ်ာန္နိဗၺာန္၊ <br />(၃) ဒုတိယစ်ာန္ ၎င္း၊ <br />(၄) တတိယစ်ာန္၎င္း <br />(၅) စတုတၳစ်ာန္ ၎င္း၊ <br />(၆) ပဥၥမစ်ာန္ ၎င္း၊ <br />(၇) အာကာသာနဥၥာယတန နိဗၺာန္၊ <br />(၈) အာကိဥၥညာယတန ၎င္း၊ <br />(၉) ၀ိညာဏဥၥယတန ၎င္း၊ <br />(၁၀) ေန၀သညာနာသညာယတန ၎င္း၊ <br />(၁၁) သညာေ၀ဒယတိနိေရာဓ၎င္း၊ <br />(၁၂) ေသာတာပတၱိမဂၢ ၎င္း၊ <br />(၁၃) ေသာတာပတၱိဖလ ၎င္း၊ <br />(၁၄) သကဒါဂါမိ မဂၢ ၎င္း၊ <br />(၁၅) သကဒါဂါမိဖလ ၎င္း၊ <br />(၁၆) အနာဂါမိ မဂၢ ၎င္း၊ <br />(၁၇) အနာဂါမိ ဖလ ၎င္း၊ <br />(၁၈) အရဟတၱမဂၢ ၎င္း၊ <br />(၁၉) အရဟတၱဖလ နိဗၺာန္။<br /><br /><strong>ဒိ႒ဓမၼ ေ၀ဒနိယကံ၏ အဂၤါ ၄-ပါး။ ။ </strong>မ်က္ေမွာက္ဘ၀၌ ႀကီးက်ယ္စြာအက်ိဳးေပးႏိုင္မႈအတြက္ အဂၤါ ၄-ပါး၊ ဓမၼပဒအ႒ကထာ ဒု-မွ။ (၁) အလႉခံပုဂိၢဳလ္မွာ ဘုရား ရဟႏၲာ ပေစၥကဗုဒၶါျဖစ္ရျခင္း၊ (၂) နိေရာဓသမာပတ္မွ ထခါစ ျဖစ္ရျခင္း၊ (၃) အလႉ၀တၳဳ၏ ဓမၼိယလဒၶ ျဖစ္ရျခင္း၊ (၄) ထူးကဲလြန္ျမတ္ေသာ သဒၶါရွိရျခင္း။<br /><br />ဒိ႒ဓမၼ ေ၀ဒနိယကံ၏ အဂၤါ ၄-ပါး၊ တစ္နည္း။ ။ ယခုမ်က္ေမွာက္ဘ၀၌ ႀကီးက်ယ္စြာ အက်ိဳးအျမတ္ေပးမႈ အတြက္ ျပဳလုပ္သည့္ဒါနကုသိုလ္၏ အဂၤါ ၄-ပါး၊ အ႒သာလိနီ ၂၀၆။ ဓမၼပဒ၊ ႒၊ ဒု-အုပ္၊ ၅၆။ တို႔၌ အက်ယ္႐ႈပါ။ <br />(၁) ၀တၳဳသမၸဒါ- အလႉခံသူမွာ ဘုရား ပေစၥကဗုဒၶါ ရဟႏၲာမ်ားျဖစ္ျခင္း၊ <br />(၂) ပစၥယသမၸဒါ-တရားသျဖင့္ သန္႔ရွင္းစင္ၾကယ္စြာရေသာ လႉဖြယ္ပစၥည္းျဖစ္ျခင္း၊ <br />(၃) ေစတနာသမၸဒါ- ေစတနာသံုးတန္ႏွင့္ ျပည့္စံုျခင္း၊ <br />(၄) ဂုဏာတိေရကသပၸဒါ- အလႉခံသူသည္ နိေရာဓသမာပတ္မွ ထၿပီးစဂုဏ္ႏွင့္ျပည့္စံုရျခင္း။<br /><br /><strong>ဒိ႒ိႀကီး ၄-ပါး။ ။</strong> သမၺဳဒၶ၀ါဒႏွင့္ ဆန္႔က်င္ေသာတရား ၄-ပါး။ <br />(၁) အႀကိယဒိ႒ိ- ေကာင္းမႈ မေကာင္းမႈ၊ ကုသိုလ္ အကုသိုလ္ေခၚေသာ အေၾကာင္းတရားစု ျပဳမႈတို႔ကို ပယ္ေသာအယူ၊ <br />(၂) နတၳိက ဒိ႒ိ- ေကာင္းမႈ မေကာင္းမႈတို႔၏ ေကာင္းက်ိဳး မေကာင္းက်ိဳးဟူသည္မရွိ၊ လူေသက လူ႔ဘ၀ နတ္ဘ၀ အပါယ္ဘ၀ဟူ၍မရွိ၊ မေရာက္၊အၿပီးအျပတ္ဟူေသာ ၀ါဒမ်ိဳး၊ <br />(၃) အေဟတုက ဒိ႒ိ- ေကာင္းမႈ မေကာင္းမႈ ျပဳခ်င္ရာျပဳ၊ ကုသိုလ္ အကုသိုလ္အရာသို႔မေရာက္၊ သူ႔အသတ္သတ္ႏိုင္သည္၊ သူ႔ဥစၥာခိုးႏိုင္သည္၊ စေသာ အေၾကာင္းအက်ိဳး ႏွစ္မ်ိဳးလံုးကိုပယ္သည့္၀ါဒ၊ <br />(၄) နိယတ မိစၦာဒိ႒ိ- "အကိရိယဒိ႒ိ၊ နတၳိက ဒိ႒ိ၊ အေဟတုကဒိ႒ိ" ၃-ပါးတို႔တြင္ တစ္ပါးပါးကိုျမဲၿမံစြာ စြဲလမ္းယူထားေသာ ၀ါဒ။<br /><br /><strong>ဒိ႒ိႀကီး ၆၂-ပါး။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ အဓိပၸါယ္ကို (ေျခာက္ဆယ့္ႏွစ္ပါးေသာ မိစၦာဒိ႒ိ)မွာ ၾကည့္ပါ။<br /><br /><strong>ဒိ႒ိ ဂိုဏ္းဆရာႀကီး ၆-ေယာက္။ ။</strong> စာေပတို႔၌ အမ်ားအားျဖင့္ "တိတၳိဂုိဏ္း တိတၳိဘုရား"ဟု လာရွိသည္၊ ၎င္းသ႐ုပ္ကိုလည္း (တိတၳိဂိုဏ္း ဆရာႀကီး ၆-ေယာက္)ဟူေသာ ပုစၦာ၌ ဆိုခဲ့ၿပီ။<br /><strong><br />ဒိ႒ိျဖစ္ျခင္း အေၾကာင္း ၂-ပါး။ ။ </strong>ဋီကာေက်ာ္မွ။ <br />(၁) အယူသီလ ေဖာက္ျပန္မွားယြင္း ပ်က္စီးျခင္းရွိေနသူကို မွီ၀ဲဆည္းကပ္ျခင္း၊ <br />(၂) သႆတအယူ, ဥေစၦဒအယူ ရွိေနျခင္း။<br /><br /><strong>ဒီဃနိကာယ္ ၃-က်မ္း။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ကို (နိကာယ္ ၅-ရပ္) ကç ပိုဒ္၌ ၾကည့္ပါ။<br /><br /><strong>ဒီဃသရ ၅-လံုး။ ။</strong> <br />၂-မတၱရာကာလမွ် ရွည္ရွည္ ရြတ္ဖတ္ရေသာ သရငါးလံုး၊ <br />"အာ, ဤ, အူ, ဧ, ၾသ" တို႔ျဖစ္၏။<br /><br /><strong>« ဒု »</strong><br /><br /><strong>ဒုကၡမ်ိဳး ၃-ပါး။ ။ </strong>သုတ္ပါေထယ်။ ပါ။ ၁၈၁။ ႒။ ၁၇၄။ ဆင္းရဲျခင္းအျပား ၃-ပါး။ <br />(၁) ဒုကၡ ဒုကၡ-ကာယိကဒုကၡç ေစတသိကဒုကၡေခၚ ကိုယ္စိတ္ ၂-ပါးဆင္းရဲျခင္းမ်ိဳး၊ <br />(၂) သခၤါရဒုကၡ- ေလာကစည္းစိမ္ေတြ မျဖစ္ျဖစ္ေအာင္ ျပဳျပင္အားထုတ္မႈဆင္းရဲ၊ <br />(၃) ၀ိပရိနာမဒုကၡ- သခၤါရနယ္ပယ္ဟူသမွ် ေဖာက္ျပန္ပ်က္စီးရျမဲ ဆင္းရဲ။<br /><br /><strong>ဒုကၡသစၥာ၏ အနက္သေဘာ ၄-ပါး။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ကို (သစၥာအနက္ ၁၆-ခ်က္)၌ ႐ႈပါ။<br /><br /><strong>ဒုစ႐ိုက္ ၃-ပါး။ ။</strong> ကာယဒုစ႐ိုက္, ၀စီဒုစ႐ိုက္ , မေနာဒုစ႐ိုက္ကိုေခၚသည္။ အက်ယ္ (ဒုစ႐ိုက္ ၁၀-ပါး)၌ ႐ႈပါ။<br /><br /><strong>ဒုစ႐ိုက္ ၁၀-ပါး။ </strong>။ မူလပဏၰာသ။ ပါ။ ၃၆၀။ ႒။ ၂၃၄။ နိဒါန၀ဂၢသံယုတ္၊ ပါ။ ၃၇၇။ ႒။ ၁၃၃-၌႐ႈပါ။ ငရဲ တိရိစၦာန္ ၿပိတၱာ အသူရကာယ္ အပါယ္ေလးပါးသို႔ လားေစတတ္ေသာ ဒုစ႐ိုက္တရား ၁၀-ပါး။ <br />(၁) ပါဏာတိပါတ- သူ႔အသတ္ကိုသတ္ျခင္း <br />(၂) အဒိႏၷာဒါနာ- သူ႔ဥစၥာကို ခိုးယူျခင္း၊ <br />(၃) ကာေမသု မိစၦာစာရာ- သူ႔မယားကို သြားလာလြန္က်ဴးျခင္း၊ <br />ဤသံုးပါးကို မေကာင္းမႈကို ကိုယ္ျဖင့္ျပဳက်င့္ေသာေၾကာင့္ ကာယဒုစ႐ိုက္ ၃-ပါးမည္၏။ <br />(၄) မုသာ၀ါဒ- မဟုတ္ မမွန္ေသာစကားကို အမွန္အဟုတ္ ျပဳလုပ္ေျပာဆိုျခင္း၊ <br />(၅) ပိသုဏ၀ါစာ-သူႏွစ္ေယာက္တို႔၏ အခ်စ္ကိုပ်က္ေအာင္ ကုန္းတိုက္ျခင္း၊ <br />(၆) ဖ႐ုသ၀ါစာ- အၾကမ္းအတမ္း ေငါက္ငမ္းဆဲေရးျခင္း၊ <br />(၇) သမၹပၸလာပ၀ါစာ- အေပါ့အဖ်င္း အႏွစ္ကင္းေသာစကားကို ေျပာဆိုျခင္း၊ <br />ဤေလးပါးကား မေကာင္းမႈကို ႏႈတ္ျဖင့္ျပဳေသာေၾကာင့္ ၀စီဒုစ႐ိုက္ ေလးပါးမည္၏။ <br />(၈) အဘိဇၩာ- သူ၏ဥစၥာကို ငါ့ဥစၥာျဖစ္ေသာ္ ေကာင္းေလစြဟု စိတ္ကေအာက္ေမ့ျခင္း၊ <br />(၉) ဗ်ာပါဒ-သူတစ္ပါးကို ၿငိဳးထားရန္မက္ ႏွိပ္စက္ရေအာင္ စိတ္ကႀကံေဆာင္ျခင္း၊ <br />(၁၀) မိစၦာဒိ႒ိ- ဘုရားေဟာမွန္က်မ္းဓမၼခန္ကို ပယ္လွန္စိတ္ထား အယူမွားျခင္း၊ <br />ဤသံုးပါးကား မေကာင္းမႈကို စိတ္ျဖင့္ႀကံစည္ေသာေၾကာင့္ မေနာဒုစ႐ိုက္ ၃-ပါးမည္၏။<br /><br /><strong>ဒုစ႐ိုက္ ၃၀။ ။</strong> အထက္ပါ ဒုစ႐ိုက္ ၁၀-ပါးတို႔တြင္ တစ္ပါးတစ္ပါးလွ်င္ ေစတနာသံုးပါးစီ ရရကား ေစတနာ သံုးတန္ျဖင့္ေျမႇာက္က ဒုစ႐ိုက္ ၃၀-ျဖစ္၏။<br /><br /><strong>ဒုစ႐ိုက္ ၃၀-ပါး တစ္နည္း။ ။</strong> ဒုစ႐ိုက္ ၁၀-ပါးကို ေလာဘ ေဒါသ ေမာဟ ၃-ပါးႏွင့္ေျမႇာက္ပြားလွ်င္ ၃၀-ျဖစ္၏။ ဒသဂၤုတၱရ။ ပါ။ ၄၇၀။ ႒။ ၃၃၈။<br /><strong><br />ဒုစ႐ိုက္ ၄၀။ ။</strong> <br />'ကိုယ္တိုင္ တိုက္တြန္း၊ ခ်ီးမြမ္း, စိတ္တူ၊ ပြားျပန္မူ၊ မွတ္ယူေလးဆယ္ကံ'<br />ဟူေသာ ေဆာင္ပုဒ္အရ အထက္ပါဒုစ႐ိုက္ ၁၀-ပါးကိုတည္။ <br />(၁) ကိုယ္တိုင္ျပဳျခင္း၊ <br />(၂) သူတစ္ပါးအားျပဳျဖစ္ေအာင္တိုက္တြန္းျခင္း၊ <br />(၃) သူတစ္ပါးျပဳမႈကို ခ်ီးမြမ္းေထာပနာ ၀မ္းသာျခင္း၊ <br />(၄) စိတ္တူျခင္း၊ ၄-ပါးႏွင့္ေျမႇာက္ပြားက အပါး၄၀-ျဖစ္သည္၊ ပါဠိ၊ အဂၤုတၱရ ဒသက၌ယူ။<br /><br /><strong>ဒုတိယအကၡရာ ၅-လံုး။ ။</strong> <br />၀ဂ္ငါးပါးတြင္ ပါ၀င္ေသာ 'ခ ဆ ဌ ထ ဖ' အကၡရာငါးလံုးတို႔ကို သဒၵါစည္းမ်ဥ္းအရ ေခၚဆိုသည္။<br /><br /><strong>ဒုလႅဘတရား ၅-ပါး။ ။</strong> သဂါထာ၀ဂၢသံယုတ္။ ႒။ ၂၂၅-၌ အက်ယ္႐ႈပါ။ ရခဲလွစြာေသာ သေဘာတရား၅-ပါး ဟူလို။ <br />(၁) ဗုဒၶပၸါဒဒုုလႅဘ- ဘုရားအျဖစ္ကို ရခဲျခင္း၊ <br />(၂) မႏုႆတၱဘာ၀ ဒုုလႅဘ- လူ႔ဘ၀ လူ႔အျဖစ္ကို ရခဲျခင္း၊ <br />(၃) သဒၶါ သမၸတၱိ ဒုုလႅဘ- ရတနာသံုးပါး၏ဂုဏ္ေက်းဇူးသတၱိႏွင့္ ကံ ကံ၏အက်ိဳးကိုယံုၾကည္ျခင္း စိတ္ဓါတ္ကိုရခဲျခင္း၊ <br />(၄) ပဗၺဇၨိတဘာ၀ ဒုုလႅဘ- ဘုရားသာသနာအတြင္း၌ ရွင္သာမေဏ ရဟန္းပဥၨင္းအျဖစ္ ရခဲျခင္း၊ <br />(၅) သဒၶမၼသ၀နအတိ ဒုုလႅဘ- သူေတာ္ေကာင္းတို႔၏ တရားစစ္တရားမွန္ကို အလြန္တရာ ၾကားနာရခဲျခင္း။<br /><br /><strong>ဒုုလႅဘ ပုဂိၢဳလ္ႀကီး ၅-ပါး၊ တစ္နည္း။ ။</strong> ရခဲလွစြာေသာ ပုဂိၢဳလ္ႀကီးမ်ား။ ပဥၥဂၤုတၱရ။ ပါ။ ၁၄၈။ ႒။ ၅၂။ <br />(၁) ဗုဒၶဘုရားစစ္စစ္၊ <br />(၂) သစၥာ ၄-ပါးကို ေဟာၾကားတတ္ေသာ ဓမၼကထိက အစစ္၊ <br />(၃) သစၥာတရားကို သိေသာ အရိယာအစစ္၊ <br />(၄) မဂ္ဖိုလ္ရေရးက်င့္ေသာ ၀ိပႆနာေယာဂီအစစ္၊ <br />(၅) သူ႔ေက်းဇူးသိတတ္သူ ကတၫုတ ကတေ၀ဒီပုဂိၢဳလ္။<br /><br /><strong>ဒုႆီလရဟန္း၏ ေက်းဇူးဂုဏ္ ၁၀-ပါး။ ။</strong> မိလိႏၵပဥႇာ ၂၄၉-၌ အက်ယ္႐ႈ။ လူဒုႆီလထက္ ရဟန္းဒုႆီလက ေအာက္ပါေက်းဇူးဂုဏ္ ၁၀-ပါး သာသည္ဟူ၏။ <br />(၁) ဗုဒၶႆ ဂါရ၀ဂုဏ္- ဘုရားရွင္၌ ႐ိုေသျခင္းရွိသည္၊ <br />(၂) ဓမၼ ဂါရ၀ဂုဏ္- တရားေတာ္၌ ႐ိုသည္၊ <br />(၃) သံဃ ဂါရ၀ဂုဏ္- သံဃာေတာ္၌ ႐ိုေသျခင္းရွိသည္၊ <br />(၄) သျဗဟၼာစာရိက ဂါရ၀ဂုဏ္- သီတင္းသံုးေဘာ္၌႐ိုေသ၍ ပါဠိအ႒ကထာ၌ သင္ယူျခင္းလံု႔လရွိသည္၊ <br />(၅) သ၀ဏ ဗာဟုလဂုဏ္- အၾကားအျမင္မ်ားသည္၊ <br />(၆) ပရိသဂတ အာကပၸ သမၸဳဏၰဂုဏ္- ဒုႆီလပင္ ျဖစ္ေသာ္လည္း ပရိသတ္အလယ္၌ ရဟန္းအသြင္အျပင္ကို ျဖစ္ေစသည္၊ <br />(၇) ဂရဟဘယ ကာယ၀ါစာရကၡဂုဏ္-သူတစ္ပါးကဲ့ရဲ႕မည္ေဘးကိုေၾကာက္၍ ကိုယ္ႏႈတ္ကိုေစာင့္ေရွာက္သည္၊ <br />(၈) ပဓာနာဘိမုခဂုဏ္- ကမၼ႒ာန္း၌ ေရွး႐ႈစိတ္ရွိသည္။ <br />(၉) ဘိကၡဳ သာမညဳပဂတဂုဏ္- ရဟန္း၏အျဖစ္သို႔ကပ္သည္၊ <br />(၁၀) ပါပစၦႏၵဂုဏ္-မေကာင္းမႈ၌ျပဳေသာ္လည္း ဖံုးလႊမ္း၍ျပဳက်င့္၏။<br /><br /><strong>« ေဒ »</strong><br /><br /><strong>ေဒ၀ဒူတ တရား ၅-ပါး။ ။</strong> လူတို႔ သံေ၀ဂရမႈအတြက္ နတ္တမန္ေခၚ ေသမင္းတမန္ငါးပါး။ ဥပရိပဏၰာသပါဠိေတာ္။ <br />(၁) ဇာတိ- ပဋိသေႏၶတည္ေန ေမြးဖြားရမႈ၊ <br />(၂) ဇိဏၰ- အိုမင္းရင့္ေရာ္ရမႈ၊ <br />(၃) အာတုရ-က်င္နာကိုက္ခဲ ေရာဂါသည္းျခင္း၊ <br />(၄) အာ၀ုဓ- ဓား လွံ ေသနတ္စေသာ လက္နက္မ်ိဳး၊ <br />(၅) မတ- ေသသူ, သူေသေကာင္။<br /><br /><strong>ေဒ၀ဓံတရား ၂-ပါး။ ။ </strong>နတ္မ်ား ႏွစ္သက္ျမတ္ႏိုးေသာတရား၊ ကမၻာေစာင့္တရား ၂-ပါးလည္း ေခၚ၏၊ ဓမၼပဒ။ ႒။ ဒု-အုပ္။ ၄၈-ႏွင့္ ေဒ၀ဓမၼဇာတ္ ဒုကဂၤုတၱရပါဠိေတာ္၌လာသည္၊ <br />(၁) ဟိရိ- မေကာင္းမႈအားလံုးမွ ရွက္ျခင္းသေဘာ၊ <br />(၂) ၾသတၱပၸ- မေကာင္းမႈအားလံုးမွ ေၾကာက္ျခင္း၊ မျပဳ၀ံ့ျခင္းသေဘာ။<br /><br /><strong>ေဒ၀ီ ၅-ပါး။ ။</strong> ေလာကီသိဒၶိတို႔ကို ေပးစြမ္းႏိုင္သည့္ နတ္သမီးႀကီး ၅-ေဖၚ။ <br />(၁) သူရႆတီ၊ <br />(၂) စႏၵီ၊ <br />(၃) ပရမီသြာ၊ <br />(၄) မဟာပိႏၷဲ၊ <br />(၅) ေဂါရ၀ိႏၵာ၊<br /> ၎င္းတို႔ကို ေတာင့္တဖိတ္ေခၚ က်ဴးရင့္သည့္ဂါထာကား၊ <br />'သူရႆတီစ ေမ မာတာ၊ မာတာစ ေမ သူရႆတီ၊ အႏုကမၸံ ဥပါဒါယ၊ ပိယံေဒတိ၊ <br />လာဘံေဒဟိ၊ ဓနံေဒဟိ၊ သုခံေဒဟိ၊ မိတၱံေဒဟိ၊ ဥာဏံေဒဟိ သူရႆတီ"။ ။ <br />က်န္ ေဒ၀ီ ၄-ပါးကိုလည္း အမည္သြင္း၍ ဤနည္းျဖင့္ ရြတ္ဆိုက်ဴးရင့္ေလ။<br /><br /><strong>ေဒ၀ီ ၇-ပါး၊ တစ္နည္း။ ။</strong> <br />(၁) မိႏၷရေဒ၀ီ၊ <br />(၂) သကၠေဒ၀ီ၊ <br />(၃) ေမခလာေဒ၀ီ၊ <br />(၄) ကိႏၷရာေဒ၀ီ၊ <br />(၅) ႐ုကၡေဒ၀ီ၊ <br />(၆) စႏၵေဒ၀ီ၊ <br />(၇) စႏၵီေဒ၀ီ။ <br />၎င္းတို႔ကို ေတာင့္တ ဖိတ္ေခၚ က်ဴးရင့္သည့္ဂါထာမ်ားကား အထက္ပါ သူရႆတီ ဂါထာအတိုင္း။<br /><br /><strong>ေဒ၀ီ ၉-ပါး၊ တစ္နည္း။ ။</strong> ေလာကီသိဒၶိအက်ိဳးကို ထင္ရွားၿပီးေစတတ္ေသာ ေဒ၀ီ ၉-ပါးကို ေမွာ္ပညာဆရာမ်ား အထူးလိုက္စားပင့္ေဆာင္ ပူးကပ္ၾကေစသည္။ <br />(၁) မာတာေဒ၀ီ၊ <br />(၂) ဣရႏၷသီ၊ <br />(၃) ဣရႏၵတီ၊ <br />(၄) မဏိေမခလာ၊ <br />(၅) သူရႆတီ၊ <br />(၆) မာယာေဒ၀ီ၊ <br />(၇) ဇာၿဂီေဒ၀ီ၊ <br />(၈) ျပာၿဂီေဒ၀ီ၊ <br />(၉) ဇာ႐ု၀တီ။ <br />၎င္းတို႔ကလည္း သူရႆတီဂါထာအတိုင္း ဤ၌အမည္သြင္း၍ အေစာင့္အေရွာက္ေတာင္းရန္ က်ဴးရင့္ဖိတ္ေခၚႏိုင္သည္။<br /><br /><strong>ေဒ၀ီ တစ္က်ိပ္ႏွစ္ပါး။ ။ </strong><br />၁ သတၱဘာဂါ၊ <br />၂ သူရႆတီ၊ <br />၃ မဟာလကၡီ၊ <br />၄ ဗလိရာဇာ၊ <br />၅ ၀ါမာသူရ၊ <br />၆ ဇလသခ်ၤာ၊ <br />၇ ဂရာပါက၊ <br />ဂ ေယာဂႏၲရာ၊ <br />၉ ကလ်ာဏဂၤါ၊ <br />၁၀ နႏၵာေဒ၀ီ၊ <br />၁၁ နရိႏၵာေဒ၀ီ၊ <br />၁၂ မဟာဗိႆႏိုး။ <br />၎င္းတို႔ကို က်ဴးရင့္ဖိတ္ေခၚအပ္ႏွင္းသည့္ ဂါထာမ်ားကား ဆိုင္ရာအမည္သြင္း၍ အထက္နည္းအတိုင္းရြတ္ေလ။<br /><br /><strong>ေဒ၀ီ တစ္က်ိပ္ႏွစ္ပါး၊ တစ္နည္း။ ။</strong> ဤ၌ေဖၚျပထားသည့္ ေဒ၀ီ ၁၂-ပါးကိုကား ေလာကေစာင့္ေဒ၀ီ တစ္က်ိပ္ ႏွစ္ပါးဟု ထိုေဒ၀ီသွ်တၱရ၌ သီးျခားထုတ္ဆိုျပထားသည္။ <br />၁ သူရႆတီ ေဒ၀ီ၊ <br />၂ စႏၵီေဒ၀ီ၊ <br />၃ နီႀတေဒ၀ီ၊ <br />၄ မေနာဟရီ ေဒ၀ီ၊ <br />၅ ဖုႆ၀တီ ေဒ၀ီ၊ <br />၆ ရမၼာ ေဒ၀ီ၊ <br />၇ ကာရေဒ၀ီ၊ <br />၈ ဂႏၶဗၺီ ေဒ၀ီ၊ <br />၉ ၀ိနတၳရီ ေဒ၀ီ၊ <br />၁၀ စႏၵာေဒ၀ီ၊ <br />၁၁ ပရေမသြာ ေဒ၀ီ၊ <br />၁၂ မဏိေမခလာ ေဒ၀ီ၊ <br />ဤသို႔လွ်င္ ေပါင္းေဒ၀ီ သံုးက်ိပ္သံုးပါး။ တစ္နည္း ေလးက်ိပ္ငါးပါး ဟု ထိုေဒ၀ီသွ်တၱရက်မ္းတြင္ အေပါင္းကိုလည္း ျပဆိုထားေလ၏၊ ထို႔ေၾကာင့္ ဤနတ္ပင့္လကၤာႀကီး အဆံုးနားတြင္။ ။ <br />"ဆရာမိန္႔ခြန္း၊ ဆိုခဲ့ညႊန္းသည္၊ ႏႈတ္ခြန္းသံတိုင္း၊ မဆုတ္ဆိုင္းႏွင့္၊ အမႈိင္းအမ၊ ကိုယ္ကာယတြင္၊ <br />ေစာင့္ၾကျမဲပင္၊ စြဲထံုလွ်င္၊ နတ္ရွင္ေဒ၀ါ၊ သတၱဘာဂ- သူရႆတီ၊ လကၡီမဟာ၊ ဗလိရာဇာ၊ ၀ါမာသူရ၊ <br />ဇလသခ်ၤာ၊ ဂရာပါက၊ ေယာဂတႏွင့္၊ ကလ်ာဏတစ္ျဖာ၊ နႏၵာေဒ၀ီ၊ နရိႏၵာေဒ၀ီ၊ မဟာဗိႆႏိုး၊ <br />ဆယ့္ႏွစ္မ်ိဳးႏွင့္၊ တန္ခိုးႀကီးစြာ၊ ကိႏၷရာေဇာ၊ သေကၠာေဒ၀ီ၊ တစ္လီေရာင္ျဖာ၊ ေမခလာမည္၊ ကိႏၷရီ႐ုကၡ၊ <br />ထိုမွစႏၵီ၊ ေက်ာ္သည္စႏၵာ၊ ခုနစ္ျဖာႏွင့္၊ မာတာေဒ၀ီ၊ ဣရႏၷသီ၊ ဣရႏၵတီ၊ မဏိေမခလာ၊ သူရႆတီ၊ <br />မာယာေဒ၀ီ၊ ဇာဂရီ၊ ျပာဂရီ၊ ဇာ႐ု၀တီ၊ ေဒ၀ီကိုးပါး၊ မိမင္းမ်ားႏွင့္။ ငါးဦးတစ္လီ၊ သူရႆတီ၊ စႏၶီ ပရမီသြာ၊ <br />မဟာပိႏၷဲ၊ လြန္ကဲေက်ာ္ေဇာ၊ ေဂါရ၀ိႏၵ၊ ဟူသမွ်ႏွင့္၊ တကြေပါင္း႐ံုး၊ သံုးက်ိပ္သံုးတို႔၊ စု႐ံုးအကံု၊ ေရာက္ၾကတုန္ေလာ့။ <br />လံုးစံုစကား၊ ဆိုသည္မ်ားကို၊ ေထာင္နားနာၾက၊ အခ်အခ်ီ၊ အမွီအဆြဲ၊ အႏႊဲ႕အငင္၊ ခုပင္ထက္ၾကပ္၊ မရပ္မေန၊ ျပဳၾကေပေလာ" စသည္ျဖင့္ ပါရွိေလသည္၊ ကေ၀သာရက်မ္းမွာလည္း ၎င္းနတ္ပင့္ မႏၲာန္ႀကီးမ်ား ပါရွိေလသည္။<br /><br /><strong>ေဒသစာရီေတာ္မ်ိဳး ၂-ပါး။ ။</strong> <br />(၁) တုရိတ စာရိကာ။ ကြၽတ္ထိုက္ေသာသတၱ၀ါကို ျမင္ေတာ္မူေသာအခါယူဇနာ ၁၀၀၊ ၂၀၀-ခရီးမ်ိဳးကို တခဏျခင္း လ်င္ျမန္စြာၾကြသြားေတာ္မူျခင္းမ်ိဳး၊ <br />(၂) အ တုရိတ စာရိကာ၊ ၿမိဳ႕ရြာ နိဂံုး အစဥ္အားျဖင့္ တစ္ေန႔နည္းနည္း နည္းနည္း တစ္ဂါ၀ုတ္ ႏွစ္ဂါ၀ုတ္၊ တစ္ယူဇနာ ႏွစ္ယူဇနာ စသည္ျဖင့္ ဆြမ္းခံလွည့္လည္ျခင္း၊ လူအေပါင္းကို ခ်ီးေျမႇာက္ျခင္းအလို႔ငွာ ျဖည္းျဖည္းေႏွးေႏွး ၾကြခ်ီေတာ္မူျခင္းမ်ိဳး။<br /> မွတ္ခ်က္။ ။ ေဒသစာရီေတာ္မ်ိဳးႏွင့္စပ္၍ သုတ္သီလကၡန္။ ႒။ ၂၁၃- မဇၩိမပဏၰာသ။ ႒။ ၅၅။ သုတၱနိပါတ္။ ႒။ ဒု။ ၁၆၂။ သံယုတၱ။ ႒။ တ၊ ၃၁၀။ ေနတၱိ။ ႒။ ၂၂၉၊ စသည့္က်မ္းတို႔၌ အမ်ိဳးေပါင္းမ်ားစြာ လာရွိေသး၏။<br /><strong><br />ေဒသစာရီေတာ္မ်ိဳး ၃-ပါး။ ။</strong> ဘုရားရွင္တို႔၏ ေဒသစာရီၾကြခ်ီေတာ္မူျမဲ ၃-ပါး၊ ၀ိနည္းအ႒ကထာမွ။<br />(၁) မဟာမ႑လ ေဒသစာရီ- သီတင္းကြၽတ္လျပည့္ေက်ာ္ ၁-ရက္ေန႔၌ ရဟန္းေတာ္မ်ားျခံရံကာ ထိုထိုၿမိဳ႕ရြာနိဂံုးတို႔သို႔ တရားဓမၼေဟာျပဆံုးမေတာ္မူျခင္း။ ပစၥည္း ၄-ပါး အလႉခံကာ ခ်ီးေျမႇာက္ေတာ္မူျခင္းတို႔ျဖင့္ ၉-လတိုင္တိုင္ လွည့္လည္ေတာ္မူ၍ ၀ါဆိုခါနီးလာမွ သင့္ေလ်ာ္ရာေက်ာင္း၌ ၀ါကပ္ေတာ္ မူျခင္းမ်ိဳး။<br />(၂) မဇၩိမ မ႑လ ေဒသစာရီ- တပည့္သာ၀ကသံဃာတို႔ သမထ၀ိပႆနာ ဥာဏ္ႏုေသးသည္ျဖစ္၍ တန္ေဆာင္မုန္းလျပည့္ေက်ာ္ ၁-ရက္ေန႔က်မွ အထက္ပါနည္းအတိုင္း ၈-လတိုင္တိုင္ လွည့္လည္ၾကြခ်ီေတာ္ မူျခင္းမ်ိဳး။<br />(၃) အႏၲိမ မ႑လ ေဒသစာရီ- ခြၽတ္ထိုက္ေသာသတၱ၀ါတို႔ ဣေႁႏၵႏုေသးသည္ျဖစ္အံ့၊ ၀ါဆိုရာဌာန၌ပင္နတ္ေတာ္လျပည့္ထိေအာင္ ငံ့လင့္ေတာ္မူ၍ အထက္ပါနည္းအတိုင္း နတ္ေတာ္လျပည့္ေက်ာ္ ၁-ရက္ေန႔မွ စတင္ခ်ီၾကြေတာ္မူရာ ၇-လပတ္လံုးျဖစ္ေလသည္။<br /><br /><strong>ေဒသစာရီ ရွည္ရွည္သြားရျခင္း၏ အက်ိဳး ၅-ပါး။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ (ခရီးရွည္ေဒသစာရီသြားရျခင္း အက်ိဳး ၅-ပါး) ၌ ႐ႈပါ။<br /><br /><strong>ေဒသနာေတာ္ ၃-ရပ္။ ။</strong> သုတ္သီလကၡန္။ ႒။ ၁၇-၁၉-၌ အက်ယ္႐ႈပါ။ ပိဋကတ္သံုးပံု ေဒသနာအားျဖင့္ ၃-ပါးျပား၏။ <br />(၁) အာဏာေဒသနာ- အမိန္႔အာဏာေတာ္ကို အမ်ားအားျဖင့္ ထည့္သြင္းပညတ္ေတာ္မူေသာ ၀ိနည္းပိဋကတ္ေတာ္၊ <br />(၂) ေ၀ါဟာရေဒသနာ- ေ၀ါဟာရပါရဂူျဖစ္ေတာ္မူေသာ ဘုရားသခင္သည္ ေ၀ါဟာရကို အမ်ားဆံုးသံုး၍ ေဟာၾကားေတာ္မူေသာ သုတၱန္ ပိဋကတ္ေတာ္၊ <br />(၃) ပရမတၳ ေဒသနာ- ပရမတ္တရားတို႔ကို အဦးထား၍ ေဟာၾကားေတာ္မူေသာ အဘိဓမၼာပိဋကတ္ေတာ္။<br /><br /><strong>ေဒသနာမ်ိဳး ၂-ပါး။ ။</strong> ဘုရားရွင္ ေဟာၾကားဆံုးမမႈ အစဥ္ ၂-ပါး။ <br />(၁) ပညတၱိ ေဒသနာ- လူ နတ္ ရဟန္း မိဘ ဆရာ ဘုရားစေသာ အနက္ျဒပ္ႏွင့္ ၎င္းတို႔၌ရွိေသာ ဂုဏ္ကိုျပ၍ ေဟာေသာေဒသနာ၊ ၎င္းကိုပင္ 'သမုတိ ေဒသနာ'ဟုလည္း ေခၚေသး၏၊ <br />(၂) ပရမတၳ ေဒသနာ- စိတ္ ေစတသိက္ ႐ုပ္ နာမ္တို႔ကိုျပ၍ ေဟာေသာေဒသနာ။<br /><br /><strong>« ေဒါ »</strong><br /><strong>ေဒါမနႆမ်ိဳး ၂-ပါး။ ။</strong> သုတ္မဟာ၀ါ အ႒ကထာ။ ၃၁၈-၌ အက်ယ္႐ႈပါ။ <br />(၁) ေဂဟသိတ ေဒါမနႆ-ကာမဂုဏ္ ၅-ပါးႏွင့္စပ္၍ အလိုမျပည့္သည့္အခါ စိတ္ႏွလံုးမသာယာမႈေဒါမနႆမ်ိဳးကို ေခၚဆိုသည္၊ <br />(၂) ေနကၡမ ေဒါမနႆ- အိုးအိမ္ သားမယား စသည္ပစ္ခြဲ၍ ရဟန္းျပဳလ်က္ ေနကၡမလုပ္ငန္း သမထဘာ၀နာ ၀ိပႆနာတရားမ်ားကို အားထုတ္ပြားမ်ားပါေသာ္လည္း စ်ာန္ မဂ္ဖိုလ္တရားတို႔ကို မရႏိုင္ရွိ၍ ငိုေၾကြးျမည္တမ္းျခင္း စိတ္ႏွလံုးမသာယာမႈကို ေနကၡမ ေဒါမနႆဟု ေခၚဆိုသည္။<br /> မွတ္ခ်က္။ ။ ေနကၡမ ေဒါမနႆကား ေကာင္းေသာေဒါမနႆမ်ိဳးျဖစ္၍ အပါယ္ေလးပါးမက်ႏိုင္ေခ်။<br /><br /><strong>ေဒါမာန္ပြားမ်ား၊ ၁၄-ပါး၊ မ်ိဳးစားပုဂိၢဳလ္အဘယ္နည္း။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ကို (အမ်က္ႀကီးျငား ၁၄-ပါး)ဟူေသာ သုေတသန၌ ျပခဲ့ၿပီ။<br /><strong><br />ေဒါသ ၃-ပါး။ ။ </strong>သလိပ္ သည္းေျခ ေလ ဤသံုးပါးကို သတၱ၀ါတို႔၏ကိုယ္ကို ဖ်က္ဆီးတတ္ေသာေၾကာင့္ ထိုထိုေဆးက်မ္းတို႔၌ ေဒါသ ၃-ပါးဟု ေခၚဆိုေရးသားၾက၏။<br /><strong><br />« ဒ် »</strong><br /><br /><strong>ဒ်န္႕ ၃-ပါး၊ ဂီတသြား၊ သီျငားထံတ်ာ။ ။ </strong>သီခ်င္းႀကီး သီခ်င္းခံ ဘြဲ႕ ပတ္ပ်ိဳး ႀကိဳးစသည္ သီဆိုရာ၌ <br />(၁) အာဒ်န္႔၊ <br />(၂) လွ်ာဒ်န္႔၊ <br />(၃) ႏွာဒ်န္႔၊ <br />၎င္းဒ်န္႔သံုးပါးျဖင့္ ဂီတသြားတို႔၌ အဟိုက္ အငင္ အသြဲ႕ အျဖတ္ ထည့္လ်က္ က်ဴးရင့္သီဆိုပံုနည္းကို ဆို၏။<br /><br /><strong>« ဒြ »</strong><br /><br /><strong>ဒြါဒရာသီ၊ ၁၂-လီ၊ ေခၚမွီလူတို႔ထံုး။ ။</strong> ရာသီ ၁၂-ပါးကိုဆိုသည္။ ၎င္းသ႐ုပ္အဓိပၸါယ္ကို (ဆယ့္ႏွစ္ရာသီ)မွာ ၾကည့္ပါ။<br /><br /><strong>ဒြါဒသ႐ူပါ၊ သတၱ၀ါ၊ ၁၂-ျဖာ႐ုပ္ပံု အဘယ္နည္း။ ။</strong> ေရႊဘံုနိဒါန္းလာ ဒြါဒသ႐ူပ ေဖါင္ပံုမွယူေျဖသည္။ <br />(၁) ျခေသၤ့ႏႈတ္သီးႏွင့္ ၎င္းအေမာက္၊ <br />(၂) တိုးျမီးႏွင့္ ၎င္းလက္တစ္ဖက္ ေျခႏွစ္ဖက္၊ <br />(၃) ကိႏၷရာလက္ႏွစ္ဖက္ ကေနဟန္၊ <br />(၅) ျမင္းနားႏွစ္ဖက္၊ <br />(၆) ဆယ္စြယ္ ႏွစ္ေခ်ာင္း၊ <br />(၇) မကန္းႏွာေမာင္း၊ <br />(၈) ကရ၀ိတ္အေတာင္ႏွစ္ဖက္၊ <br />(၉) သမင္ခ်ိဳႏွစ္ဖက္၊ <br />(၁၀) ကြၽဲခ်ိဳႏွစ္ဖက္၊ (ခ်ိဳႏွစ္ထပ္) <br />(၁၁) စာမရီလည္ဆံ၊ <br />(၁၂) ငါးၾကင္းအၿမီး (တိုးၿမီးႏွင့္ ၂-ထပ္)။<br /><br /><strong>ဒြါရ ၃-ပါး။ ။</strong> အကုသိုလ္, ကုသိုလ္ ၂-ပါးတို႔၏ ၀င္ထြက္က်ေရာက္ျဖစ္ေပၚရာ ၃-ပါး။ <br />(၁) ကာယဒြါရ၊ ကိုယ္ျဖင့္ျပဳေသာ ေကာင္းမႈ, မေကာင္းမႈ ျဖစ္ေပၚရာ၊ <br />(၂) ၀စီဒြါရ- ဂုဏ္ေက်းဇူးကို ခ်ီးက်ဴးေျပာဆိုေၾကာင္း ကဲ့ရဲ႕ေၾကာင္း ျဖစ္ေသာႏႈတ္၊ <br />(၃) မေနာဒြါရ-မွန္းဆ၍ အာ႐ံုျပဳေၾကာင္းျဖစ္ေသာစိတ္။<br /><br /><strong>ဒြါရ ၆-ပါး။ ။</strong> အာ႐ံုတို႔၏ ထြက္၀င္ရာ အေပါက္ ၆-ပါးဟူလို။ <br />(၁) စကၡဳဒြါရ- မ်က္စိ၊ <br />(၂) ေသာတ ဒြါရ-နား၊ <br />(၃) ဃာနဒြါရ- ႏွာေခါင္း၊ <br />(၄) ဇိ၀ွာ ဒြါရ- လွ်ာ၊ <br />(၅) ကာယ ဒြါရ- ကိုယ္၊ <br />(၆) မေနာဒြါရ- စိတ္။<br /><br /><strong>ဒြါရ ၉-ေပါက္။ ။</strong> <br />ကိုယ္ခႏၶာ၌ရွိေသာ <br />မ်က္စိ ၂-ေပါက္၊ <br />နား ၂-ေပါက္၊ <br />ႏွာေခါင္း ၂-ေပါက္၊ <br />ပါးစပ္၊ <br />၀စၥမဂ္၊ <br />ပႆာ၀မဂ္ <br />ေပါင္း ၉-ေပါက္ကို ေခၚသည္။<br /><br /><strong>ဒြါရ ၁၀-ေပါက္။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္အဓိပၸာယ္ (ေယာက္်ားဒြါရ ၁၀-ေပါက္)၌ ၾကည့္ပါ။<br /><br /><strong>ဒြါရ ၁၃-ေပါက္။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္အဓိပၸါယ္ (မိန္းမ ဒြါရ ၁၃-ေပါက္)၌ ျပမည္။<br /><br /><strong>ေဒြ၀ါစိက သရဏဂုဏ္ ၂-ပါး။ ။ </strong><br />(၁) ဗုဒၶံသရဏံဂစၦာမိ၊ <br />(၂) ဓမၼံသရဏံ ဂစၦာမိ။ (တဖုႆႏွင့္ ဘလ’ိကတို႔ ေဆာက္တည္သည္။<br /><br /><strong>ေဒြပဥၥ၀ိညာဥ္ ၁၀။ ။</strong> <br />ေကာင္း မေကာင္းျမင္ စကၡဳ၀ိညာဥ္ေဒြး ၂-ခု။ <br />ေကာင္း မေကာင္းၾကား ေသာတ၀ိညာဥ္ ေဒြး ၂-ခု၊ <br />ေကာင္း မေကာင္းနံ ဃာန၀ိညာဥ္ ေဒြး ၂-ခု၊ <br />ေကာင္းမေကာင္းစား ဇိ၀ွာ၀ိညာဥ္ ေဒြး ၂-ခု။ <br />ေကာင္း မေကာင္းထိ၊ ကာယ၀ိညာဥ္ ေဒြး ၂-ခု၊ <br />ေပါင္း ၁၀-ခု၊ ဆယ္ပါးျဖစ္၏။<br /></span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4065678380914351974-7740227919710891598?l=thupya2008sa.blogspot.com' alt='' /></div>Phapon Taikthit Sayadawhttp://www.blogger.com/profile/16175176298649110347noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-4065678380914351974.post-54039543021729218722008-12-21T03:06:00.000-08:002008-12-21T03:18:01.970-08:00<strong>ထင္ရွားတင့္တယ္ေသာ အရာမ်ိဳး ၄-ပါး။ ။</strong> <br />(၁) ရထား၌ အလံ၊ <br />(၂) မီး၌ အခိုး၊ <br />(၃) တိုင္းျပည္၌ မင္း၊ <br />(၄) မိန္းမ၌ လင္ရွိ၊ <br />မွတင့္တယ္ေလ်ာက္ပတ္သည္ဟူ၏၊ သဂါထာ၀ဂၢသံယုတ္။ ပါ။ ၃၉။ ႒။ ၉၁။<br /><br /><strong>ထန္းပင္ပရိယာယ္၊ ေခၚဆိုဖြယ္၊ ၆-သြယ္ အမည္မ်ား။ ။ </strong>ထန္းပင္၏အခုိက္အတန္႔ကိုစြဲ၍ အမည္ ၆-မ်ိဳး ျပားသည္။ (၁) ေက်းၿမီး- အေညာင့္ေပါက္ေပၚစ အရြက္ ၂-ရြက္ ၃-ရြက္ ရွိသည့္အခါ၊ <br />(၂) လက္ေျမႇာ္-ထန္းလက္ငယ္ေပၚသည့္အခါ၊ <br />(၃) ဆင္ေျခေပၚ- ဥေကၡာင္းပင္ေျခေပၚသည့္အခါ၊ <br />(၄) သမီးလွ- ပင္လံုးကို ထန္းပတ္အမ်ား ရံပတ္လ်က္ရွိသည့္အခါ၊ <br />(၅) ရည္ရ- ထန္းႏို႔ထန္းသီး ထြက္သီးေသာအခါ၊ <br />(၆) ပင္ထြက္-ထန္းပတ္စင္၍ ပင္လံုးလက္ခတ္သာရွိေသာ အခါ? မ်ိဳး၌ ေခၚဆိုသည္၊ ထို႔ေၾကာင့္ "ရတနာဗိမာန္ေက်ာက္စာ"တြင္ "ေက်းျမီး လက္ေျမႇာ္၊ ဆင္ေျခေပၚ သမီးလွ ရည္ရ ပင္ထြက္"ဟု ရွင္မဟာသီလ၀ံသ ေရးသားေတာ္မူခဲ့သည္။<br /><br /><span id="fullpost"><br /><br /><strong>« ထိ »</strong><br /><br /><strong>ထိျခင္း ၅-ျဖာ၊ ၀ႏၵနာ၊ ျပဳကာရွိခိုးၾက။ ။</strong> ကိုယ္ျဖင့္ ရွိခိုးမႈျပဳေသာအခါ ပုဆစ္ဒူးႏွစ္ဖက္ အခင္းက်မ္းျပင္၌ ထိရျခင္း၊ တစ္ေတာင္ႏွစ္ဖက္ လက္ဖ၀ါးပါ အခင္းၾကမ္းျပင္၌ ထိရျခင္း၊ နဖူး အခင္းၾကမ္းျပင္၌ ထိရျခင္း ဟူ၏။ ၎င္းကို <br />"ပဥၥ ပတိ႒ိတ ၀ႏၵနာ" 'တည္ျခင္း ၅-ပါး'ဟုလည္း ေခၚဆိုၾကေသးသည္။<br /><br /><strong>ထိမ္းျမားအပ္ျငား၊ လ ၆-ပါး၊ ညႊန္ၾကားက်မ္းေဗဒင္။ ။ </strong>မဂၤလာေဆာင္ေကာင္းေသာ လ ၆-ပါးကို ေမးလိုရင္းျဖစ္သည္။ ၎င္းသ႐ုပ္မ်ားကား (မဂၤလာေဆာင္႐ိုး၊ လ ၆-မ်ိဳး၊ က်ိဳးျပစ္မည္သို႔ ရွိသနည္း)ဟူေသာ ပုစၦာ၏ အေျဖႏွင့္ တူ၏။<br /><br /><strong>ထိမ္းျမားမဂၤလာျပဳျခင္း အမ်ိဳးအစား ၃-ပါး။ ။</strong> ၀ိနည္းပါရာဇိက အ႒ကထာ၊ ဒုအုပ္၊ ၁၃၉-ႏွင့္ အျခားေသာ ပိဋိကတ္ေတာ္မ်ားမွ အာ၀ါဟႏွင့္ ၀ိ၀ါဟ ၂-ပါးကို ဖြင့္ျပထားၾကသည္။ ထို႔ျပင္ ပညာရွိႀကီးမ်ားက 'စရ' မဂၤလာတစ္ပါးထည့္၍ ၃-ပါးျပၾကကုန္၏။ <br />(၁) အာ၀ါဟ- ေယာက္်ားအိမ္ယာသို႔ မိန္းမကိုေခၚေဆာင္လာၿပီး ျပဳေသာမဂၤလာ၊ <br />(၂) ၀ိ၀ါဟ- မိန္းကေလးေနရာ အိမ္ေဂဟာသို႔ သတို႔သားကိုေခၚေဆာင္ကာ ျပဳေပးေသာ မဂၤလာ၊ <br />(၃) စရမဂၤလာ- မိမိေနရာအိမ္မွတစ္ပါး ႀကီးက်ယ္ခမ္းနားေသာ အေဆာက္အဦးႀကီးမ်ား၌ ဆင္ႏႊဲေပးေသာမဂၤလာ။<br /><br /><strong>ထိမ္းျမားမဂၤလာမ်ိဳး ၈-ပါး၊ တစ္နည္း။ ။</strong> မႏုဓမၼသတ္မွ၊ <br />(၁) ျဗဟၼာ- ရာထူးဂုဏ္သိရ္ ဓနရွိန္ အမ်ိဳးျမတ္တုိ႔အား ေလးစားပူေဇာ္ေသာအားျဖင့္ သမီးေပးမဂၤလာျပဳျခင္းမ်ိဳး၊ <br />(၂) ဒေဒယ်- လုပ္ေရးကိုင္တာ၌ ဖ်တ္လတ္ေသခ်ာ၍ သေဘာက်ကာ သမီးႏွင့္ေပးစားေသာမဂၤလာ၊ <br />(၃) ကိရိယာ- သူ၏ပစၥည္း ဘ႑ာ ရတနာ ေရႊေငြစသည္ကို ယူထားမိ၍ သမီးေပးျခင္းမ်ိဳး၊ <br />(၄) ပညာ- လူလိမၼာပညာရွိအား မိမိသမီးကို လိမၼာေအာင္သြန္သင္ရန္ရည္မွန္း၍ ေပါင္းသင္းဖို႔ ေပးစားလိုက္ျခင္းမ်ိဳး၊ <br />(၅) အသုတ- သူ၏လက္ေဆာင္ဘ႑ာေတြကို မရအရခ်ဴယူၿပီး ေဆြမ်ိဳးညာတိမွ်မသိရေအာင္ သမီးကိုလက္သိပ္ထိုးလိုက္ျခင္းမ်ိဳး၊ <br />(၆) ဂႏၲဗၺာ- မိဘ ၂-ဦး ၂-ဘက္ သေဘာတူ၍ ၾကည္ျဖဴစြာေပးစားလက္ထပ္ျခင္း မဂၤလာမ်ိဳး၊ <br />(၇) အဗၻာဟိတ- ႏိုင္ထက္ကလူ ဇြတ္အတင္းယူရမည္ဟု ညႇဥ္းဆဲ႐ိုက္ႏွိပ္၍ေပးစားျခင္းမ်ိဳး၊ <br />(၈) သာမႆာ- လူငယ္ခ်င္းခ်င္း ေမွာက္ေမွာက္မွားမွား ခ်စ္မီးပြား၍ေနသည္ကို ေတြ႕ရ၍ ေပးစားျခင္း။<br /><br /><strong>« ထီ »</strong><br /><br /><strong>ထီးေဆာင္းမင္း ၁၀၁-ပါး။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ကို (မင္းတစ္ရာ့တစ္ပါး)၌ ၾကည့္ပါေလ။<br /><br /><strong>ထီးေတာ္ထိပ္ဖ်ား၊ ငွက္ျမတ္နား၊ ၄-ပါး ငွက္မ်ိဳးထင္။ ။</strong> ၎င္း၏သ႐ုပ္ကို (ငွက္ျမတ္နားတြင္ ထံုးတမ္း၀င္၊ ၄-အင္ငွက္မ်ိဳးသိ)ဟူေသာ စကားရပ္၌ ျပခဲ့ၿပီ။<br /><br /><strong>ထီးျဖဴေတာ္မ်ိဳး ၄-စင္း။ ။ </strong>မင္းေျမာက္တန္ဆာငါးပါး အ၀င္ျဖစ္သည္။ ရာဇဘိေသက က်မ္းမွ။ <br />(၁) ထီးရြက္ကိုးဆင့္ ထီး႐ိုး ဆယ္ေတာင္ရွိေသာ 'န၀ဒ႑ထီး'၊ <br />(၂) ထီးရြက္ အမွတ္မရွိ ထီး႐ိုးေျခာက္ေတာင္ရွိေသာ 'မေနာဟရထီး'၊ <br />(၃) ထီးရြက္အမွတ္မရွိ ထီး႐ိုးငါးေတာင္ရွိေသာ 'အာတပၾတထီး'၊ <br />(၄) ထီးရြက္အမွတ္မရွိ ထီး႐ိုးေလးေတာင္ရွိေသာ '၀ိဇယၾတထီး'။<br />မွတ္ခ်က္။ ။ ေရွ႕သံုးစင္းကား ရာဇပလ’င္မွာေဆာင္းေသာ ထီးေတာ္မ်ားျဖစ္၏။ ၀ိဇယၾတထီးကား ယြန္းၾကြ စက္ခ်ီေတာ္မူရာစသည္တို႔၌ အျမဲေဆာင္ေဆာင္းေသာ ထီးေတာ္ျဖစ္၏။<br /><br /><strong>ထီးျဖဴေတာ္ ၄-စင္း၊ တစ္နည္း။ ။</strong> မင္းခဏ္းလကၤာ ကဗ်ာစာတမ္းတို႔၌ <br />'ကနကဒဏ္၊ ထီးမြန္ ၂ စင္း၊ ၀င္း၀င္းလွ်ံပတ္၊ တမြတ္ႏွစ္ဆူ၊ ေရာင္မူညီးညီး၊ ယာဥ္ထီးေလးပါး'ဟု စပ္ဆိုလာၾက၏။<br />မွတ္ခ်က္။ ။ ယာဥ္ထီးဟူရာ၌ ဧကရာဇ္မင္းျမတ္တို႔စီးေသာ ဆင္ယာဥ္ ရထားယာဥ္ ေလွယာဥ္ သံုးပါး၌ ထီးျဖဴေတာ္မ်ား စိုက္ေဆာင္ရသည္ကိုစြဲ၍ 'ယာဥ္ထီး' ေခၚတြင္ေစသည္။<br /><br /><strong>ထီးျဖဴေတာ္ ၈-စင္း။ ။</strong> ဒိသာေဇယ်က်မ္းလာ ထီးျဖဴေတာ္ ရွစ္ျဖာဟူ၏။ <br />(၁) ကနကၠဒဏ္ ထီး၊ <br />(၂) သူရိယထီး၊ <br />(၃) ပဒုမာထီး၊ <br />(၄) သမုတိထီး၊ ဟူ၍ လက္၀ဲထီးေလးစင္း၊ <br />(၅) ကမၺဳထီး၊ <br />(၆) စႏၵထီး၊ <br />(၇) ကုမုဒထီး၊ <br />(၈) ၀ိသႀကံဳထီးဟူ၍ လက္ယာထီး ၄-စင္းအားျဖင့္ ရွစ္စင္းထီးျဖဴ မွတ္ယူရာ၏။<br /><br /><strong>« ထု၊ ထူ »</strong><br /><br /><strong>ထံုးၿမိတ္ ၅-ပါး၊ ဥေခါင္းဖ်ား၊ ထားျငားဆံပင္ရွည္။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ကို (ျမန္မာ့ဦးစြန္း၊ ၅-မ်ိဳးထြန္း)ဟူေသာ ပုစၦာ၌ ႐ႈပါ။<br /><br /><strong>ထူပါ႐ံုတည္ထားထိုက္ေသာ ပုဂိၢဳလ္ ၄-မ်ိဳး။ ။</strong> ထူပါရဟ ပုဂၢလ ၀ဏၰနာသုတ္ မဟာ၀ါ။ ပါ။ ၁၁၇ ။႒။ ၁၇၅။ ၎င္းသ႐ုပ္ကို (ေစတီထိုက္ေသာ ပုဂိၢဳလ္ ၄-ဦး)၌ ႐ႈပါ။<br /><br /><strong>« ေထ »</strong><br /><br /><strong>ေထယ်ာသံ၀ါသကမ်ိဳး ၃-ပါး။ ။</strong> ရဟန္းျပဳမေပးေကာင္းေသာ ေထယ္ခိုး ၃-ေယာက္ဟူလို။ <br />(၁) လိဂၤ ေထနက-ဆရာ ဥပဇၩာယ္မရွာ၊ ကိုယ့္ဟာကိုယ္ သကၤန္း၀တ္စည္း၍ ရဟန္း ကိုရင္ အသြင္ခိုးေဆာင္ေနေသာသူ၊ <br />(၂) သံ၀ါသ ေထနက- ရဟန္းဟု၀န္ခံ၍ ရဟန္းေကာင္းတို႔ႏွင့္ ေပါင္းေဖၚေနထိုင္ေသာ သာမေဏ၊ <br />(၃) ဥဘယ ေထကန- အထက္ပါ ၂-မ်ိဳးလံုးကို ခိုးေသာသူ။<br /><br /><strong>ေထယ်ာ၀ဟာရာ၊ ခိုးနည္းလာ၊ ၅-ျဖာအဘယ္နည္း။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ကို (ခိုးျခင္း ၂၅-ပါး)၌ ႐ႈပါကုန္။<br /><br /><strong>ေထရ္ျပဳခံထုိက္ျခင္း အဂၤါ ၄-ပါး။ ။</strong> ႐ိုေသေလးစား ႀကီးသူအရာ၌ တင္ထားထိုက္သူ၏အဂၤါ ၄-ပါး ဟူ၏၊ စတုကဂၤုတၱရ။ ပါ။ ၃၃၁၊ ႒။ ၂၆၆။ <br />(၁) သီလ၀ါ- ကိုယ္က်င့္သီလရွိျခင္း၊ <br />(၂) ဗဟုႆုတ- ပရိယတ္ အၾကားအျမင္မ်ားရျခင္း၊ <br />(၃) စ်ာနလာဘီ- စ်ာန္အဘိညာဥ္ ရရွိရျခင္း၊ <br />(၄) ခီဏာသ၀- အာသ၀ကုန္ခန္း ရဟႏၲာျဖစ္ရျခင္း။ <br />ဤ ၄-ပါးတြင္ အနည္းဆံုး (၁) (၂) - အဂၤါရွိထားရမည္။<br /><br /><strong>ေထရ္မ်ိဳး ၃-ပါး။ ။</strong> ရဟန္းေတာ္ အမ်ိဳးအတန္းစား ၃-ပါး။ <br />(၁) အႏုေထရ္- ပဥၥင္းခံသည္မွစ၍ ဆယ္၀ါအထိ ေထရ္ငယ္၊ <br />(၂) မဇၩိမေထရ္- ဆယ္၀ါမွ ၀ါႏွစ္ဆယ္ထိ ေထလတ္၊ <br />(၃) မဟာေထရ္- ၀ါႏွစ္ဆယ္မွစ၍ အထက္သည္ကား ေထရ္ႀကီး၊ မဟာေထရ္ မည္၏။<br /><br /><strong>ေထရ္မ်ိဳး ၃-ပါး၊ တစ္နည္း။ ။</strong> သုတ္ပါေထယ်။ ပါ။ ၁၈၂။ ႒။ ၁၈၁။ ႀကီးျမတ္ေသာသူမ်ိဳး ၃-ပါး။ <br />(၁) ဇာတိေထေရာ- ဇာတ္အားျဖင့္ႀကီးျမတ္သူ၊ <br />(၂) ဓမၼေထေရာ- တရားဓမၼ ဂုဏ္အားျဖင့္ ႀကီးျမတ္သူ၊ <br />(၃) သမုတိေထေရာ- အႀကီးအကဲဟု သမုတ္ျခင္းအားျဖင့္ ႀကီးျမတ္သူ။<br /><br /><strong>ေထရာ၀ါဒ ၅-ႏိုင္ငံ။ ။</strong> ပိဋကတ္သံုးပံု- အ႒ကထာ၌လာေသာ တိပိဋက စူဠနာဂေထရ္၊ မဟာသုမေထရ္၊ မဟာပဒုမေထရ္ စေသာ မေထရ္ျမတ္တို႔၏ ပိဋကတ္ေတာ္လာ အယူ၀ါဒ၊ ထိုေထရ္တို႔၏အယူ၀ါဒကို သံဂါယနာ(ဆ႒)အထိ ခံယူအတည္ျပဳ ေလးစား႐ိုေသၾကကုန္ေသာ ႏိုင္ငံေတာ္မ်ား။ <br />(၁) ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္၊ <br />(၂) သီဟိုဠ္ (သီရိလကၤာ) ႏိုင္ငံေတာ္၊ <br />(၃) ယိုးဒယား (ထိုင္းလင္း)ႏိုင္ငံေတာ္၊ <br />(၄) ကေမၺာဒီးယားႏိုင္ငံေတာ္၊ <br />(၅) လာအို(ေလာ) ႏိုင္ငံေတာ္။<br /><br /><strong>« ထြ »</strong><br /><br /><strong>ထြက္ေလ၀င္ေလမရွိသူ ၈-ေယာက္။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ (အသက္မ႐ႉသူ ၈-ေယာက္)၌ ႐ႈပါ။<br /></span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4065678380914351974-5403954302172921872?l=thupya2008sa.blogspot.com' alt='' /></div>Phapon Taikthit Sayadawhttp://www.blogger.com/profile/16175176298649110347noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-4065678380914351974.post-13181585565815482842008-12-21T01:51:00.000-08:002008-12-21T02:09:45.557-08:00<strong>« တို »</strong><br /><br /><strong>တိုးတက္ႀကီးပြား၊ အေၾကာင္းတရား၊ လိုက္စား ၇-ျဖာ။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ကို (ႀကီးပြားတိုးတက္ေၾကာင္းတရား ၇-ပါး)ဟူေသာ သုေတသန၌ ဆိုခဲ့ၿပီ။<br /><br /><strong>« တိုက္ »</strong><br /><br /><strong>တိုက္ႀကီး ၇-တိုက္။ ။ </strong>ကမၻာေပၚရွိ အႀကီးဆံုးေသာ ကုန္းေျမအပိုင္းအျခားႀကီးမ်ား ဟူ၏။ ေလာကဓာတ္နည္း။ <br />(၁) အာရွတိုက္၊ <br />(၂) ဥေရာပတိုက္၊ <br />(၃) အာဖရိကတိုက္၊ <br />(၄) ၾသစေၾတးလိယတိုက္၊ <br />၎င္းတိုက္ႀကီး ၄-တိုက္ တို႔သည္ ကမၻာေဟာင္းေခၚ ကမၻာလံုး၏အေရွ႕ျခမ္း၌ ရွိၾကသည္။ <br />(၅) ေျမာက္အေမရိကတိုက္၊ <br />(၆) ေတာင္ အေမရိကတိုက္၊ <br />ကမၻာသစ္ေခၚ ကမၻာလံုး၏ အေနာက္ျခမ္း၌ ရွိၾကသည္။ <br />(၇) အႏၲာတိတ္ကာတိုက္၊ <br />ေတာင္၀င္႐ိုးဖ်ားအနီး အႏၲာတိတ္သမုဒၵရာတြင္ ရွိသည္ဟူ၏။<br /><br /><span id="fullpost"><br /><br /><strong>« တိုင္ »</strong><br /><br /><strong>တိုင္သံ ၁၀-ပါး၊ ကဗ်ားမ်ား၊ ဆိုျငားအဘယ္နည္း။ ။</strong> ကဗ်ာလကၤာရြတ္ဖတ္သီဆိုရာ၌ "တက္သံ နိမ့္သံ" ႏွစ္ပါးတို႔၏အၾကားမွ မွန္မွန္ ရပ္ျဖတ္ရြတ္ဆိုရေသာ အသံတစ္မ်ိဳး၊ ၎င္းကိုပင္ "သံလတ္ သံမွန္"ဟုလည္း ေခၚၾကေသး၏။ <br />အက်ယ္ကို ကဗ်ားဖြဲ႕နည္း နိသွ်ည္းက်မ္း၌ ႐ႈေလ၊ <br />အက္ အစ္ အတ္ အပ္ အိတ္ အိပ္ အုတ္ အုပ္ ေအာက္ အိုက္ တို႔ ျဖစ္၏။<br /><br /><strong>တိုင္ႀကီး ၁၀-ပါး။ ။ </strong>ေဗဒင္က်မ္းလာ ဇာတာဖြဲ႕ရာ စသည္တို႔၌ အသံုးျပဳသည္။ <br />(၁) မူလတိုင္၊ <br />(၂) ဓာတ္တိုင္၊ <br />(၃) စုတ္တိုင္၊ <br />(၄) ပုညတိုင္၊ <br />(၅) ဣႆရိယတိုင္၊ <br />(၆) ပဋိသေႏၶတိုင္၊ <br />(၇) ပ၀တၱိတိုင္၊ <br />(၈) ထီးျဖဴတိုင္၊ <br />(၉) သီရိတိုင္၊ <br />(၁၀) ဆင္ျဖဴတိုင္။<br /><br /><strong>တိုင္ပင္ျခင္းမ်ိဳး ၃-ပါး။ ။</strong> အတိုင္ပင္ခံ၀င္သူတို႔ သတိျပဳဖြယ္ရာျဖစ္၏။ မိလိႏၵပဥႇာႏွင့္ စူဠနိေဒၵသပါဠိေတာ္။ <br />(၁) က၀ိ မႏၲန- ပညာရွိတို႔၏ တိုင္ပင္ျခင္း၊ ေကာင္းျမတ္သင့္ေလ်ာ္ေသာ္ နာယူ၍၊ မေကာင္းထင္ေသာ္ကား ဆိတ္ဆိတ္ေနျခင္းမ်ိဳး၊ ေကာင္းေသာ္အားေပး၊ မေကာင္းတားျမစ္၊ <br />(၂) ရာဇ မႏၲာ- မင္း၏တိုင္ပင္ျခင္း၊ အက်ိဳး ရွိမဲ့ကိုကား ပမာဏမထား၊ မင္းအလိုလုိက္ခါေလွ်ာက္မွ ခ်ီးေျမႇာက္ျခင္းျပဳမည္ျဖစ္၍ မင္းအႀကိဳက္ခ်ည္းလိုက္၍ ေျပာဆိုရျခင္းမ်ိဳး၊ သို႔မဟုတ္က ရာဇဒဏ္ေပး ခံရတတ္သည္၊ <br />(၃) ဒါသ မႏၲန- ကြၽန္၏တိုင္ပင္ျခင္း၊ သခင့္အလိုသို႔လိုက္ခါ သခင့္အႀကိဳက္ခ်ည္းျဖစ္ေအာင္ ေျပာဆိုရျခင္းမ်ိဳး၊ မ်က္ႏွာသာေပးရန္ျဖစ္သည္။<br />မွတ္ခ်က္။ ။ ပညာရွိတို႔ကား က၀ိမႏၲနမ်ိဳးျဖင့္သာ တိုင္ပင္ခံၾက၏။<br /><br /><strong>« တိုင္း »</strong><br /><br /><strong>တိုင္းႀကီး ၉-မ်ိဳး၊ ေမာ္ကြန္းထိုး၊ အုပ္စိုးျမန္မာျပည္။ ။ </strong>၎င္း၏သုေတသနရပ္တို႔ကို (ျမန္မာ့တိုင္းႀကီး ၉-တိုင္း) ၌ ႐ႈပါ။<br /><br /><strong>တိုင္းႀကီး ၁၀-တိုင္း။ ။</strong> ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ ဘုရင္မင္းတို႔ေခတ္ ရာဇ၀င္မွ၊ <br />(၁) သုနာပရႏၲတိုင္း- လယ္ကိုင္း၊ ေဖါင္းလင္း၊ ကေလး၊ ေသာင္သြပ္၊ စေသာျပည္တို႔တည္ရာ၊ <br />(၂) တမၸဒီပတိုင္း- ပုဂံ၊ ပင္းယ၊ အင္း၀၊ ျမင္စိုင္းစေသာ ျပည္တို႔တည္ရာ၊ <br />(၃) ကေမၺာဇတိုင္း- သီေပါ၊ ေညာင္ေရႊ၊ မိုးနဲစေသာ ျပည္တို႔တည္ရာ၊ <br />(၄) ဇိန္တိုင္း- ဗမ္၊ ေခြးလံု၊ စႏၵာစေသာ ျပည္တို႔တည္ရာ၊ <br />(၅) သီရိေခတၱရာမတိုင္း၊ သေရေခတၱရာ၊ ဥေဒတရစ္၊ ပန္းေတာင္းစေသာ ျပည္တို႔တည္ရာ၊ <br />(၆) ဇယ၀ဒၶနတိုင္း- ေကတုမတီ၊ ဇယ၀တီ စေသာျပည္တို႔ တည္ရာ၊ <br />(၇) ရာမညတိုင္း- ဟံသာ၀တီ၊ ဒဂံု၊ ဒလ၊ ကုသိမ္၊ ေရာင္ျပ(ေျမာင္းျမ)၊ မုတၱမ စေသာျပည္တို႔တည္ရာ၊ <br />(၈) ဟရိဘုဥၨတိုင္း- ဇင္းမယ္၊ က်ိဳင္းသည္ စေသာျပည္တို႔တည္ရာ၊ <br />(၉) ေခမ၀ရတိုင္း-က်ိဳင္းတံု စေသာျပည္တို႔တည္ရာ၊ <br />(၁၀) မဟာနဂရတိုင္း-က်ိဳး႐ံုး၊ မိုင္းစည္စေသာ ျပည္ႀကီးတို႔၏တည္ရာဟူ၏။<br /><br /><strong>တိုင္းႀကီး ၁၆-တိုင္း။ ။ </strong>အဂၤုတၱရ ပါဠိေတာ္လာ တိုင္းႀကီးေသာဠသ၏အမည္မ်ား။ <br />၁ အဂၤတိုင္း၊ <br />၂ မဂဓတိုင္း၊ <br />၃ ကာသိတိုင္း၊ <br />၄ ေကာသလတိုင္း၊ <br />၅ ၀ဇၨိတိုင္း၊ <br />၆ မလႅတိုင္း၊ <br />၇ ေစတိတိုင္း၊ <br />၈ ၀ံသတိုင္း၊ <br />၉ ကု႐ုတိုင္း၊ <br />၁၀ ပဥၥာလတိုင္း၊ <br />၁၁ မဇၩတိုင္း၊ <br />၁၂ သူရေသနတိုင္း၊ <br />၁၃ အႆကတိုင္း၊ <br />၁၄ အ၀ႏၲိတိုင္း၊ <br />၁၅ ဂႏၶာရတိုင္း၊ <br />၁၆ ကေမၺာဇတိုင္း။<br /><br /><strong>တိုင္းႀကီး ၁၇-တိုင္း။ ။</strong> ၀ိသုဒၶိမဂ္ ဒု-အုပ္ ၄၆။ မဇၩိမပဏၰာသ။ ႒။ ၂၅-တို႔၌ အက်ယ္႐ႈပါ။<br /><br /><strong>တိုင္းႀကီး ၁၇-တိုင္း၊ တစ္နည္း။ ။</strong> တိကဂၤုတၱရ၊ ပါ။ ၂၃၁။ အ႒ဂၤုတၱရ။ ပါ။ ၈၁-၈၅။ စူဠနိေဒၵသ။ ပါ။ ၁၅၀။ ႒။ ၄၂-တို႔၌ ႐ႈပါ။ <br />အဂၤ၊ မာဂဓ၊ ကလိဂၤ၊ ကာသိယ၊ ေကာသလ၊ ၀ဇီၨ၊ မလႅ၊ ေစတီယ၊ ၀ံသ၊ ကု႐ု၊ <br />ပဥၨာလ၊ မစၦ၊ သူရေသန၊ အႆက၊ အ၀ႏၲိယ၊ ေယာနက၊ ကေမၺာဇတိုင္း။<br /><br /><strong>တိုင္းႀကီး ၂၁-တိုင္း။ ။</strong> ဗုဒၶ ပိဋကတ္ေတာ္၌ထင္ရွားေသာ တိုင္းႀကီး ၂၁-တိုင္း။ 'မဂဓ' အဘိဓာန္မွ။ <br />ကု႐ုတိုင္း၊ သကၠတိုင္း၊ ေကာသလတိုင္း၊ မဂဓတိုင္း၊ သိ၀ိတိုင္း၊ <br />ကလိဂၤတိုင္း၊ အ၀ႏၲိတိုင္း၊ ပဥၥလတိုင္း၊ ၀ဇၨီတိုင္း၊ ဂႏၶာရတိုင္း၊ (၁၀) <br />ေစတီယတိုင္း၊ ၀ကၤတိုင္း၊ ၀ိေဒဟတိုင္း၊ ကေမၺာဇတိုင္း၊ မဒၵတိုင္း၊ <br />ဘဂၢတိုင္း၊ အဂၤတိုင္း၊ သီဟတိုင္း၊ ကသိၼရတိုင္း၊ ကာသိတိုင္း၊ (၂၀) ပ႑၀တိုင္း၊ (၂၁)။<br /><br /><strong>တိုင္းျပည္အဂၤါ ၇-ျဖာ၊ က်မ္းလာမည္သို႔နည္း။ ။</strong> သုကရသာရနီတိက်မ္း၊ အမရေကာသ အဘိဓာန္ဋီကာ က်မ္းတို႔ ၌ကား ဤသို႔လာ၏။ <br />(၁) ျပည့္ရွင္မင္း, သမၼတမင္းရွိေစရမည္၊ <br />(၂) ၀န္ႀကီး သံႀကီး မင္းတိုင္ပင္အမတ္မ်ား၊ <br />(၃) စစ္မက္ကူညီေရး မဟာမိတ္မင္းမ်ား၊ <br />(၄) စားနပ္ရိကၡာ ေရႊ ေငြ ဘ႑ာမ်ား၊ <br />(၅) က်ံဳးေျမာင္းခံတပ္ နယ္စပ္တံတိုင္း ေတာင္ေတာ၊ <br />(၆) က်ယ္ျပန္႔ေသာတိုင္းႏိုင္ငံေတာ္ျဖစ္ရျခင္း၊ <br />(၇) စစ္သည္ဗိုလ္ပါ စစ္အဂၤါစံု ၾကည္း ေရ ေလ တပ္စုရွိေစရမည္။<br /><br /><strong>တိုင္းျပည္ေအးမႈ ေၾကာင္း ၁၀-ခု။ ။</strong> ၎င္း၏သ႐ုပ္ကို မဃေဒ၀လကၤာ၌<br /> "ေနလ ၿဂိဳဟ္သြား၊ ေျဖာင့္သားတျဖာ၊ မိုးမွန္စြာႏွင့္၊ ၾသဇာတက္ျဖိဳး၊ သီးမ်ိဳးေပါယယ္၊ အႏၲရာယ္ကင္းၿငိမ္း၊ <br />မုဒိမ္း မထြက္၊ စစ္မက္လည္းကင္း၊ ခ်င္းခ်င္းညီညြတ္၊ ေျဖာင့္မတ္တရား၊ သံုးပါးရတနာ၊ ႐ိုေသစြာလ်က္၊ သံဃာရဟန္း၊ ေစာင့္မွန္းအက်င့္၊ ဤဆယ္ဆင့္ကား၊ လင္းပြင့္တိုင္းျပည္ သာေၾကာင္းတည္း"ဟု ဆိုထား၏။<br /><br /><strong>တိုင္းျပည္တိုးတက္ ႀကီးပြားေၾကာင္းတရား ၇-ပါး။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ကို (အပရိဟာနိယတရား ၇-ပါး၊ ၈-နည္း) ဟူေသာ ျပႆနာရပ္၌ ဆိုခဲ့ၿပီ။<br /><br /><strong>တိုင္းျပည္ပ်က္မႈ၊ ေၾကာင္းဆယ္ခု။ ။</strong> ၎င္း၏သ႐ုပ္အဓိပၸာယ္ကို (ျပည္ရြာပ်က္မႈ ေၾကာင္းဆယ္ခု)ဟူေသာ သုေတသန၌ ႐ႈပါ။<br /><br /><strong>တိုင္းျပည္ၿမိဳ႕ရြာ အျပား ၆-ပါး။ ။ </strong>၎င္းသ႐ုပ္ အဓိပၸာယ္ကို (ျပည္ရြာအျပားမ်ိဳး ၆-ပါး)၌ ျပမည္။<br /><br /><strong>တိုင္းျပည္ရတနာ၊ ၉-ပါးလာ၊ စံုစြာျဖည့္၍ထား။ ။ </strong>မင္းအစိုးရတို႔သည္ တိုင္းျပည္၌ <br />ျပည့္စံုစြာထားရွိၾကရမည့္ 'ျပည့္န၀ရတ္ေခၚ' ရတနာကိုးပါး၊ ကာမ႑ကီက်မ္းမွ ၎င္းတို႔ကို မႏွိပ္စက္မညႇင္းပန္းရာဟူ၏။ <br />(၁) ျပည့္ဦးကင္း-တိုင္းေရးျပည္မႈကို ေဆာင္ရြက္စီမံေပးႏိုင္ေသာ မႉးႀကီးမတ္ရာမ်ား၊ <br />(၂) ျပည့္တန္ခြန္- သီလ၀ႏၲ ပညာ၀ႏၲ ရဟန္းေတာ္မ်ား၊ <br />(၃) ျပည့္မ်က္စိ- လိမၼာကြၽမ္းက်င္ကုန္ေသာေဆးဆရာ ဟူးရားေဗဒင္ဆရာ စက္ယႏၲယားဆရာမ်ား၊ <br />(၄) ျပည္၏နား- သစၥာရွိေသာ သူလွ်ိဳမ်ား၊ <br />(၅) ျပည့္အစြယ္- သူရသတၱိရွိၾကသည့္ မင္းညီမင္းသား မင္းေဆြမ်ိဳးမ်ား၊ <br />(၆) ျပည္ႀကီး မ်က္ႏွာ- ႐ုပ္ရည္ေခ်ာသည့္ လွမ်ိဳးမယ္မ်ား၊ <br />(၇) ျပည္၏ ၀မ္းဗိုက္- စားနပ္ရိကၡာႏွင့္ ဥစၥာေပါမ်ားေသာ သူေဌးသူၾကြယ္တု႔ိ၊ <br />(၈) ျပည္၏ေျခ- စစ္သည္ဗိုလ္ပါအေပါင္းႏွင့္ယာဥ္မ်ိဳးစံု၊ <br />(၉) ျပည္၏လက္- ခဲယမ္းမီးေက်ာက္ အေျမာက္ ေသနတ္စေသာ လက္နက္စံု။<br /><br /><strong>« ႀတ »</strong><br /><br /><strong>ၾတင္းအျပား ၃၆-ပါး။ ။ </strong>ေဗဒင္အလို တစ္ရာသီ၌ ၾတင္းသံုးခုရွိေလရာ ၁၂-ရာသီ၌ ၃၆-ၾတင္း ျဖစ္ေလသည္။ ၎င္းကိုပင္ 'ဆတၱႎ ၾတင္း' ေခၚၾက၏။<br /><br /><strong>ႀတိကဋဳက္ ၃-ပါး။ ။</strong> ပူစပ္ေသာ အရာ၀တၳဳ ၃-ပါးဟူလို၊ ျငဳပ္၊ ပိတ္ခ်င္း၊ ဂ်င္းကိုေခၚသည္။<br /><br /><strong>ႀတိဂုဏ္း ျဂိဳဟ္ေန ရာသီ ၈-မ်ိဳး။ ။</strong> ၁၂-ရာသီအိမ္တို႔တြင္ <br />(၁) မိႆ၌ အဂၤါ၊ <br />(၂) ၿပိႆ၌ တနင္းလာ၊ <br />(၃) သိဟ္၌ တနဂၤေႏြ၊ <br />(၄) ကန္၌ ဗုဒၶဟူး၊ <br />(၅) တူ၌ ေသာၾကာ၊ <br />(၆) ၿဗိစၦာ၌ ၾကာသပေတး၊ <br />(၇) မကာရ၌ ရာဟု၊ <br />(၈) ကုမ္၌ စေနၿဂိဳဟ္၊ <br />တို႔ ေတြ႕ရွိမူ ဌာနဗလကိုစြဲ၍ ၃-ဆအားရွိေသာ ႀတိဂုဏ္းၿဂိဳဟ္မ်ားဟု သိရာ၏။<br /><br /><strong>ႀတိေဒါသမ်ိဳး ၃-ပါး။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ (ေဒါသ ၃-ပါး)၌ ႐ႈပါ။<br /><br /><strong>ႀတိဖလမ်ိဳး ၃-ပါး၊ ၂-နည္း။ ။</strong> ခ်ိဳ ခ်ဥ္ ဖန္၊ တစ္နည္း။ ခါး ဖန္ ခ်ိဳ၊ ရသာ ၃-ပါးရွိေသာအသီး၊ ေဆးက်မ္းေ၀ါဟာရ။ ၁ သစ္ရွားသီး၊ ရွစ္ရွားသီး၊ <br />၂ သစ္ဆိမ့္သီး၊ <br />၃ သဖန္းခါးသီး၊ <br />တစ္နည္း။ <br />၁ ဆီးျဖဴသီး၊ <br />၂ သစ္ဆိမ့္သီး၊ <br />၃ ၾကာဇုသီး။ <br /><br /><strong>ႀတိသုဂႏၶိမ်ိဳး ၃-ပါး။ ။</strong> ၎င္းသံုးပါးကို အမရိတ ေဘသဇၨက်မ္း၌ မအို မနာေဆးဟု အလြန္ခ်ီးမြမ္းထားေလသည္။ ပ်ားရည္ႏွင့္စားရာ၏၊ <br />(၁) မုတၱာ- ႏြားျမက္ရင္း၊ <br />(၂) ပိပၸလ မူလ- ပိပၸလိျမစ္၊ <br />(၃) ဂႏၶ တိဏ- ျမက္ေမႊး။<br /><br /><strong>ႀတိ သုဇာတ မ်ိဳး ၃-ပါး။ ။</strong> ဘယေဆးေဖၚစပ္ရာ၌ အေပါင္းစကား။ <br />(၁) ဖာလာသီး၊ <br />(၂) ကရေ၀းရြက္၊ <br />(၃) ကရေ၀းေခါက္ ေခၚ သစ္ႀကံပိုး၊ <br />၎င္းကို အခ်ိဳ႕ေဆးက်မ္းတို႔၌ "ႀတိဇာတ"ဟု ေရးသံုးေသး၏။<br /></span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4065678380914351974-1318158556581548284?l=thupya2008sa.blogspot.com' alt='' /></div>Phapon Taikthit Sayadawhttp://www.blogger.com/profile/16175176298649110347noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-4065678380914351974.post-51250387472262576872008-12-20T21:27:00.000-08:002008-12-21T01:51:01.091-08:00<strong>တိတၳိဂိုဏ္း ဆရာႀကီး ၆-ေယာက္။ ။</strong> မူလပဏၰာသ ပါဠိေတာ္။ ၂၅၈။ ႒။ ဒု-အုပ္။ ၁၃၆။ သာသနာ၀င္၌ ထင္ရွား၍ ဘုရားႏွင့္ၿပိဳင္ဖက္ တိတၳိဆရာႀကီး ၆-ေယာက္။ <br />(၁) ပူရဏကႆပ၊ <br />(၂) မကၡလိ ေဂါသာလ <br />(၃) နိဂ႑ နာဋပုတၱ၊ <br />(၄) သဥၨယ ေဗလ႒ ပုတၱ သိဥၨည္း၊ <br />(၅) ဗကုဓ ကစၥာယန၊ <br />(၆) အဇိတ ေကသ ကမၺလ။<br /><br /><strong>တိတၳိတို႔ ရဟန္းျပဳလိုေသာ္ ေပးရမည့္ ၀တ္အက်င့္ ၈-ပါး။ ။</strong> အက်ယ္ကို ၀ိနည္းမဟာ၀ါ။ ပါ။ ၁၀၀။ ၎င္း၊ ႒၊ ၂၇၅။ တို႔၌ၾကည့္ပါ။ <br />(၁) အလြန္ေစာစြာ ရြာတြင္းသို႔မ၀င္ရ၊ အလြန္ေနမျမင့္မီ ေက်ာင္းသို႔အေရာက္ ျပန္လာရမည္၊ <br />(၂) မက်က္စား အေရာတ၀င္မျပဳရေသာ ျပည့္တန္ဆာမ၊ မုဆိုးမ၊ အပ်ိဳဟိုင္းႀကီး၊ ပ႑ဳတ္၊ ရဟန္းမတို႔ႏွင့္ ေရာေႏွာစြာ မဆက္ဆံရျခင္း၊ (၃) သီတင္းသံုးေဖၚတို႔၏ ကိစၥႀကီးငယ္တို႔ကို အလိုက္သိစြာ ျပဳလုပ္ေဆာင္ရြက္ေပးရျခင္း၊ <br />(၄) သီလ သမာဓိ ပညာကို လိုလားဆႏၵႀကီးစြာျဖင့္ ပါဠိ အနက္အဓိပၸါယ္တို႔ကို သင္ယူေမးျမန္း ေဆြးေႏြးရျခင္း၊ <br />(၅) တိတၳိတို႔၏ အမွား ဂုဏ္ေက်းဇူးမဲ့ ကဲ့ရဲ႕စကားကို ႏွစ္သက္စြာလက္ခံေျပာၾကားရျခင္း၊ <br />(၆) တိတၳိတို႔၏ ဂုဏ္ေက်းဇူးကို ေျပာဆိုစကား၌ မႏွစ္သက္ လက္မခံရျခင္း၊ <br />(၇) ဘုရားတရား သံဃာေတာ္တို႔၏ ေက်းဇူးမဲ့ကို ကဲ့ရဲ႕ေျပားၾကားစကား၌ မႏွစ္သက္ လက္မခံရျခင္း၊ <br />(၈) ရတနာသံုးပါး၏ ဂုဏ္ေက်းဇူးစကားတို႔ကို ခ်ီးမြမ္းေျပာၾကားရျခင္း၊ ႏွစ္သက္စြာ နာယူလက္ခံရျခင္း။<br /><span id="fullpost"><br /><br /><br /><strong>တိထီ ၅-ျဖာ၊ မဂၤလာ၊ အခါေတာ္ကိုေရြး။ ။ </strong>၎င္း တိထီငါးပါးကို အခါေပးက်မ္းမွယူသည္။<br /> (၁) နႏၵာ တိထီ- မည္သည့္လမဆို လဆန္း လဆုတ္ ၁-ရက္ ၆-ရက္ ၁၁-ရက္ေန႔တို႔၌ တနဂၤေႏြç ေသာၾကာႏွင့္ႀကိမ္မူ နႏၵာတိထီမည္၏၊ ထိုေန႔၌ ဇရပ္ အိမ္ ေက်ာင္း အုဌ္႐ိုး၊ ပုထိုးေစတီႏွင့္တကြေရကန္ ေရတြင္း တံခြန္ မ႑ပ္ တံတားစသည္တို႔ကိုလည္းေကာင္း၊ မင္းထံခစားျခင္း ခရီးသြားျခင္းတို႔ကို လည္းေကာင္း၊ ျပဳရေသာ ေန႔ေကာင္းေန႔ျမတ္ျဖစ္၏။<br /> (၂) ဘျဒာ တိထီ- မည္သည့္လမဆို လဆန္း လဆုတ္ ၂-ရက္ ၇-ရက္ ၁၂-ရက္ေန႔၌ တနလၤာ ဗုဒၶဟူးႏွင့္ႀကိမ္မူ ဘျဒာတိထီမည္၏၊ ထိုေန႔၌ မင္းထံခစားျခင္း၊ မိတ္ဖြဲ႕ျခင္း၊ ကာယသိဒၶိစီရင္ျခင္း၊ အမည္မဂၤလာမွည့္ျခင္း၊ ေရာင္း၀ယ္ျခင္းတို႔ကိုျပဳရာေသာ ေန႔ေကာင္းေန႔ျမတ္ျဖစ္၏။<br /> (၃) ေဇယ်ာ တိထီ- မည္သည့္လမဆို လဆန္း လဆုတ္ ၃-ရက္၊ ဂ-ရက္၊ ၁၃-ရက္တို႔၌ အဂၤါေန႔ႏွင့္ႀကိမ္မူ ေဇယ်ာတိထီမည္၏၊ ထိုေန႔၌ ျမိဳ႕ရြာနန္းေတာ္တည္ေဆာက္ျခင္း၊ က်ံဳးေျမာင္းတံတားျပဳလုပ္ျခင္း၊ ဓားလွံ ေသနတ္ အေျမာက္ စိန္ဗံုး အဲေမာင္း ခ်ပ္ မိန္ညိဳ ကာ လႊား ဆင္ ျမင္းတန္ဆာ ဆင္ယင္ျပဳလုပ္ျခင္း၊ ရန္သူရွိရာ တပ္တည္ျခင္း၊ ကင္းတိုကင္းရွည္<br />ထားျခင္း၊ ေအာင္တမန္သံေတာ္မ်ား ေစခန္႔ျခင္း၊ မင္းေျမာက္တန္ဆာ စီရင္လုပ္ေဆာင္ျခင္း၊ ျပာသာဒ္ရထား ေဆာက္လုပ္ျခင္း၊ ဘုရားထီးတင္ျခင္း၊ ဘိသိက္ ခံယူျခင္း၊ တိုင္းတပါးႏွင့္ စာခ်ဳပ္ဆိုျခင္း၊ ယၾတာယာယီ ခရီးမူျခင္းတို႔ကို ျပဳလုပ္ရာ၌ အေကာင္းဆံုးေသာ အခါျဖစ္၏။<br /> (၄) ရိတၱာ တိထီ၊ မည္သည့္လမဆို လဆန္း လဆုတ္ ၄-ရက္၊ ၉-ရက္၊ ၁၄-ရက္တို႔၌ စေနေန႔ႀကိမ္ေသာ္ ရိတၱာ တိထီမည္၏၊ ထိုေန႔၌ အမႈခပ္သိမ္းမေဆာင္ေကာင္း၊ အက်ိဳးမဲ့ အခ်ီးအႏွီးျဖစ္တတ္၏။<br /> (၅) ပုဏၰာ တိထီ၊ မည္သည့္လမဆို လဆန္း လဆုတ္ ၅-ရက္၊ ၁၀-ရက္၊ ၁၅-ရက္တို႔၌ ၾကာသပေတးေန႔ ႏွင့္ႀကိမ္မူ ပုဏၰာတိထီမည္၏၊ ထိုေန႔၌ အတတ္သင္ျခင္း၊ ေမာ္ကြန္းတည္ျခင္း၊ မႏၲန္ရြတ္ျခင္း၊ ကမၺည္း ေက်ာက္စာထိုးစိုက္ျခင္း၊ ဥယ်ာဥ္လယ္ယာစိုက္ပ်ိဳးျခင္း၊ သဘင္ခံျခင္း၊ ယာဥ္ ရထား လွည္းေလွသေဘၤာ အသစ္တို႔ကိုစ၍စီးနင္းျခင္း၊ က်ီၾကတိုက္တာ ဂိုေထာင္တို႔၌ ဥစၥာသြင္းျခင္း၊ ထိမ္းျမားမဂၤလာျပဳျခင္း၊ သားေျမးတို႔ကို အ၀တ္တန္ဆာေပးျခင္း၊ ၀တ္စားဆင္ယင္ျခင္း၊ ရတနာအမ်ိဳးမ်ိဳးတို႔ကို ေရာင္း၀ယ္ျခင္း၊ စသည္ျပဳရာ၌ အေကာင္းဆံုးေသာအခါမ်ားျဖစ္၏။<br /> <strong>တိထီ ၅-ပါး ဇယားပံု</strong><br /><strong>----------လစဥ္ ----------- ရက္မ်ား ------------ ေန႔---------- တိထီအမည္<br />----</strong>လဆန္း လဆုတ္ ---------၁-၆-၁၁ ---------၁-ေႏြ၊ ၆-ၾကာ--- ----- နႏၵာတိထီ<br /> ---------------- ။ ။ ------------ ၂-၇-၁၂---------- ၂-လာ၊ ၄-ဟူး---------- ဘျဒာတိထီ<br /> ----------------။ ။ ----------- ၃-၈-၁၃-------------- အဂၤါ---------------- ေဇယ်ာတိထီ<br />---------------- ။ ။ ----------- ၄-၉-၁၄--------------- စေန------------- ရိတၱာတိထီ<br />---------------- ။ ။------------- ၅-၁၀-၁၅---------- ၾကာသပေတး --------- ပုဏၰာတိထီ<br /> <br /><strong>တိထီ ၅-ပါး တစ္နည္း။ ။ </strong>စန္းကိုေခၚေသာ ေဗဒင္သံုးစကားတစ္မ်ိဳးဟု အက်ဥ္းမွတ္ေလ။ <br />လဆန္း ၁ ၂ ၃ ၄ ရက္သည္ စန္းအားနည္းေသာေၾကာင့္ ဟိနစန္း၊ တိန တိထီ မည္၏။ <br />လဆန္း ၅ ၆ ၇ ၈ ၉ ၁၀ ရက္သည္ စန္းအားႀကီးေသာေၾကာင့္ ဗလ၀စန္း၊ ဗလ၀ တိထီမည္၏။ <br />လဆန္း ၁၂ ၁၃ ၁၄ ၁၅ ရက္သည္ စန္းအားအလြန္ႀကီးေသာေၾကာင့္ အတိဗလ၀စန္း၊ အတိဗလ၀ တိထီမည္၏။ <br />ထို႔အတူ လဆုတ္ ၁ ၂ ၃ ၄ ၅ ၆ ၇ ၈ ၉ ၁၀ ရက္သည္ စန္းအားႀကီးေသာေၾကာင့္ ဗလ၀ စန္း။ ဗလ၀ တိထီမည္၏။ <br />လဆုတ္ ၁၂ ၁၃ ၁၄ ၁၅ ရက္သည္ စန္းအားနည္းေသာေၾကာင့္ ဟိနစန္း၊ ဟိန တိထီမည္၏။ <br />ထိုတိထီတို႔တြင္ ဟိနစန္း ဟိနတိထီကိုကား မေဆာင္အပ္ မေကာင္းက်ိဳးကိုေပးတတ္သည္၊ <br />ဗလ၀ စန္း ဗလ၀ တိထီတို႔ကား ေကာင္းက်ိဳးကိုေပးတတ္၏၊ <br />အတိဗလ၀ စန္း၊ အတိဗလ၀တိထီတို႔ကား အလြန္ေသာအက်ိဳးကိုေပးတတ္၏ဟု ရာဇတၱဏ္ဆရာ ဒီပိကာဆရာတို႔ ဆိုကုန္၏။<br /><br /><strong>တိထီ ၅-ပါး တစ္နည္း။ ။ </strong><br />ေဆာင္အပ္ေသာ တိထီကိုတည္၊ ၅-ခုစား ။<br />တစ္ၾကြင္းမူ 'နႏၵာတိထီ' လူနတ္တို႔ ႏွစ္သက္၏၊ <br />၂ ၾကြင္းမူ 'ဘျဒာတိထီ' ေကာင္းက်ိဳးကိုျဖစ္ေစတတ္၏၊ <br />၃ ၾကြင္းမူ 'ေဇယ်ာတိထီ' ေအာင္ျမင္ ထေျမာက္တတ္၏၊ <br />၄ ၾကြင္းမူ 'ရိတၱာတိထီ' အခ်ည္းအႏွီးျဖစ္တတ္၏၊ အမႈခပ္သိမ္း မေဆာင္ေကာင္း၊ <br />သုဥ္းမူ 'ပုဏၰာတိထီ' ျပည့္စံုတတ္၏။<br /><br /><strong>တိရစၦာန္အျပား မ်ိဳး ၄-ပါး။ ။ </strong>တိရစၦာန္ အနႏၲပင္ရွိေသာ္လည္း အမ်ိဳးအားျဖင့္ကား ဤေလးပါးသာရ၏။ <br />(၁) အပါဒကမ်ိဳး- ေျခမရွိေသာ တိရိစၦာန္မ်ိဳး၊ <br />(၂) ဒြိပါဒကမ်ိဳး- ေျခႏွစ္ေခ်ာင္းရွိ တိရစၦာန္မ်ိဳး၊ <br />(၃) စတုပါဒမ်ိဳး-ေျခေလးေခ်ာင္းရွိတိရိစၦာန္မ်ိဳး၊ <br />(၄) ဗဟုပၸဒမ်ိဳး- ေျခေလးေခ်ာင္းထက္မ်ားေသာ တိရိစၦာန္မ်ိဳး။<br /><br /><strong>တိရစၦာန ကထာ ၃၂-ပါး။ ။</strong> မဟာ၀ဂၢသံယုတ္ ပါဠိေတာ္ ၃၆၈။ ႒။ ၃၂၅ ၌ အက်ယ္႐ႈပါ။ မဂ္ဖိုလ္မွ ဖီလာကန္႔လန္႔စကားရပ္ဟူသမွ်သည္ တိရစၦာနကထာခ်ည္းမည္၏၊ အေနက ၀ိဟိတံ တိရစၦာန ကထံဟု သီလကၡန္ေပါ႒ပါဒသုတ္၌ လာရွိေသာေၾကာင့္လည္း တိရစၦာနကထာကို ၃၂ ပါးဟု အတိအက် သခ်ၤာတပ္ရန္မလိုဟု ထင္သည္။ သို႔ေသာ္ 'အေမးရွိက အေျဖရျမဲ' သေဘာတရားအတိုင္း ထို ေပါ႒ပါဒသုတ္ ပါဠိေတာ္မွပင္ ၂၈-ပါးယူ၍ အျခားက်မ္းမွ ၄-ပါးႏွင့္ ေျဖလိုက္အ့ံ။ <br />(၁) ရာဇကထံ- မင္းႏွင့္စပ္ေသာစကား၊ <br />(၂) ေစာရကထံ-သူခိုးႏွင့္လည္းေကာင္း၊ <br />(၃) မဟာမတၳကထံ- အမတ္ႀကီး ႏွင့္လည္းေကာင္း၊ <br />(၄) ေသနာကထံ- စစ္သည္ႏွင့္လည္းေကာင္း၊ <br />(၅) ဘယကထံ- ေၾကာက္မက္ဖြယ္ ႏွင့္လည္းေကာင္း၊ <br />(၆) ယုဒၶကထံ- စစ္တိုက္ျခင္းႏွင့္လည္းေကာင္း ၊ <br />(၇) အႏၷကထံ- စားဖြယ္ႏွင့္လည္းေကာင္း၊ <br />(၈) ပါနကထံ-ေသာက္ဖြယ္ ႏွင့္လည္းေကာင္း၊ <br />(၉) ၀တၳကထံ- အ၀တ္ ႏွင့္လည္းေကာင္း၊ <br />(၁၀) သယနကထံ-အိပ္ရာႏွင့္ လည္းေကာင္း၊ <br />(၁၁) မာလာကထံ- ပန္း ႏွင့္လည္းေကာင္း၊ <br />(၁၂) ဂႏၶကထံ- နံ႔သာေမႊးထံုႏွင့္ လည္းေကာင္း၊ <br />(၁၃) ဥာတိကထံ-ေဆြမ်ိဳးႏွင့္လည္းေကာင္း၊ <br />(၁၄) ယာနကထံ- ယာဥ္ႏွင့္လည္းေကာင္း၊ <br />(၁၅) ဂါမကထံ- ရြာႏွင့္လည္းေကာင္း၊ <br />(၁၆) နိဂမကထံ- နိဂံုးႏွင့္လည္းေကာင္း၊ <br />(၁၇) နဂရကထံ- ၿမိဳ႕ႏွင့္လည္းေကာင္း၊ <br />(၁၈) ဇနပဒကထံ- နယ္ႏွင့္ လည္းေကာင္း၊ <br />(၁၉) ဣတၳိကထံ- မိန္းမႏွင့္ လည္းေကာင္း၊ <br />(၂၀) ပုရိသကထံ- ေယာက္်ားႏွင့္ လည္းေကာင္း၊ <br />(၂၁) သူရကထံ- သူရဲေကာင္းႏွင့္ လည္းေကာင္း၊ <br />(၂၂) ၀ိသိခါကထံ- ၿမိဳ႕တြင္းလမ္းႏွင့္လည္းေကာင္း၊ <br />(၂၃) ကုမၻဌာနကထံ- ေရခပ္ဆိပ္ႏွင့္လည္းေကာင္း၊ <br />(၂၄) ပုေပၺတကထံ- ေသလြန္သူႏွင့္လည္းေကာင္း၊ <br />(၂၅) နာနတၱကထံ- အေထြေထြႏွင့္လည္းေကာင္း၊ <br />(၂၆) ေလာကကၡာယိကံ- ေလာကေၾကာင့္ႏွင့္ လည္းေကာင္း၊ <br />(၂၇) သမုဒၵကၡာယိကံ- သမုဒၵရာပင္လယ္ႏွင့္လည္းေကာင္း၊ <br />(၂၈) ဣတိဘ၀ါဘ၀ကထံ- ႀကီးပြားဆုတ္ယုတ္ျခင္းႏွင့္လည္းေကာင္း၊ <br />(၂၉) ဂမိကကထံ- ခရီးသည္ ႏွင့္လည္းေကာင္း၊ <br />(၃၀) ကုမာရကထံ- လူပ်ိဳႏွင့္ လည္းေကာင္း၊ <br />(၃၁) ကုမာရီကထံ- အပ်ိဳ ႏွင့္လည္းေကာင္း၊ <br />(၃၂) ကုမၻဒါသီကထံ- ေရရြက္ကြၽန္မႏွင့္ စပ္ေသာစကား။<br /><br /><strong>တိလကၤာသာမ်ိဳး ၃-ပါး။ ။ </strong>လင္းေလ, ေဆးသူငယ္ခ်က္, ပညာလကၤာ ၎င္းသံုးပါးကိုေခၚဆိုသည္။ ေဆးက်မ္း ေ၀ါဟာရ။<br /><br /><strong>« တု »</strong><br /><br /><strong>တုတၳာမ်ိဳး ၄-ပါး။ ။ </strong>သဗၺဓာတု ၀ိတၳာရ ပကာသနီက်မ္းမွ ျဖစ္ရာဌာနႏွင့္တကြ အက်ယ္ကို ၎င္းက်မ္း ေလာဟပါစက အခဏ္းတြင္႐ႈေလ။ <br />(၁) ဟာဋက တုတၳကံ- ေရႊစားတုတၳာ၊ ရွစ္မူးေရႊႏွင့္ ညီမွ်၏။ ေရႊထြက္သည္၊ လက္ယာ လမ္းမွာအသံုးျပဳရသည္၊ <br />(၂) ႐ူပ တုတၳကံ- ေငြစား တုတၳာ၊ ျဖဴေသာစရံရွိ၏၊ ေငြထြက္သည္၊ လက္၀ဲလမ္း၌ စီရင္ရသည္၊ <br />(၃) ဗိသ နာသန တုတၳကံ- ေၾကးစားတုတၳာ၊ စိမ္းျပာျပာအေရာင္ရွိ၍ ယခုဘယေဆးဆိုင္မ်ား၌ ရေသာ တုတၳာမ်ိဳး၊ ေၾကးထြက္သည္၊ ေဆး၀ါးကုျခင္း၌သံုးရသည္၊ <br />(၄) ပါရဒတုတၳကံ- ျပဒါးစား တုတၳာ၊ ျဖဴစိမ္းစိမ္းႏွင့္ ပြပြရွိ၏၊ ျပဒါးထြက္သည္၊ ထြက္ရပ္သိဒၶိလမ္းတို႔၌ စီရင္ရသည္ဟူ၏၊ ၎င္းကိုပင္ 'ရ'ေက်၍ (ပါဒ တုတၳာ)ဟု ေခၚဆိုၾကေလသည္။<br /><br /><strong>« တူ »</strong><br /><br />တူရိယာမ်ိဳး ၅-ပါး။ ။ ဗုဒၶ၀င္။ ပါ။ ၃၁၃။ ႒။ ၁၂၅။ ၀ိမာန၀တၳဳ။ ႒။ ၃၂။ ၈၆။ သံယုတ္။ ႒။ ပ-အုပ္။၁၇၆။ အဂၤုတၱရ။ ႒။ တတိယအုပ္။ ၂၃၃-တို႔၌ ၾကည့္ပါ။ တီးမႈတ္ရန္တန္ဆာျဖစ္ေသာ တူရိယာမ်ိဳး ၅-ပါး။ <br />(၁) အာတတ- အိုးစည္စေသာ သားေရတစ္ဖက္ပိတ္၍ၾကက္အပ္ေသာစည္၊ <br />(၂) ၀ိတတ- သားေရ ႏွစ္ဖက္ ပိတ္အပ္ေသာ မု႐ိုးစည္ စသည္၊ <br />(၃) အာတတ ၀ိတတ- အလံုးစံု သားေရျဖင့္ၾကက္အပ္ေသာ ထက္စည္ စသည္၊ <br />(၄) သုသိရ- အေခါင္းရွိေသာ ႏွဲ ေျပြ ခ႐ုသင္း ေကာ့နက္ ခရာ ၀ီစီ စသည္၊ <br />(၅) ဃန တစ္ခဲနက္ တီးခတ္အပ္ေသာ လင္းကြင္း, ေမာင္း, တ႐ုတ္လင္ပန္း စသည္။<br /><br /><strong>တူရိယာမ်ိဳး ၅-ပါး၊ တစ္နည္း။ ။</strong> <br />(၁) ေၾကးျဖင့္ျပဳလုပ္၍ တီးအပ္ေသာ ေမာင္း ေၾကးနင္းစေသာ တူရိယာ၊ <br />(၂) ႀကိဳးျဖင့္ ၿပီးေစအပ္ျပဳလုပ္၍တီးအပ္ေသာ စႏၵရား ေစာင္းေကာက္ ဟြန္းတေရာ မယ္ဒလင္ စေသာတူရိယာ၊ <br />(၃) သားေရ၏မ်က္ႏွာျပင္၌ တီးခပ္အပ္ေသာ ပတ္မႀကီးဗံုရွည္စေသာ တူရိယာ၊ <br />(၄) ေလျဖင့္မႈတ္၍ ျမည္ေစအပ္ေသာ ႏွဲ ေျပြစေသာ တူရိယာ၊ <br />(၅) အခ်င္းခ်င္း႐ိုက္ခတ္၍ တီးအပ္ေသာ ၀ါးလက္ခုပ္ ခ်ပ္ စေသာတူရိယာ၊ <br />၎င္းတို႔ကိုပင္ မဃေဒ၀လကၤာ၌ 'အာ၀ိအစ၊ တတသံုးေထြ၊ ႏွဲ ေျပြ ခံသ၊ သူသိရႏွင့္၊ ဃနေဘာ္ထည့္၊ <br />ျပည့္၏ ငါးျဖာ၊ က်မ္း၌လာသား' ဟူ၍လည္းေကာင္း၊ <br />ဥေတနပ်ိဳ႕၌လည္း "ေၾကးႀကိဳး သားေရ၊ ေလႏွင့္ လက္ခုပ္၊ သ႐ုပ္ပိုင္းျခား၊ ငါးပါးမွန္စြာ၊ သံ၀ါ သံျမင့္၊ က်ဴးေအးရင့္လ်က္" ဟူ၍<br />လည္းေကာင္း စပ္ဆိုထားၾက၏။<br /><br /><strong>တူရိယာမ်ိဳး ၃၇-ပါး။ ။</strong> ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္သားတို႔၏ ေရွးေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈမွ သမိုင္း၀င္တူရိယာမ်ား။ <br />(၁) စည္မ်ိဳး ၁၃-ပါး၊ <br />(၂) ေၾကးမ်ိဳး ၁၀-ပါး၊ <br />(၃) တံပိုးမ်ိဳး ၈-ပါး၊ <br />(၄) အၿငိမ့္မ်ိဳး ၆-ပါး၊ <br />ေပါင္း ၃၇-ပါးျဖစ္၏။<br /><br /><strong>တူရိယာသံ ၇-တန္။ ။ </strong>၎င္းသ႐ုပ္ (ဂီတအသံ ၇ တန္) ႏွင့္ တူ၏။<br /><br /><strong>« ေတ »</strong><br /><br />ေတေဇာဓာတ္ႀကီး ၄-ပါး။ ။ မူလပဏၰာသ။ ပါ။ ၈၉၇။ ႒။ ဒု-အုပ္။ ၃၇ ၌ ႐ႈပါ၊ <br />(၁) သႏၲပၸန ေတေဇာ-ကိုယ္အလံုးကို ပူပန္ေစတတ္၊ အိုက္ျခင္း ပူျခင္း အေငြ႕ထြက္ျခင္းမ်ားကိုျဖစ္ေစတတ္ေသာ အပူဓာတ္၊ <br />(၂) ဒဟ ေတေဇာ- မခံမရပ္ႏိုင္ေအာင္ အလြန္ပူေလာင္၍ ေရေလာင္းပါ ယပ္ခပ္ပါဟု ငိုေၾကြးဟစ္ေအာ္ေနေသာ အပူဓာတ္၊<br />(၃) သီတေတေဇာ- ကိုယ္အလံုး အလြန္ေအး၍ ၾကက္သီးတျဖန္းျဖန္းထေနေသာ အေအးဓာတ္၊ <br />(၄) ပါစက ေတေဇာ- စားမ်ိဳေသာ အစာအာဟာရတို႔ကို ေျခတတ္ ခ်က္တတ္ ေၾကက်က္ေအာင္ျပဳတတ္ေသာဓာတ္။<br /><br /><strong>ေတးသီဆိုသံ ၇-တန္။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ (ဂီတသံ ၇-တန္)၌ ႐ႈပါ။<br /><br /><strong>« ေတာ »</strong><br /><br /><strong>ေတာ ၄၀။ ။</strong> ပဋိသမၻိဒါမဂ္။ ပါ။ ၄၁၁။ ႒။ ဒု-အုပ္။ ၃၁၆ ၌ဖြင့္ဆိုသည္။ အနိစၥေတာ၊ ဒုကၡေတာ၊ စေသာဘာ၀နာ ၄၀-ကို အခ်ိဳ႕ဆရာတို႔က "ေတာ ေလးဆယ္"ဟု ေရးသားေခၚေ၀ၚၾကကုန္၏။ ၎င္းအက်ယ္ (ဘာ၀နာ ၄၀)မွာ ျပမည္။<br /><br /><strong>ေတာထြက္ရဟန္းႀကီးတို႔ ရႏိုင္ခက္ေသာတရား ၅-ပါး။ ။</strong> ပဥၥဂၤုတၱိဳရ္။ နိ၀ရဏ၀ဂ္၌၊ ဤ၌ 'စုၯုပဗၺဇၨိတ'ကို ေတာထြက္ရဟန္းႀကီးဟု အသိမ်ားၾက၏။ <br />(၁) ဒုလႅေဘာ နိပုေဏာ- ႏူးညံ့သိမ္ေမြ႕ ယဥ္ေက်း႐ိုေသမႈ ျပဳႏိုင္ခက္ျခင္း၊ <br />(၂) ဒုလႅေဘာ အာကပၸ သမၸေႏၷာ- ရဟန္းတို႔၏ ဟန္ပန္သြင္ျပင္ ၀တ္႐ံုစားေသာက္ပံုကို ျပဳႏိုင္ခက္ျခင္း၊ <br />(၃) ဒုလႅေဘာ ဗဟုႆုေတာ- ပိဋကစာေပ အၾကားအျမင္ ရႏိုင္ခက္ျခင္း၊ <br />(၄) ဒုလႅေဘာ ဓမၼကထိေကာ- တရားေဟာဆရာႀကီး ျဖစ္ႏိုင္ခက္ျခင္း၊ <br />(၅) ဒုလႅေဘာ ၀ိနယဓေရာ- ၀ိနည္းဓိုရ္ႀကီး ျဖစ္ရန္ခက္ျခင္း။<br /><br /><strong>ေတာထြက္ရဟန္းႀကီးတို႔ ရႏိုင္ခက္ေသာတရား ၅-ပါး၊ တစ္နည္း။ ။</strong> <br />(၁) ဒုလႅေဘာ သု၀ေစာ ဆိုဆုမၼရ ခက္၏၊ <br />(၂) ဒုလႅေဘာ သုဂၢဟိ တဂၢါတီ- အယူ၀ါဒေကာင္းကို အေကာင္းယူႏိုင္ခဲ၏၊ <br />(၃) ဒုလႅေဘာ ပေဒကၡိဏဂၢါဟီ- ႐ိုေသလိုက္နာက်င့္ႀကံရမည့္ ၾသ၀ါဒစည္းမ်ဥ္းကို ႐ိုေသလိုက္နာခဲ၏။ <br />(၄) ဒုလႅေဘာ ဓမၼကထိေကာ-တရားေဟာဆရာႀကီးျဖစ္ရန္ ခဲယဥ္း၏။ <br />(၅) ဒုလႅေဘာ ၀ိနယဓေရာ- ၀ိနည္းဓိုရ္ႀကီးျဖစ္ရန္ ခဲယဥ္း၏။<br /><br /><strong>ေတာၿမိဳင္ပရိယာယ္၊ မ်ိဳး ၈-သြယ္၊ ဖြယ္ဖြယ္ရာရာသိ။ ။</strong> ၎င္း၏သ႐ုပ္ကို <br />(ၿမိဳင္ႀကီး ၈-သြယ္၊ ကဗ်ာ၀ယ္၊ဆန္းၾကယ္အမည္မ်ား)ဟူေသာ သုေတသနစကားရပ္၌ ၾကည့္ပါ။<br /><br /><strong>ေတာင္ကြၽန္း၏ထူးျမတ္ျခင္းႀကီး ၅-ပါး။ ။</strong> တျခားကြၽန္တို႔ထက္ ထူးျမတ္ပံုကို ဆိုသည္၊ <br />(၁) ယူဇနာတစ္ေသာင္းက်ယ္၍ အျခားကြၽန္းတို႔ထက္ က်ယ္၀န္းျခင္း၊ <br />(၂) မေဟာေဗာဓိပင္မင္းႏွင့္ အပရာဇိတ ပလႅင္ေတာ္ေပါက္ရာျဖစ္ျခင္း၊ <br />(၃) ဘုရားပေစၥကဗုဒၶါတို႔၏ ပြင့္ထြန္းေပၚေပါက္ရာျဖစ္ျခင္း၊<br />(၄) စၾကာ မႏၶာတ္မင္းျမတ္တို႔၏ျဖစ္ေပၚရာျဖစ္ျခင္း၊ <br />(၅) နိဗၺာန္သို႔ ေျဖာင့္တန္းစြာကူးႏိုင္ရာကြၽန္းျမတ္ ျဖစ္ျခင္း။<br /><br /><strong>ေတာင္ ၅-လံုးခို ရာဇၿဂိဳဟ္။ ။</strong> <br />ေ၀ဘာရေတာင္၊ <br />ေ၀ပုလႅေတာင္၊<br />ပ႑၀ေတာင္၊<br />ဂိဇၩကုဋေတာင္၊ <br />ဣသိဂိလိေတာင္၊<br />၅-လံုး၀ိုင္းရံထားေသာ ၿမိဳ႕ေတာ္ဟူ၏။<br /><br /><strong>ေတာင္စဥ္ ၇-ထပ္။ ။ </strong>ဟိမ၀ႏၲာ ဆဒၵန္အိုင္၏ အရံမ်ားျဖစ္ေသာ ေတာင္၀န္း ေတာင္ထပ္တို႔မွာ ၇-ျဖာရွိ၏။ ဇိနလကၤာရဋီကာ။ <br />၁ သု၀ဏၰပႆေတာင္၊ <br />၂ မဏိပႆေတာင္၊ <br />၃ သုရိယပႆေတာင္၊ <br />၄ စႏၵပႆေတာင္၊ <br />၅ ဥဒကပဗၺေတာင္၊ <br />၆ မဟာကာဠေတာင္၊ <br />၇ စူလကာဠေတာင္။<br /><br /><strong>ေတာင္စဥ္ ၇-ထပ္၊ တစ္နည္း။ ။</strong> ၀ိသုဒၶိမဂ္၊ ပ-အုပ္။ ၉၀-ႏွင့္ ၂၀၀။ စူလနိေဒၵသ၊ ႒။ ၃၈-တို႔၌ အက်ယ္႐ႈ။ ျမင့္မိုရ္ေတာင္ႀကီးကို ၀န္း၀ိုင္းပတ္ေခြလ်က္ တည္ေနၾကေသာ ေတာင္ရံခုနစ္ထပ္ဟူလို။ <br />(၁) ယုဂႏၶရေတာင္-၎င္းေတာင္၏ ေရျမႇဳပ္ေရေပၚ အထုအနံတို႔ကား ယူဇနာေပါင္း ၄၂၀၀၀ စီ ရွိ၏။ <br />(၂) ဤသႏၶရေတာင္-၎င္းေတာင္၏ ေရျမႇဳပ္ေရေပၚ အထုအနံတို႔ကား ယူဇနာေပါင္း ၂၁၀၀၀ စီရွီ၏။ <br />(၃) ကရ၀ိကေတာင္-၎င္းေတာင္၏ ေရျမႇဳပ္ေရေပၚ အထုအနံတို႔ကား ယူဇနာေပါင္း ၁၀၅၀၀ စီရွိ၏။ <br />(၄) သုဒႆနေတာင္-၎င္းေတာင္၏ ေရျမႇဳပ္ေရေပၚ အထုအနံတို႔ကား ယူဇနာေပါင္း ၅၂၅၀ စီရွိ၏။ <br />(၅) ေနမိႏၵရေတာင္-၎င္းေတာင္၏ ေရျမႇဳပ္ေရေပၚ အထုအနံတို႔ကား ယူဇနာေပါင္း ၂၆၂၅ စီရွိ၏။ <br />(၆) ၀ိနတၱကေတာင္-၎င္းေတာင္၏ ေရျမႇဳပ္ေရေပၚ အထုအနံတို႔ကား ယူဇနာေပါင္း ၁၃၁၂ ခြဲစီရွိ၏။ <br />(၇) အႆကဏ္ေတာင္-၎င္းေတာင္၏ ေရေအာက္ျမႇဳပ္ ေရထက္ေပၚ အထုအနံတို႔ကား ၆၅၆ ယူဇနာ၊ တစ္တိုင္ႏွင့္ တာ ၆၀၀စီ ရွိ၏။<br /><br /><strong>ေတာင့္တ၍ မရေကာင္းေသာအရားမ်ိဳး ၅-ပါး။ ။</strong> <br />(၁) ဇရာ- အိုျခင္းမွ၊ <br />(၂) ဗ်ာဓိ- နာျခင္းမွ၊ <br />(၃) မရဏ-ေသျခင္းမွ၊ <br />(၄) ခယဓမၼ- ကုန္ခန္းဆုတ္ယုတ္ျခင္းမွ၊ <br />(၅) နႆနဓမၼ- ပ်က္စီးျခင္းမွလြတ္ကင္းေစရန္ ေတာင့္တ၍မရႏိုင္ေပ။ <br />ပဥၥဂၤုတၱရ၊ ပါ၊ ၄၇၊ ႒။ ၂၄-၌ အက်ယ္႐ႈပါ။<br /><br /><strong>« ေတာ္ »</strong><br /><br /><strong>ေတာ္ေျဖာင့္ရျခင္း ၆-ပါး။ ။</strong> လူတိုင္း အစဥ္လိုက္နာျပဳက်င့္ရျခင္းအေၾကာင္း ၆-ပါးဟူလို။ <br />(၁) ကတညဴ- သူျပဳဘူးေသာေက်းဇူးကို သိရ ဆပ္ရျခင္း၊ <br />(၂) ကတ ေ၀ဒိ- သူ႔ေက်းဇူးကို ေဖၚထုတ္>မက္ဆို ခ်ီးက်ဴးရျခင္း၊ <br />(၃) ဒဠႇတၳိ မိမိဆိုေသာစကားကို ျမဲျမံတည္ၾကည္စြာရွိေအာင္ ျပဳရျခင္း၊ <br />(၄) ဒုကၡံ- သူ႔ဆင္းရဲမႈကို ကိုယ့္ဆင္းရဲကဲ့သို႔ မွတ္ထင္ရျခင္း၊ <br />(၅) ကလ်ာဏမိတၱ ဗႏၶ- အေဆြခင္ပြန္းေကာင္းႏွင့္ မိတ္ဆက္ျပဳဖြဲ႕ရျခင္း၊ <br />(၆) မိတၱသံသဂၢ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံၿပီးမိတ္ေဆြေကာင္းတို႔အား မျပစ္မွားရျခင္း၊ အစဥ္ေပါင္းရျခင္း။<br /><br /><strong>ေတာ္၀င္သူ ၄-ေယာက္။ ။</strong> သာသနာ၀င္က်မ္းစာတို႔၌ ေတာ္တည့္မြန္ျမတ္သည္ဟု ခ်ီးက်ဴးေထာပနာျပဳခံရေသာ မိန္းမျမတ္ ၄-ေယာက္။ <br />(၁) အမရာေဒ၀ီ- မေဟာ္သဓာ၏ဇနီး၊ <br />(၂) စႏၵ ကိႏၷရီ- စႏၵ ကိႏၷရာ၏ဇနီး၊ <br />(၃) မဒၵီေဒ၀ီ- ေ၀ႆႏၲရာမင္း၏ မိဖုရား၊ <br />(၄) သမၺဴလေဒ၀ီ- ေသာတၳိေသနမင္း၏ မိဖုရား။<br /></span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4065678380914351974-5125038747226257687?l=thupya2008sa.blogspot.com' alt='' /></div>Phapon Taikthit Sayadawhttp://www.blogger.com/profile/16175176298649110347noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-4065678380914351974.post-31935794098354811072008-12-20T19:53:00.000-08:002008-12-20T21:26:02.531-08:00<strong>တာဒိဂုဏ္ေတာ္ ၈-ပါး။ ။ </strong>ေလာကဓာမ္တရားရွစ္ပါးတို႔တြင္ အေကာင္း ၄-ပါးႏွင့္ေတြ႕၍လည္း ၀မ္းသာအားရမရွိအဆိုး ၄-ပါးႏွင့္ေတြ႕၍လည္း ၀မ္းနဲေၾကကြဲမႈမရွိ၊ ပကတိ တူမွ်ေသာ စိတ္ေတာ္<br />ရွိျခင္းဂုဏ္၊ မူလပဏၰာသ။ ပါ။ ၃၉၃။ ႒။ ဒု-အုပ္၊ ၂၈၃။<br /><br /><strong>တာမ်ိဳး ၃-ျဖာ၊ တိုင္းထြာရာ၊ ဘယ္တာဘယ္သို႔နည္း။ ။</strong> တိုင္းထြာေသာတုတ္၊ သို႔မဟုတ္ တိုင္းထြာႏႈိင္းယွဥ္ ေၾကာင္းပမာဏကိုေခၚသည္။ ၎င္းတာသည္ ၃-မ်ိဳး ၅-မ်ိဳးစသည္ျဖင့္ျပားေသာ္လည္း အခုိင္အမာအမ်ားသံုးကား ၃-မ်ိဳးသာျဖစ္ကုန္၏။<br />(၁) ကုလားေလးတာ- "ကုပ္လုပ္ေလး တာ"လည္းဟူ၊ ၎င္းမွာ ေလးေတာင္ျဖင့္ဖြဲ႕ေသာ တာမ်ိဳးျဖစ္၍ အရည၀ါသီ ေတာရေက်ာင္းမ်ားကိုတိုင္းထြာရာ၌ ဤတာမ်ိဳးျဖင့္အသံုးျပဳရသည္။ ၀ိနည္းေတာ္မ်ား၌ ဤေလးေတာင္တာႏွင့္ အျပန္ငါးရာ(၅၀၀)ရြာ အိမ္ တဲ ကႏၷဖုတ္တို႔ႏွင့္ ေ၀းကြာမွသာလွ်င္ ေတာရေက်ာင္းမည္သည္ဟု ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ထားၾကေလၿပီ။<br />(၂) ျမင့္မိုရ္ တာ- ရေတာင္တာျဖင့္ဖြဲ႕ေသာ တာလတ္မ်ိဳးျဖစ္၍ ဤတာျဖင့္ ျမင့္မိုရ္ေတာင္ကိုအစျပဳ၍ ေတာင္စဥ္ ၇-ထပ္ ဟိမ၀ႏၲာ ဇမၺဴ သေျပပင္ ပင္လယ္ကသစ္ပင္ သခြတ္ပင္စသည့္ သစ္ပင္ႀကီး ၇-ပင္တို႔၌ လည္းေကာင္း၊ ထုိ႔ျပင္ ဘုရားေစတီ အု႒္ေက်ာင္း ျပာသာဒ္ ဇရပ္ တန္ေဆာင္း က်ံဳး ေျမာင္း ၿမိဳ႕နန္း စေသာ အေဆာက္အဦးတို႔၌လည္းေကာင္း တိုင္းထြာႏႈိင္းယွဥ္အသံုးျပဳၾကကုန္၏။<br />(၃) စကၠ၀ါ တာ- ဆယ္ေတာင္ျဖင့္ဖြဲ႕ရေသာ တာရွည္မ်ိဳးျဖစ္၍ စၾက၀ဠာတိုင္းရာ၌ အသံုးျပဳ<br />သည္။ ၎င္းျပင္ေရတြင္းေရကန္ အင္း အိုင္ ေခ်ာင္းေျမာင္း ျမစ္ အဏၰ၀ါ ေရဖက္တြင္ တိုင္းထြာအသံုးျပဳၾကသည္။<br /><span id="fullpost"><br /><br /><strong>တာရာႀကီး ၉-လံုး။ ။ </strong>အတြင္းတာရာ ၉-လံုးဟုလည္းေခၚသည္။ <br />(၁) သံုးလံုးယွဥ္လာ၊ က်ီးတာရာ၊ သခ်ၤာ ၁၀, ၁၁လံုးဆို။ <br />သင္းတြဲျပည္မွာ၊ က်ီးတာရာ၊ ယွဥ္ခါသြားတတ္ဆို။ <br />အႆ၀ဏီ၊ ဘရဏီ၊ ၾကတၱိကာ၊ ၎င္းနကၡတ္ ၃-လံုးႏွင့္ယွဥ္၍သြားသည္။ <br />(၂) သံုးလံုးယွဥ္လာ၊ ေရႊဟသၤာ၊ သခ်ၤာ ၉, ၁၀-လံုးဆို၊ <br />ျမန္မာျပည္မွာ၊ ေရႊဟသၤာ၊ တာရာ ေရာင္၀န္းဆို။ <br />ေရာဟဏီ၊ မိဂသီ၊ အျဒ၊ ၎င္းနကၡတ္ ၃-လံုးႏွင့္ယွဥ္၍သြားသည္။ <br />(၃) ပုဇြန္တာရာ၊ ၁၄ သာ၊ ယွဥ္လာသံုးလံုးဆို၊ <br />ရာဇၿဂိဳဟ္မွာ၊ အကၠဋာ၊ တာရာ ပုဇြန္ဆို။ <br />ပုဏၰဖုသွ်ဳ, ဖုသွ်, အႆလိႆ, ၎င္းနကၡတ္ သံုးလံုးႏွင့္ယွဥ္၍သြားသည္။ <br />(၄) ယွဥ္တူသြားရာ ခ်ိန္တာရာ၊ မွန္စြာေလးလံုးဆို။ <br />တကၠသိုလ္ျပည္၊ တာရာမည္၊ ထြန္းသည္ခ်ိန္ခြင္ဆို။ <br />မာဃ၊ ျပဳပၸါဘရဂုဏၰီ၊ ဥတၱရာ ဘရဂုဏၰီ၊ ၎င္းနကၡတ္ ၃-လံုးႏွင့္ယွဥ္၍သြားသည္။ <br />(၅) ဆံက်င္တာရာ၊ သံုးလံုးသာ၊ ယွဥ္ကာသြားသကို။ <br />ေကာသမၻီျပည္၊ ဆံက်င့္မည္၊ ေရာင္ျခည္ထြန္းသလို။ <br />ဟႆဒ၊ စိႀတ၊ သြာဒိ၊ ၎င္းနကၡတ္ ၃-လံုးႏွင့္ယွဥ္၍သြားသည္၊ <br />(၆) တံငါတာရာ၊ ရွစ္လံုးသာ၊ သြားလာယွဥ္ျမဲကို။ <br />တန္လိုင္းျပည္မွာ၊ ေက၀႗ာ၊ ယွဥ္ကာပုဏၰားဆို၊ "ပုဏၰားတာရာ"လည္းဟူ၏၊ <br />၀ိသာခါ၊ အႏုရာဓ၊ ေဇ႒၊ ၎င္းနကၡတ္ ၃-လံုးႏွင့္ယွဥ္၍သြားသည္။ <br />(၇) သံုးလံုးယွဥ္လာ၊ ဆင္တာရာ၊ သခ်ၤာ ၈, ၉-လံုးဆို၊ <br />ရွမ္းတို႔ျပည္မွာ၊ ဆင္တာရာ၊ ယွဥ္ကာသြားသည္ဆို။ <br />မူလ, ျပဳပၸါသ႒္, ဥတၱရာသ႒္၊ ၎င္းနကၡတ္ ၃-လံုးႏွင့္ယွဥ္၍ သြားသည္။ <br />(၈) ကိုးလံုးယွဥ္လာ ျမင္းတာရာ၊ ယွဥ္လာသံုးလံုးဆို၊ (၁၃-လံုးလည္းဟူ၏) <br />ျမင္းတာရာသည္၊ ကုလားျပည္၊ ေရာင္ျခည္လင္းသလို၊ <br />သရ၀ဏ္၊ ဓနသိဒၶ၊ သတၱဘိသွ်၊ ၎င္းနကၡတ္သံုးလံုးႏွင့္ ယွဥ္၍သြားသည္။ <br />(၉) ကိုးလံုးမွန္စြာ၊ ဗ်ိဳင္းတာရာ၊ သြားလာယွဥ္ျမဲကို၊ <br />ေသာကၠတဲျပည္၊ တာရာမည္၊ ထြန္းသည္ဥဗ်ိဳင္းဆို။ <br />ျပဳဗၺဘျဒပိုဒ္၊ ဥတၱရာဘျဒပိုဒ္၊ ေရ၀တီ၊ ၎င္းနကၡတ္ ၃-လံုးႏွင့္ယွဥ္၍သြားသည္။ <br />နံသင့္ ျပည္ရြာ၊ ၾကယ္တာရာ၊ ထြန္းခါ ျပန္႔ေျပာ၀၊ <br />ညႇိဳးေသာေရာင္၀ါ၊ ထိုျပည္ရြာ၊ ပူဆာေခ်ာက္ခ်ားစြ။ <br />တာရာသံေပါက္၊ အက်ဥ္းေကာက္၊ ၿပီးေျမာက္ နိ႒ိတ။<br /><br /><strong>တာရာ ၂၈-လံုး။ ။ </strong>အျပင္တာရာမ်ိဳး ၂၈-လံုးကိုဆိုသည္။ <br />ထို ၂၈-လံုးတို႔တြင္လည္း ေတာင္မ်က္ႏွာ ၉-လံုး၊ အေရွ႕မ်က္ႏွာ ၆-လံုး၊ ေျမာက္မ်က္ႏွာ ၆-လံုး၊ အေနာက္မ်က္ႏွာ ၇-လံုးဟု အသီးသီးရွိေလသည္ဟူ၏၊ ေနမိတၱ၀ိဇၨာက်မ္း၌ အက်ယ္႐ႈေလ။ <br /><em>အေရွ႕မ်က္ႏွာ တာရာ ၆-လံုး။</em> <br />(၁) ဇာတကတာရာ ၂-လံုး၊ ေညာင္ေစာင္းပံု၊ <br />(၂) ပဥၥကတာရာ ၅-လံုး၊ စမၸယ္ပြင့္ပံု၊ <br />(၃) နရမၼတာရာ ၄-လံုး၊ ပလႅင္ပံု၊ <br />(၄) ပါသာဒတာရာ ၂၄-လံုး၊ ျပာသာဒ္ပံု၊ <br />(၅) သွ်ဳနတာရာ ၃-လံုး၊ ပန္းေတာင္းပံု၊ <br />(၆) ပကပၸတာရာ ၄-လံုး၊ အင္းပ်ဥ္ပံု၊ <br /><em>အေနာက္မ်က္ႏွာ တာရာ ၇-လံုး၊</em> <br />(၇) ပညာသ တာရာ လံုးေရ ၅၀၊ ၾကက္႐ုပ္၊ <br />(၈) ဇရက တာရာ ၆-လံုး၊ မိေက်ာင္းျမီးခပ္ပံု၊ <br />(၉) ေကာဗ်ာကတိတာရာ ဆယ္လံုး၊ ကပ္ခင္းပံု၊ <br />(၁၀) သရိဒၵကတာရာ ၄-လံုး၊ ၾကက္ေျခပံု၊ <br />(၁၁) ၀ါနရီတာရာ ၄-လံုး။ ခ်ိန္စဥ္းကိုင္းပံု၊ <br />(၁၂) အရိဒၶဇတာရာ ၆-လံုး၊ ေစာင္းတန္းေလွကားပံု၊ <br />(၁၃) ????<br /><em>ေတာင္မ်က္ႏွာတာရာ ၉-လံုး၊</em> <br />(၁၄) အာဏီ တာရာတစ္လံုး၊ ပတၱျမားပံု၊ <br />(၁၅) ဖုသွ်တာရာ ၁၁-လံုး၊ ေၾကာင္ ဥေကၡာင္းပံု၊ <br />(၁၆) သခၤ တာရာ ၅-လံုး၊ ခ႐ုသင္းပံု၊ <br />(၁၇) စတုကပၸ တာရာ ၄-လံုး၊ လက္ယွက္ပံု၊ <br />(၁၈) ေယာတၱ တာရာ ၆-လံုး၊ ႀကိဳးလြန္ပံု၊ <br />(၁၉) ရတၱတာရာ ၂-လံုး၊ ရွစ္လံုးလည္းဟူ၊ ေလွငယ္ ဦးပဲ့၌ တံငါလင္မယားထိုင္ေနဟန္၊ <br />(၂၀) ေဖာေစာကိတာရာ ၈-လံုး၊ ဟသၤာဖိုမပံု၊ အေရွ႕ ၄-လံုး၊ အေနာက္ ၄-လံုး၊ <br />(၂၁) ဘဂတၱတာရာ ၇-လံုး၊ ခြၽန္းေတာင္းပံု၊ <br />(၂၂) ဘတၱရ တာရာ ၅လံုး၊ လယ္ပုဇြန္ပံု။ <br /><em>ေျမာက္မ်က္ႏွာတာရာ ၆-လံုး၊ </em><br />(၂၃) ဓာ႐ုတာရာ တစ္လံုး၊ ၾကာပြင့္ပံု (ဓူ၀ံၾကယ္)၊ <br />(၂၄) တာလိတာရာ လံုးေရမရွိ၊ ၾကာ႐ိုးၾကာရြက္ပံု၊ <br />(၂၅) ဖုသွ်တာရာ ၇-လံုး၊ နဂါးပံု၊ (ခုနစ္စင္ၾကယ္) <br />(၂၆) ဧကသိတၱတာရာ ၆-လံုး၊ ေၾကာင္စာခြက္ပံု၊ <br />(၂၇) ႀတိဂုဏိတာရာ ၄-လံုး၊ မွန္ကူသီးပံု၊ <br />(၂၈) ႐ူပတာရာ ၅-လံုး၊ တံက်င္ပံု။ <br /><br /><strong>တာရာ ၉၄-လံုး။ ။ </strong>ဤကား အတြင္းတာရာ အျပင္တာရာတို႔၌ မပါ၀င္ဘဲ အလြတ္တာရာမ်ားကိုဆိုသည္။ ေနမိတၱ၀ိဇၨာက်မ္း၌အက်ယ္႐ႈ၊ <br />(၁) ပဒုမတာရာ ငါးလံုး၊ <br />(၂) ပဥၥာယုတာရာ ႏွစ္လံုး၊ <br />(၃) ပဥၥလိတာရာ ငါးလံုး၊ <br />(၄) ကတၱတာရာ ရွစ္လံုး၊ <br />(၅) ၀တီတာရာ ေျခာက္လံုး၊ <br />(၆) ယတုကတာရာ ကိုးလံုး၊ <br />(၇) စုတိတာရာ ေျခာက္လံုး <br />(၈) ကုကၠဳဋတာရာ ေျခာက္လံုး၊ <br />(၉) ၀ုတၱတာရာ ခုနစ္လံုး၊ <br />(၁၀) ယတၱတာရာကိုးလံုး၊ <br />(၁၁) သ႐ုပတာရာ ရွစ္လံုး၊ <br />(၁၂) အာဏိကာတာရာ တစ္လံုး၊ <br />(၁၃) သူရတာရာ တစ္လံုး၊ <br />(၁၄) မာနတာရာ ေလးလံုး၊ တင္းကိုေခၚဆိုသည္။ <br />(၁၅) မာနိတာရာ ေလးလံုး၊ တင္းနီကိုေခၚသည္။ <br />(၁၆) အာနိတာရာ ေျခာက္လံုး၊ <br />(၁၇) ေရာဟနီ တာရာ တစ္လံုး၊ စိုင္ေခၚေသာၾကယ္ကိုဆိုသည္၊ <br />(၁၈) လဘႏၲံတာရာ သံုးလံုး၊ <br />(၁၉) သံယုတာရာ ငါးလံုး၊ <br />(၂၀) မဏိကတာရာ ဆယ့္ႏွစ္လံုး၊ ရြဲကိုေခၚသည္၊ <br />(၂၁) စိတၱတာရာ သံုးလံုး၊ <br />(၂၂) တူလကတာရာ ႏွစ္လံုး၊ တံက်င္ကို ေခၚသည္။ <br />(၂၃) ေသာတ တရာ ေလးလံုး၊ <br />(၂၄) ေက၀႗တာရ ေလးလံုး၊ တံငါကြန္တိုင္ကို ေခၚသည္။ <br />(၂၅) ေဘရီတာရာ ေျခာက္လံုး၊ စည္ႀကီးကိုေခၚသည္၊<br />(၂၆) ပါတိတာရာ ဆယ့္ရွစ္လံုး၊ ဖလားကိုေခၚသည္။<br />(၂၇) အႏၲတာရာ လံုးေရ သံုးဆယ္၊ <br />(၂၈) အာနိန္တာရာ ေျခာက္လံုး၊ ထက္စည္ကိုဆိုသည္၊ <br />(၂၉) မိဂသိဂႋတာရာ ေလးလံုး၊ သမင္ခ်ိဳကိုေခၚသည္၊ <br />(၃၀) သုဘတာရာ ငါးလံုး၊ <br />(၃၁) ကုကၠဳဋတာရာ ေလးလံုး၊ ၾကက္ကိုဆိုသည္၊ <br />(၃၂) က႑ တာရာ ငါးလံုး၊ <br />(၃၃) သံ၀တိတာရာ တစ္လံုး၊ <br />(၃၄) အာရာပိတာရာ တစ္လံုး၊ <br />(၃၅) သံကိရတာရာ ဆယ့္ႏွစ္လံုး၊ <br />(၃၆) အလုတၱတာရာ ေလးလံုး၊ <br />(၃၇)မာသုတာရာ တစ္လံုး၊ <br />(၃၈) ေလာကတာရာ ေလးလံုး၊ <br />(၃၉) ဗ်ာယုတာရာ လံုးေရႏွစ္ဆယ္၊ <br />(၄၀) အဗၻႏၲတာရာ ႏွစ္လံုး၊ <br />(၄၁) သံကာ တာရာ တစ္လံုး၊ <br />(၄၂) စိႀတဘူတာရာ သံုးလံုး၊ <br />(၄၃) ေကာလိတာရာ တစ္လံုး၊ <br />(၄၄) စရီတာရာ ေလးလံုး၊ <br />(၄၅) ပါသရိတာရာ တစ္လံုး၊ <br />(၄၆) အ႒မီတာရာ ဆယ့္ႏွစ္လံုး၊ <br />(၄၇) နိဗၺာနတာရာ ဆယ့္တစ္လံုး၊ <br />(၄၈) အေစာတ တာရာ ႏွစ္လံုး <br />(၄၉) သုဒၶက တာရာ ႏွစ္လံုး၊ <br />(၅၀) ဖုသႏၲတာရာ တစ္လံုး၊ <br />(၅၁) ေရေစာကလ တာရာ တစ္လံုး၊ <br />(၅၂) အာယုတလိန တာရာ တစ္လံုး၊ <br />(၅၃) ပါသလိတာရာ တစ္လံုး၊ <br />(၅၄) ဓူမ တာရာ တစ္လံုး၊ <br />(၅၅) သာတုလိတာရာ တစ္လံုး၊ စေနၿဂိဳဟ္ ကိုေခၚသည္၊ <br />(၅၆) ဘ၀တုသံ တာရာ တစ္လံုး၊ <br />(၅၇) ရာဟုလိန တာရာ တစ္လံုး၊ <br />(၅၈) ပုဏိၰက တာရာ တစ္လံုး၊ <br />(၅၉) ကလိ တာရာ တစ္လံုး၊ <br />(၆၀) မယုလတာရာ တစ္လံုး၊ <br />(၆၁) မာနိတတာရာ ေလးလံုး၊ <br />(၆၂) မလိႅကတာရာတစ္လံုး၊ <br />(၆၃) ပုပၹဇလ တာရာ ေျခာက္လံုး၊ <br />(၆၄) ဗလိႅတာရာ တစ္လံုး၊ <br />(၆၅) သမၸတၱိ တာရာ ႏွစ္ဆယ့္ႏွစ္လံုး၊ <br />(၆၆) တမၻတာရာ ဆယ့္ႏွစ္လံုး၊ <br />(၆၇) ၀ိရိစၥတာရာ တစ္လံုး၊ <br />(၆၈) မူလတာရာ တစ္လံုး၊ <br />(၆၉) အာယတာယာ ငါးလံုး၊ <br />(၇၀) သံလိႏၲတာရာ ငါးလံုး၊ <br />(၇၁) ဂ႑ဳပၸါဒ တာရာ ႏွစ္လံုး၊ <br />(၇၂) သံခ်ဴတာရာ တစ္လံုး၊ <br />(၇၃) ပတိပါဂႏၲဳ တာရာ သံုးလံုး၊ နဂါးေခါင္းကိုဆိုသည္၊ <br />(၇၄) သုကရ တာရာ သံုးလံုး၊ <br />(၇၅) အာဒိစၥတာရာ ေလးလံုး၊ <br />(၇၆) သရ တာရာ သံုးလံုး၊ ျမားကိုေခၚဆိုသည္၊ <br />(၇၇) ဥဒိၵဂၤ တာရာ တစ္လံုး၊ <br />(၇၈) ကာကတာရာ တစ္လံုး၊ တနဂၤေႏြၿဂိဳဟ္ေခၚသည္။ <br />(၇၉) အာယုတာရာ ႏွစ္ဆယ့္ငါးလံုး၊ <br />(၈၀) ဃရတာရာ သံုးလံုး၊ <br />(၈၁) သာလ ပိႏၲိတာရာ ေလးလံုး <br />(၈၂) ပုပၸတၱိတာရာ တစ္လံုး၊ <br />(၈၃) မူလ တာရာ ကိုးလံုး၊ <br />(၈၄) ပါရိတာရာ ငါးလံုး၊ <br />(၈၅) ဂ၀ီသ တာရာ ေလးလံုး၊ ခြၽန္းေတာင္းကိုဆိုသည္၊ <br />(၈၆) သာလမၺတာရာ ငါးလံုး၊ <br />(၈၇) မာလိက တာရာ ဆယ္လံုး၊ <br />(၈၈) သာလိႏၵတာရာ ႏွစ္လံုး၊ <br />(၈၉) ဖလ တာရာ တစ္လံုး၊ <br />(၉၀) သာခါ၀ိ တာရာ သံုးဆယ္၊ <br />(၉၁) ဖာလိကတာရာ သံုးလံုး၊ ငါးမွ်ားခ်ိတ္ကိုေခၚဆိုသည္။ <br />(၉၂) ပါလိႏၵ တာရာ ႏွစ္လံုး၊ <br />(၉၃) သုကိတာရာ ႏွစ္လံုး၊ <br />(၉၄) သု၀တာရာ တစ္လံုး၊ ေက်းသားကိုေခၚသည္။<br /><br /><strong>တာလုဇ အကၡရာ ၉-လံုး။ ။</strong> အာေစာက္ေခၚ အာဂေလာင္အရပ္မွ ျမည္၍ထြက္လာေသာ အကၡရာမ်ိဳး ၉-ပါး။ <br />"ဣ ဤ စ ဆ ဇ စ် ည ယ ဧ" တို႔ ျဖစ္ၾကသည္။<br /><br /><strong>တာ၀တႎသာ၊ နတ္ၿမိဳ႕ရြာ၊ ၅-ျဖာ ဥယ်ာဥ္ႀကီး။ ။ </strong>သုတ္မဟာ၀ါ အ႒ကထာ။<br /> (၁) နႏၵ၀န္ ဥယ်ာဥ္၊ ၿမိဳ႕၏အေရွ႕ဘက္ ယူဇနာ (၁၀၀၀)က်ယ္၍ နတ္တို႔ ႏွစ္သက္စြာေပ်ာ္ပါးရာ ဥယ်ာဥ္ေတာ္။<br /> (၂) ဖာ႐ုသက ဥယ်ာဥ္၊ ၿမိဳ႕၏ေတာင္ဘက္ ယူဇနာ (၇၀၀)က်ယ္၍ ဖက္သက္ အေဖ်ာ္ယမကာတို႔ေသာက္စားကာ အသူရာတုိ႔အား ႀကိမ္း၀ါးျခိမ္းေျခာက္ရာ ဥယ်ာဥ္ေတာ္။<br /> (၃) စိတၱလတာ ဥယ်ာဥ္၊ ၿမိဳ႕၏ အေနာက္မ်က္ႏွာ၊ ယူဇနာ (၅၀၀)က်ယ္၍ အာသာ၀တီ ႏြယ္နီနတ္ပန္းဆြတ္လွန္းေပ်ာ္ပါးရန္၊ ဆန္းၾကယ္ေသာအ၀တ္တန္ဆာ ယာဥ္ရထားတို႔ျဖင့္ ၀င္ထြက္ရာဥယ်ာဥ္ေတာ္။<br /> (၄) မိႆက ဥယ်ာဥ္၊ ၿမိဳ႕၏ေျမာက္ဘက္ ယူဇနာ (၅၀၀)က်ယ္၍ နတ္သားနတ္သမီးတို႔ ယွဥ္တြဲေပ်ာ္ျမဴးရာ ဥယ်ာဥ္ေတာ္။<br /> (၅) မဟာ၀န္ ဥယ်ာဥ္၊ ၿမိဳ႕၏အေရွ႕ဘက္ ယူဇနာ (၇၀၀)က်ယ္၍ လွပဆန္းၾကယ္ ႏွစ္သက္ဖြယ္ရာ သုနႏၵာ ေရကန္ေတာ္ႀကီးရွိသည္။<br /><br /><strong>တာ၀တႎသာ၊ သုဓမၼာ၊ ၄-ျဖာစည္းေ၀းေၾကာင္း။ ။</strong> သုတ္မဟာ၀ါ၊ ပါ။ ၁၆၈။ ၂၃၂။ တာ၀တႎသာနတ္ျပည္ သုဓမၼာဇရပ္ႀကီး၌ နတ္တို႔၏အစည္းအေ၀းမ်ားကို ေအာက္ပါအေၾကာင္းေလးပါးေၾကာင့္ က်င္းပျပဳလုပ္ၾကသည္။<br /> (၁) ၀ႆူပနာယိက သဂၤဟတၳံ၊ ၀ါဆိုသံဃာေတာ္တို႔ကို ခ်မ္းသာစြာတရား အားထုတ္ႏိုင္ေရး<br />အတြက္ ေစာင့္ေရွာက္ ေပးဖို႔ရန္ ပထမ၀ါဆိုလျပည့္ေန႔ႏွင့္ ဒုတိယ၀ါဆိုလျပည့္ေန႔၌ စည္းေ၀းကာတိုင္ပင္ေစျခင္း၊ <br />(၂) ပ၀ါရဏာသဂၤဟတၳံ၊ ပ၀ါရဏာပြဲတို႔၌ သံဃာေတာ္မ်ားခ်မ္းသာစြာျပဳႏိုင္ေရးအတြက္ တာ၀န္ေပးရန္အစည္းအေ၀းျပဳျခင္း၊ <br />(၃) ဓမၼ သ၀နတၳံ- တရားနာရန္အလို႔ငွာ အစည္းအေ၀းႀကီးျပဳလုပ္ျခင္း၊ <br />(၄) ပါရိစၦတၱက ကိဠာႏု ဘ၀နတၳံ၊ ပင္လယ္ကသစ္ပန္းပြင့္ခ်ိန္၌ ပန္းဆြတ္ေပ်ာ္ပြဲႀကီး ဆင္ယင္က်င္းပေရးအတြက္ သုဓမၼာဇရပ္ႀကီး၌ အစည္းအေ၀း ျပဳလုပ္ၾကျခင္း။<br /></span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4065678380914351974-3193579409835481107?l=thupya2008sa.blogspot.com' alt='' /></div>Phapon Taikthit Sayadawhttp://www.blogger.com/profile/16175176298649110347noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-4065678380914351974.post-577316025268141952008-12-20T19:19:00.000-08:002008-12-20T19:52:08.659-08:00<strong>တက္ေရး ၁၂-ခန္း။ ။</strong> ျမန္မာဘုရင္မ်ားလက္ထက္ ေရတပ္အမႈထမ္းေလွေတာ္သားတို႔၏ ေလွေလွာ္နည္းယဥ္ေက်းမႈ တက္ဆန္း ဆယ့္ႏွစ္ခန္းကိုဆိုသည္။ <br />(၁) ေရေပါက္ႀကဲဟန္၊ <br />(၂) ပုလဲသီဟန္၊ <br />(၃) ပန္း၀တ္ေျခြဟန္၊ <br />(၄) ဟသၤာဖို ၀ဲဟန္၊ <br />(၅) ဟသၤာအေဖၚေခၚဟန္၊ <br />(၆) စင္ေရာ္သုတ္ဟန္၊ <br />(၇) စင္ေရာ္၀ဲဟန္၊ <br />(၈) အိမ္မိုးျခင္တင္ဟန္၊ <br />(၉) နတ္သမီး ပန္းကံုးဟန္၊ <br />(၁၀) နတ္သမီးပန္းကံုးဆင္ဟန္၊ <br />(၁၁) ပန္းဆြတ္ခူးဟန္၊ <br />(၁၂) ပန္းေတာင္းခ်ီဟန္။<br /><br /><strong>တက္ေရး ၃၇-ပါး။ ။</strong> ျမန္မာဘုရင္မင္းျမတ္တို႔ လက္ထက္ေတာ္အခါက ေတာ္သလင္း သစ္ဆင္းလရာသီ ေရသဘင္ပြဲေတာ္မ်ားတြင္ တက္ေရး ၃၇-ပါး၊ တက္ခ်င္း ၃၇-ပါး၊ ေလွ်ာက္လူးတား ၃၇-ပါးတို႔မွာ အလြန္ ထင္ရွား၏၊ က၀ိလကၡဏာဒီပနီ။ ဘုရားရွိခိုး၊ ေရႊေလာင္းခ်ီ၊ ေရႊေလာင္းထြက္၊ ေရႊေဖာင္ယွည္၊ တက္ေကာက္၊ တက္ေျမႇာက္၊ တက္တန္း၊ <br />တက္ေစာင့္၊ တက္ေထာင္၊ တက္ရွက္၊ (၁၀) <br />တက္၀ွက္၊ တက္ခပ္၊ တက္လွ၊ အိမ္မိုးျခင္တင္၊ စင္ေရာ္သုတ္၊ စင္ေရာ္၀ဲ၊ ၀မ္းဘဲေတာင္ျဖန္႔၊ ၀မ္းဘဲကန္႔၊ <br />လက္ျမန္၊ ေခၚေတာ္မူ၊ (၂၀) <br />နတ္သမီးပန္းဆြတ္၊ နတ္သမီးပန္းလွမ္း၊ နတ္သမီးပန္းေတာင္း၊ စမၸာငံု၊ သန္လ်က္ထမ္း၊ ေဆးတံေတာ္ထိုး၊ <br />ရာဇမတ္ႀကီး၊ ရာဇမတ္ငယ္၊ ေနေရာင္ကာ၊ ေနေရာင္ျပ၊ (၃၀) <br />တင္းတိမ္ရံ၊ တင္းတိမ္လွစ္၊ သံုးခ်က္ေပါက္ျပန္၊ သံုးဖန္ခ်ီ သံုးဖန္ခ်၊ ဆင္စြယ္၀န္းယွက္၊ <br />ကိႏၷရာေတာင္ရွက္၊ ေရႊငွက္ေတာင္ခတ္၊ (၃၇)။<br /><br /><span id="fullpost"><br /><br /><strong>တက္သံအျပား၊ ၁၈-ပါး၊ ဆိုျငားဂီတလာ။ ။</strong> ကဗ်ာလကၤာအရာတို႔၌ <br />ဆြဲ ငင္ ရွည္ လ်ား ျမည္ ဟိန္း ျခိမ္း ျပင္း ထုတ္ သြင္း သြယ္ ေျပာင္း သံတို႔ျဖင့္ ရြတ္ဖတ္ရေသာ<br />အသံကို 'တက္သံ'ေခၚသည္။ ၎င္းကိုပင္ ဂီတအရာ၌ 'ညာသံႀကီး မူလသံ ပကတိသံ'စသည္ ပညတ္ၾကေသး၏။ အက်ယ္ 'ကဗ်ာဖြဲ႕နည္း နိသွ်ည္း'က်မ္း၌ ႐ႈေလ၊ <br />"အာ ဤ ဦ ဧ ေၾသာ္ အင္ အဥ္ အည္ အန္ အမ္ အိန္ အိမ္ အုန္ အုမ္ အယ္ ေအာင္ အိုင္ အို၀္"တို႔ ျဖစ္၏။<br /><br /><strong>တင့္တယ္ေစေသာအရာမ်ိဳး ၄-ပါး။ ။</strong> <br />(၁) ရထား၌ အလံ၊ <br />(၂) မီး၌ အခိုး၊ <br />(၃) တိုင္းျပည္၌ မင္း၊ <br />(၄) မိန္းမ၌ လင္၊ <br />ရွိမွတင့္တယ္သည္ဟူ၏။ သဂါထာ၀ဂၢသံယုတ္။ ပါ။ ၃၉။ ႒။ ၉၁။ စူဠနိေဒၵသ ပါဠိေတာ္ ၂၁၃-တို႔၌ အက်ယ္႐ႈပါ။<br /><br /><strong>တစ္ဆယ့္ရွစ္ခ်က္၊ သံဃစက္၊ ေရတြက္အဘယ္နည္း။ ။ </strong>စက္ႀကီး ၁၃-ပါး၌လာေသာ <br />စကားရပ္ျဖစ္သည္။ ၎င္း၏သ႐ုပ္အဓိပၸါယ္ကား <br />အရိယာသံဃာေတာ္ရွစ္ပါး၊ <br />သမၼဳတိသံဃာေတာ္တစ္ပါး ေပါင္းသံဃာ ၉-ပါးႏွင့္ <br />သံဃဂုဏ္ ၉-ပါး၊ ပုဂိၢဳလ္ႏွင့္ ဂုဏ္ ၂-ရပ္ေပါင္း ၁၈-ပါးကိုပင္ "သံဃစက္"ဟု ေခၚသည္။<br /><br /><strong>တစ္ဆယ့္ေလးခ်က္၊ ဓမၼစက္၊ ေရတြက္အဘယ္နည္း။ ။ </strong>စက္ႀကီး ၁၃-ပါးမွလာေသာ စကားျဖစ္သည္။ <br />မဂ္တရား ၄-ပါး၊ ဖိုလ္တရား ၄-ပါးႏွင့္ တရားဂုဏ္ေတာ္ ၆-ပါး၊ ေပါင္း ၁၄-ပါးကိုေခၚသည္မွတ္။<br /><br /><strong>တည္ျခင္း ၅-ျဖာ၊ ၀ႏၵနာ၊ ခါခါဦးႏွိမ္ခ်။ ။</strong> <br />ဒူး ၂-ဘက္, လက္ ၂-ဘက္, နဖူး, ဤငါးပါးကို အခင္းၾကမ္းျပင္ စသည္၌ ညီစြာတည္ျခင္းျပဳ၍ ရွိခိုးျခင္းမ်ိဳးကို <br />"တည္ျခင္းငါးမ်ိဳး ရွိခိုးျခင္း"ဟု ေခၚ၏။ "ကာယ၀ႏၵနာ- ကိုယ္ျဖင့္ရွိခိုးျခင္း"ဟုလည္း ေခၚ၏။<br /><br /><strong>တဏွာ ၂-ပါး။ ။</strong> <br />(၁) ဧသနတဏွာ- ပစၥည္းဥစၥာရွာမွီးေၾကာင္း တဏွာ၊ <br />(၂) ဧသိတ တဏွာ- ရရွိထားေသာ ပစၥည္းဥစၥာ၌ သာယာတပ္မက္ေနမႈတဏွာ။ <br />အက်ယ္ အဂၤုတၱရ။ ႒။ တတိယအုပ္။ ၂၇၃-၌ ႐ႈပါ။<br /><br /><strong>တဏွာ ၃-ပါး မ်ိဳးအျပား။ ။</strong> သုတ္ပါေထယ်။ ပါ။ ၁၈၁။ ႒။ ၁၇၀-၌ အက်ယ္႐ႈပါ။ <br />(၁) ကာမတဏွာ-ကာမဂုဏ္အာ႐ံုေတြကို တြယ္တာႏွစ္သက္ေနမႈ၊ <br />(၂) ဘ၀ တဏွာ- မိမိဘ၀ကို တပ္မက္, ႏွစ္သက္, သာယာမႈသေဘာ၊ <br />(၃) ၀ိဘ၀ တဏွာ- ဤေလာက၌ လူ နတ္ ျဗဟၼာသတၱ၀ါဟူ၍မရွိ၊ ၎င္းတို႔ဘ၀လည္းမရွိ၊ ႐ုပ္နာမ္တို႔၏ ျဖစ္ပ်က္မႈမွ်သာရွိေနတာကိုပင္ လက္ရွိ(ပညတ္အာ႐ံု) ဘ၀စြဲတန္းလန္းႀကီးမွ ကင္းလြတ္ခ်င္တာကို၀ိဘ၀တဏွာေခၚသည္။။ <br />ပရမတ္အာ႐ံု ႐ုပ္နာမ္ခႏၶာမွကင္းလြတ္ခ်င္တာကို နိဗၺာန္ဟုမွတ္၊ ေယာင္လည္လည္ ျဖစ္တတ္သည္။<br /><br /><strong>တဏွာအစစ္ ၁၀၈။ ။ </strong>ဓမၼသဂၤဏီ။ ပါ။ ၂၁၆။ ၀ိဘင္း။ ပါ။ ၄၀၆။ မူလပဏၰာသ။ ႒။ ပ-အုပ္။ ၂၂၄။ အဂၤုတၱရ။ ပါ။ ပ-အုပ္။ ၅၃၃။ ၎င္း။ ႒။ ဒု-အုပ္၊ ၃၈၇-တို႔၌ အက်ယ္႐ႈပါကုန္၊ <br />ကာမတဏွာ, ဘ၀တဏွာ, ၀ိဘ၀တဏွာ, ၃-ပါးကိုတည္၍ <br />႐ူပါ႐ံု, သဒၵါ႐ံု, ဂႏၶာ႐ံု, ရသာ႐ံု, ေဖာ႒ဗၺာ႐ံု, ဓမၼာ႐ံု၊ ဤ အာ႐ံု ၆-ပါးႏွင့္ ေျမႇာက္ ၁၈-ပါးရ၏၊ <br />၎င္းကိုတည္၊ အတိတ္ကာလ, ပစၥဳပၸန္ကာလ, အနာဂတ္ကာလ, ဤကာလ ၃-ပါးႏွင့္ ေျမႇာက္၊ ၅၄-ပါးရ၏။ <br />၎င္းကိုတည္၊ အဇၩတၱသႏၲာန္, ဗဟိဒၶသႏၲာန္, ဤသႏၲာန္ ၂-ပါးႏွင့္ေျမႇာက္ ၁၀၈-ပါး ရ၏။<br /><br /><strong>တတိယအကၡရာ ၅-လံုး။ ။</strong> ၀ဂ္ငါးပါးတို႔တြင္ပါေသာ ၃ လံုးေျမာက္ျဖစ္သည့္ <br />'ဂ ဇ ဍ ဒ ဗ' အကၡရာ ၅-လံုးကိုေခၚသည္။<br /><br /><strong>တစ္ေထာင့္ငါးရာ ကိေလသာ။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္အဓိပၸါယ္ (ကိေလသာ ၁၅၀၀)ဟူေသာသုေတသန<br />သ႐ုပ္၌ဆိုျပခဲ့ၿပီ။<br /><br /><strong>တန္ခိုး ၁၀-ပါး၊ ဣဒၶိမ်ား၊ ထင္ရွားေျဖေတာ္မူ။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ကား (ဣဒၶိမ်ိဳး ၁၀-ပါး)ႏွင့္ တူ၏။<br /><br /><strong>တန္ခိုးေတာ္လာ၊ ျပာဋိဟာ၊ ၃-ျဖာအဘယ္နည္း?။ ။ </strong>၎င္းသ႐ုပ္ (ပါဋိဟာရိယမ်ိဳး ၃-ပါး)၌ ႐ႈပါ။<br /><br /><strong>တန္ဆာဆင္မႈ ၁၄-ခု၊ လူထုနည္းယူရာ။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ကို (အဆင္တန္ဆာ ဆင္ရာအျပား ၁၄-ပါး)ဟူေသာအေမး၌ ျပန္႐ႈပါ။<br /><br /><strong>တန္လိုင္း ၄-မ်ိဳး။ ။</strong> ဇမၺဴတံဆိပ္က်မ္းမွ။ <br />(၁) မြန္သိ၊ <br />(၂) မြန္ညန္၊ <br />(၃) မြန္တာ၊ <br />(၄) မြန္နန္ တို႔ျဖစ္ၾက၏။ <br />မွတ္ခ်က္။ ။ ေနာင္လာေနာက္သားတို႔က တန္လိုင္းဟူေသာ အေရးအသားကို အလြန္စက္ဆုတ္၍ 'မြန္' ဟုသာ<br />ေရးသားေခၚေ၀ၚၾကကုန္၏။<br /><br /><strong>တပည့္မ်ားအား၊ ဆံုးမျငား၊ ၅-ပါးစံုအင္ညီ။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ (ဆံုးမျခင္းရာ၊ အင္ ၅-ျဖာ)ဟူေသာ ပုစၦာ၌ ဆိုခဲ့ၿပီ။<br /><br /><strong>တပည့္၀တ္ ၅-ပါး။ ။</strong> ဆရာအေပၚ၌ တပည့္မ်ားက ျပဳက်င့္ရမည့္၀တ္ငါးပါး။ <br />(၁) ပညာသင္ၾကားရာ၌ လံုလ၀ီရိယႏွင့္ ညီညာထၾကြမႈရွိျခင္း၊ <br />(၂) ဆရာ၏သင္ၾကားျပသဆံုးမမႈတို႔ကို လိုက္နာက်င့္ႀကံ႐ိုေသရျခင္း၊ <br />(၃) ဆရာလာေသာ အခါ ခရီးဦးႀကိဳ အ႐ိုအေသေပးရျခင္း၊ <br />(၄) ဆရာ႔ထံပါး၌ အျမဲမျပတ္ ခစားလုပ္ေကြၽးဆည္းကပ္ရျခင္း၊ <br />(၅) ဆရာ႔ထံပါး သင္ၾကားၿပီးပညာမ်ားကို မေမ့မေပ်ာက္ႏိုင္ေစရန္ ေတြးႀကံ ရြတ္အံရျခင္း၊ မရေသးေသာ ပညာမ်ားကို သင္ၾကားရျခင္း။<br /><br /><strong>တပ္မေတာ္ဖြဲ႕နည္း ၉-ရပ္။ ။</strong> ေရွးေခတ္ စစ္တပ္ဖြဲ႕စည္းနည္း ၉-ရပ္၊ ပိုမိုထင္ရွားေအာင္ မဃေဒ၀လကၤာသစ္စကားျဖင့္ ျပလိုက္သည္။ <br />(၁) ပတၱိတပ္- ရထားတစ္ေဆာင္၊ ဆင္ေျပာင္တစ္စီး၊ ျမင္းသံုးစီးႏွင့္၊ ရဲႀကီး ငါးေယာက္၊ နည္းစဥ္ ေလွ်ာက္ျဖင့္၊ ထိုေလာက္စစ္သည္၊ ပတၱိမည္၏၊ <br />(၂) ေသနာမုခတပ္- ထိုသည္ပတၱိ၊ သံုးျပန္ရွိက၊ ေခၚဘိသညာ၊ ေသနာမုခ၊ <br />(၃) ဂုမၺတပ္-ထိုမုခအား၊ သံုးခုပြားေသာ္၊ မည္ျငား ဂုမၺ၊ <br />(၄) ဂဏတပ္- ဂုမၺေျမႇာက္သံုး၊ ေခၚထံုး ဂဏ၊ <br />(၅) ၀ါဟိနီတပ္- ဂဏသံုးလီ ၀ါဟိနီတည့္၊ <br />(၆) ပုတနာ တပ္-၀ိဟိနီစစ္၊ သံုးျပန္ျဖစ္က၊တြင္လစ္ ပုတနာ၊ <br />(၇) စမူတပ္- ပုတနာဟူ၊ သံုးဆယူေသာ္၊ စမူမည္ျငား၊<br />(၈) အဏိကိနီတပ္-စမူအားလွ်င္၊ ေျမႇာက္ပြားႀတိ၊ အဏိကိနီ၊ <br />(၉) ေခါဘဏီတပ္- ယင္းဆယ္လီျဖင့္၊ ေခါဘဏီစစ္၊ ၉-ဆင့္ျဖစ္၏။<br /><br /><strong>တမန္ေတာ္ ၃-စား။ ။</strong> ျမန္မာမင္းတို႔၏ မင္းခန္းမင္းနားတြင္ေစပါးေသာ အမတ္ ၁၄-ပါးတို႔အနက္ တမင္းႏွင့္ တမင္း၊ တတိုင္းျပည္ႏွင့္ တတိုင္းျပည္၊ တနန္းရင္း၀န္ႏွင့္ တနန္းရင္း၀န္ ဆက္ဆံကူးလူးရာ၀ယ္သံုးေသာ အမတ္မ်ိဳးကို 'တမန္အမတ္'ဟုေခၚဆိုသည္။ ၎င္းတမန္အမတ္သည္လည္း <br />(၁) တမန္ႀကီး၊ (၂) တမန္လတ္၊(၃) တမန္ငယ္ဟု သံုးစားထားေသးရာ <br />ဂုဏ္တန္ခိုးအတန္းအစားျမင့္ေသာ တိုင္းႀကီးျပည္ႀကီးမင္းမ်ားထံသို႔ တမန္အတတ္ ဂုဏ္သိရ္ပညာ <br />ႀကီးရင့္လိမၼာလွစြာေသာ တမန္ႀကီးမ်ားကိုသာေစလႊတ္သည္၊ <br />တိုင္းလတ္ ျပည္လတ္မင္းမ်ားထံ တမန္လတ္မ်ားကိုေစလႊတ္သည္။ <br />တိုင္းငယ္ ျပည္ငယ္ မင္းငယ္ကေလးမ်ားထံ တမန္အတတ္ပညာဂုဏ္စသည္ ေသးႏုေသးေသာ တမန္ငယ္မ်ားကို ေစလႊတ္သည္။<br /><br /><strong>တမန္ေတာ္ ၅-ပါး၊ တစ္နည္း။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္(သံတမန္မ်ိဳး ၅-ပါး)၌ ႐ႈပါ။<br /><br /><strong>တမန္ေတာ္ အဂၤါ ၆-ပါး။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ကို (သံတမန္အဂၤါ ၆-ပါး)၌ ႐ႈပါ။<br /><br /><strong>တမန္ေတာ္ အဂၤါ ၈-ပါး၊ တစ္နည္း။ ။</strong> အဂၤုတၱရ။ ပါ။ ၃၇။ ႒။ ၂၁၆။ ၀ိနည္းစူဠ၀ါ။ ၃၆၄-တို႔၌လာရွိသည္။တမန္ေတာ္မ်ား၌ အသင့္ရွိထားရမည့္ အရည္အခ်င္းအဂၤါရပ္ ရွစ္ပါး၊ တိုင္းတစ္ပါးသြားသံတမန္မ်ားလည္း လိုက္နာရမည္။ <br />(၁) ေသာတာစ- သူေျပာၾကားေသာ သတင္းစကားကို အကင္းပါးစြာျဖင့္ သိၾကားလြယ္ရျခင္း၊ <br />(၂) သာေ၀တာစ- အရွင္ေျပာၾကားေသာ သတင္းစကားကို လံုးေစ့ပတ္ေစ့ ျပန္ဆိုတင္ျပႏိုင္ရျခင္း၊ <br />(၃) ဥဂၢေဟတာစ- အားထုတ္၍မွတ္သား ေလ့လာရျခင္း၊ <br />(၄) ဓာေရတာစ- ဆိုတိုင္း မွန္ကန္ခိုင္ျမဲစြာ ေဆာင္ႏိုင္ရျခင္း၊ <br />(၅) ၀ိညာတာစ- အနက္အဓိပၸာယ္ အရိပ္အျခည္ လူရည္လူကဲကို ပါးနပ္စြာသိတတ္ရျခင္း၊ <br />(၆) ၀ိညာေပတာစ-သူတစ္ပါးအား ၾကားသိလြယ္ေစေအာင္ ေျပာဆိုတတ္ရျခင္း၊ <br />(၇) သဟိတာ သဟိတ ကုသလ- အက်ိဳးရွိမဲ့ကို ေ၀ဖန္ႏႈိင္းညႇိ တတ္သိလိမၼာရျခင္း၊ <br />(၈) န ကလဟ ကာရက- ျငင္းခံု ခုိက္ရန္ ဆန္႔က်င္မႈမ်ား မျပဳလုပ္ မေျပာဆိုရျခင္း။<br /><br /><strong>တစ္ေယာက္ထီးတည္း ကိန္းေအာင္းရျခင္း အက်ိဳးဂုဏ္ ၂၈-ပါး။ ။</strong> ၎င္းအက်ယ္ စိတ္၀င္စားဖြယ္တို႔ကို ဟံသာ၀တီ႐ိုက္ "မိလိႏၵပဥႇာ ဘာသာျပန္" စာမ်က္ႏွာ ၂၁၇-၌ ႐ႈပါေလ။<br /><br /><strong>တစ္ရာ့တစ္ပါး၊ လူမ်ိဳးမ်ား၊ ေျဖၾကားျမတ္အရွင္။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ကို (လူမ်ိဳး ၁၀၁-ပါး)ဟူေသာ အေမး၌႐ႈပါ။<br /><br /><strong>တစ္ရာ့တစ္ပါးေသာ ထီးေဆာင္းမင္းမ်ား။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ကို (မင္းေပါင္း ၁၀၁)ဟူေသာအေမး၌ ေျဖဆိုအံ့။<br /><br /><strong>တစ္ရာ့ရွစ္ကြက္၊ စက္လကၡဏာ၊ တစ္ရာ့ရွစ္ကြက္ဗုဒၶစက္။ ။</strong> ၎င္း၏သ႐ုပ္အဓိပၸါယ္ကို မဇၩိမပဏၰာသ အ႒ကထာလာ (စက္လကၡဏာေတာ္ ၁၀၈-ပါး)ဟူေသာ စကားရပ္၌ေျဖခဲ့ၿပီ။<br /><br /><strong>တစ္ရာ့ရွစ္န၀င္း။ ။</strong> <br />ဤ၌ "န၀င္း" ႏွင့္ "၁၀၈-န၀င္း"တို႔၏အထူးကား အႆ၀ဏီ ဘရဏီ ၾကတိၱကာ စေသာ ၂၇-သြယ္ နကၡတ္ၾကယ္တို႔တြင္ တစ္သြယ္တစ္သြယ္၌ ေလးပါဒ္စီရွိေသာေၾကာင့္ နကၡတ္ ၂၇-ကို ၄-ပါဒ္ႏွင့္ ေျမႇာက္ေသာ္ ၁၀၈-ပါဒ္ျဖစ္၏၊ <br />၎င္း ၁၀၈-ပါဒ္ကို ၁၂-ရာသီႏွင့္ အညီအမွ်ျဖစ္စိမ့္ေသာငွာ၊ ၁၂-ရာသီႏွင့္ စားေသာ္ <br />တစ္ရာသီ တစ္ရာသီ၌ ၉ ပါဒ္အညီအမွ်ရၾက၏၊ တစ္ရာသီ တစ္ရာသီ ပါဒ္အစိတ္ ၉-ခုကိုပင္ "န၀င္း"ဟုေခၚဆိုေလသည္၊ <br />သို႔ျဖစ္ရကား ဆယ့္ႏွစ္ရာသီ န၀င္းအေပါင္းျဖစ္ေသာ '၁၀၈-ပါဒ္'ကို 'တစ္ရာ႔ရွစ္ န၀င္း'ဟု ေခၚဆိုေလသည္။ <br />၎င္းန၀င္းဟူေသာ ေ၀ါဟာရ၏မူရင္းစကားကား 'န၀ဂၤ'ဟူေသာ မဂဓဘာသာပင္ ျဖစ္၍ န၀ အဂၤ ဟု ပုဒ္ခြဲၿပီးလွ်င္ န၀ သဒၵါကိုးခု ဟူေသာ အနက္၊ အဂၤ သဒၵာကား အစိတ္ဟူေသာ အနက္တို႔ကို ေဟာသည္ျဖစ္ရကား "န၀င္း"ဟူေသာ ပါဠိပ်က္စကား၏အဓိပၸါယ္ကို ျမန္မာလို "တစ္ရာသီ တစ္ရာသီ၌ ရွိေသာ ပါဒ္စိတ္ ၉-ခု"ဟု အဓိပၸာယ္ရေလသည္။<br /><br /><strong>တရားအားထုတ္ခြင့္မရေသာ အခါႀကီး ၅-ပါး။ ။</strong> အရိယာအျဖစ္ရေအာင္ အားထုတ္ခြင့္မရေသာ ကာလႀကီး ငါးပါးဟူ၏၊ ၎င္းအေျဖ (ကမၼ႒ာန္းအားထုတ္ခ်ိန္မဟုတ္ေသာ အခါ ၅-ပါး) ၌ ႐ႈပါ။<br /><br /><strong>တရားခံေခၚ၊ ရဟန္းေတာ္၊ က်င့္ေနာ္၀တ္ ၂-ပါး။ ။ </strong>၎င္းသ႐ုပ္ (စုဒိတက က်င့္၀တ္ ၂-ပါး)ပုစၦာ၌ ဆိုခဲ့ၿပီ။<br /><br /><strong>တရားဂုဏ္ေတာ္ ၆-ပါး။ ။</strong> ဓမၼဂုေဏာ အနေႏၲာဟုရွိေသာ္လည္း ပိဋကတ္ေတာ္၌ထင္ရွား၍ ျမတ္စြာဘုရားကိုယ္တိုင္အထပ္ထပ္ေဟာေတာ္မူခဲ့ေသာ ဤဂုဏ္ေတာ္ ၆-ပါးကိုသာ သံုးသပ္ၾက၏။<br /> (၁) သြကၡာတ ဂုဏ္ေတာ္- စ လယ္ ဆံုး သံုးပါးလံုးစံုေအာင္ေကာင္းေသာဂုဏ္။<br /> (၂) သႏၵိ႒ိက ဂုဏ္ေတာ္- က်င့္သူတို႔အား ဘ၀မျခားဘဲ ဒိ႒မ်က္ေမွာက္ ကိုယ္ေတြ႕အက်ိဳး<br />ခံစားရေသာဂုဏ္။<br /> (၃) အကာလိကဂုဏ္- ကာလမေရြ႕ က်င့္သည့္ေန႔ပင္ မဂၤလာေကာင္းက်ိဳး ျဖာေ၀ျဖိဳးေသာ<br />ဂုဏ္။<br /> (၄) ဧဟိပႆီကဂုဏ္- လာလွည့္ ႐ႈလွည့္ က်င့္လွည့္စမ္းပါ လြန္ခ်မ္းသာ၏ဟု အစစ္ခံ<br />ျခင္းငွာ ထိုက္ေသာဂုဏ္။<br /> (၅) ၾသပေနယိကဂုဏ္- မိမိကာယ အဇၩတၱတြင္ ရရွိေပါက္ေရာက္ ကိုယ္ေတြ႕ေျမာက္ေအာင္<br />ကပ္၍ ေဆာင္ထုိက္ ေသာဂုဏ္။<br /> (၆) ပစၥတၱံ ေ၀ဒိတေဗၺာ ၀ိညဴဟိဂုဏ္- အသီးသီးေသာမိမိတို႔သႏၲာန္၌ ခ်မ္းသာပါေပ့ ေကာင့္ပါေပ့ဟု ကိုယ္စိတ္ႏွစ္ျဖာခ်မ္းသာစြာ ခံစားသိျမင္ရေသာဂုဏ္ေတာ္။<br /><br /><strong>တရားဂုဏ္ေတာ္ ၆-ပါးေခၚ၊ ၄-ေဖာ္တရားကိုယ္။ ။</strong> အထက္ပါဂုဏ္ေတာ္ ၆-ပါးသည္ ဤတရားကိုယ္ ေလးပါးမွထြက္လာသည့္ ဂုဏ္ေတာ္မ်ားသာဟူ၏။ <br />(၁) မဂ္တရား- ကိေလသာကိုသတ္တတ္ေသာတရား၊ <br />(၂) ဖိုလ္တရား- ကိေလသာကို ၿငိမ္းေစတတ္ေသာတရား၊ <br />(၃) နိဗၺာန္တရား- ဆင္းရဲခပ္သိမ္းျငိမ္းေသာတရား၊ <br />(၄) ပရိယတ္တရား- မဂ္ ဖိုလ္ရေရး လမ္းညႊန္တရားစု။<br /><br /><strong>တရားစီရင္၊ ျပန္တမ္း၀င္၊ မည္တြင္ ၆-ပါး၊ သူႀကီးမ်ား။ ။</strong> ျပန္တမ္း ဓမၼသတ္၀င္ တရားသူႀကီးမ်ိဳး ၆-ပါး၊ <br />(၁) ဘုရင္မင္းျမတ္၊ <br />(၂) တရားလိုတရားခံ သေဘာတူတင္ေျမႇာက္ဆံုးျဖတ္ခိုင္းေသာ အႏုညာတတရားသူႀကီး၊ <br />(၃) ရြာစားၿမိဳ႕စား ရြာသူႀကီး ၿမိဳ႕သူႀကီး၊ <br />(၄) ဘုရင္မင္းျမတ္ကခန္႔ထားေသာ တရားသူႀကီးမ်ား၊ <br />(၅) ၾကပ္ဆင္ခံုညႇိ တရားသူႀကီး၊ <br />(၆) အမႈေဆာင္ေရွ႕ေနမ်ား။<br /><br /><strong>တရားေတာ္၏ နက္နဲျခင္း ၄-ပါး။ ။ </strong>၎င္းသ႐ုပ္အဓိပၸါယ္ကို (ဂမၻီရတရားႀကီး ၄-ပါး)၌ ျပခဲ့ၿပီ။<br /><br /><strong>တရားနာရျခင္း အက်ိဳး ၅-ပါး။ ။</strong> ပဥၥဂၤုတၱရ။ ပါ။ ၂၁၆။ ဗုဒၶဘုရားရွင္၏ တရားေတာ္မ်ားကို ႐ိုေသစြာ ၾကားနာရသူတိုင္း ရရွိႏိုင္ေသာအက်ိဳးမ်ား။ <br />(၁) မၾကားဖူးေသးသည့္ တရားသစ္ဆန္းတို႔ကို ၾကားနာရျခင္း၊ <br />(၂) ၾကားသိၿပီးသားတို႔ကို တဖန္ ထပ္မံ ခုိင္ျမဲသန္႔ရွင္းေစျခင္း၊ <br />(၃) အယူ အျမင္ အေတြးအေခၚ ေ၀ဖန္မႈ ဥာဏ္ေျဖာင့္မွန္ျခင္း၊ <br />(၄) ႏွစ္လံုး ႏွစ္ခြ ယံုမွားသံသယကို ပယ္ေဖ်ာက္ႏိုင္ျခင္း၊ <br />(၅) စိတ္ႏွလံုး ခ်မ္းျမၾကည္လင္ ရႊင္ျပျခင္း။<br /><br /><strong>တရားေဟာဆရာတို႔ အသံဆြဲခြၽဲ ရွည္ငင္ျခင္း အျပစ္ ငါးပါး။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ (ဓမၼကထိကတို႔ အသံဆြဲခြၽဲျခင္း အျပစ္ ၅-ပါး)၌ ႐ႈပါ။<br /><br /><strong>တရားမတု၊ ရန္မျပဳ၊ ၁၀-စု ေရွာင္ရာဘယ္သူနည္း။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ကို (ရန္လည္းမဆိုင္၊ မၿပိဳင္တရား ၁၄-ပါး) ဟူေသာ အေမး၌႐ႈပါ။<br /><br /><strong>တရားမရႏိုင္သူမ်ိဳး ၁၆-ေယာက္။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ကို (မဂ္ ဖိုလ္မရႏိုင္သူ ၁၆-ေယာက္)၌ ႐ႈပါ။<br /><br /><strong>တရားလိုေခၚ၊ ရဟန္းေတာ္၊ က်င့္ေနာ္၀တ္ ၅-ပါး။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ကို (ေစာဒက က်င့္၀တ္ ၅-ပါး)ဟူေသာ ပုစၦာ၌ ဆိုခဲ့ၿပီ။<br /><br /><strong>တရားသူႀကီး၊ က်င့္သံုးမွီး၊ ထံုးနည္း အင္ ၉-ျဖာ။ ။</strong> တရားသူႀကီး ခံုသမတ္ျပဳလုပ္သူတို႔ လိုက္နာတတ္သိ ျပည့္စံုထားရမည့္ အဂၤါရပ္ကိုးပါးဟူ၏၊ မာႏုႆိက ဓမၼသတ္က်မ္းရင္းႏွင့္ ၎င္းဋီကာတို႔၌လာသည္။ <br />(၁) မ်ားေသာသုတၾကားနာမႈရွိျခင္း၊ <br />(၂) ဆန္းၾကယ္မ်ားျပားစြာ ေမးစစ္တတ္ျခင္း၊ <br />(၃) ႏူးညံ့သာယာ သူၾကည္ျဖဴစြာဆိုတတ္ျခင္း၊ <br />(၄) တည္ၾကည္ေျဖာင့္မတ္၍ သီလရွိျခင္း၊ <br />(၅) အမႈမွန္ကို ရဲ၀ံ့စြာစီရင္၀ံ့ျခင္း၊ <br />(၆) ပိဋက ေဗဒင္ ဓမၼသတ္တတ္ျခင္း၊ <br />(၇) စီရင္ထံုးနည္းမ်ားစြာတို႔ကို မွတ္သားတတ္ျခင္း၊ <br />(၈) သဘင္လယ္၌ တိက်မွန္ကန္စြာ ဆို၀ံ့ မိန္႔၀ံ့ရွိျခင္း၊ <br />(၉) လူမ်ိဳးျခားတို႔၏စာေပစကားကို တတ္သိနားလည္းျခင္း။<br />မွတ္ခ်က္။ ။ ဤ၌ တရားသူႀကီး အဂၤါ ၃-ပါး၊ ၅-ပါး၊ ၇-ပါး၊ ၈-ပါး စသည္ျဖင့္လည္း ထိုထိုနီတိ ဓမၼသတ္၌ လာရွိေသး၏။ သို႔ေသာ္ ဤအဂၤါ ၉-ပါး၌ အက်ံဳး၀င္သည္သာ။<br /><br /><strong>တရားသူႀကီး၊ လက္သံုးမွီး၊ ၄-နည္းမဟာပေဒသ။ ။</strong> ၎င္းသုေတသနကို (မဟာပေဒသမ်ိဳး ၄-ပါး၊ ၃-နည္း) ၌ ၾကည့္ပါေလ။<br /><br /><strong>တ ၀ဂ္ ၅-လံုး။ ။</strong> <br />ဗ်ည္း ၃၃-လံုးတို႔တြင္ "တ ထ ဒ ဓ န" ၎င္း ၅-လံုးအစုကိုေခၚသည္။<br /><br /><strong>တ သတ္ကာရန္၊ ေရးထံုးမွန္၊ ၃-တန္ျမန္မာ့နည္း။ ။</strong> ျမန္မာသင္ပုန္းႀကီးက်မ္းလာ တ ၀မ္းပူျဖင့္သတ္ရသည့္ ဌာန ၃-ပါးဟူလို၊ "အတ္ အိတ္ အုတ္"တို႔ျဖစ္ၾက၏၊ ၎င္းကို ကာရန္ငယ္သံ ၆၄-ပါး၌ ကဗ်ာဆရာတို႔ သြင္းယူၾက၏။<br /></span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4065678380914351974-57731602526814195?l=thupya2008sa.blogspot.com' alt='' /></div>Phapon Taikthit Sayadawhttp://www.blogger.com/profile/16175176298649110347noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-4065678380914351974.post-16790963757527521802008-12-20T08:01:00.000-08:002008-12-20T08:07:30.274-08:00<strong>တံစိုးလက္ေဆာင္မ်ိဳး ၃-ပါး။ ။</strong> ရန္ေအာင္ေၾကာင္းလာဘ္ေပးထိုးမႈမ်ိဳး ၃-ပါး။ ပဌမ ၂-ပါးကား တရားမ၀င္၊ ေမတၱာတံစိုးသာ တရား၀င္မ်ိဳးျဖစ္၏။ <br />(၁) ပဏၰာကာရ တံစိုး- ေရႊ ေငြ ေက်းကြၽန္ မိန္းမတို႔ျဖင့္ လက္ေဆာင္ထိုးျခင္း၊ <br />(၂) ၀လႅာဘာကာရ တံစိုး- အကြၽမ္းတ၀င္ ခင္မင္ရင္းႏွီးစြာ မ်က္ႏွာနာေအာင္ ျပဳလုပ္ေပါင္းသင္းမႈ၊ <br />(၃) ေမတၱာကာရ တံစိုး- ေမတၱာဘာ၀နာ သမာဓိ သစၥာတရားျဖင့္ မိမိအားေလးစားယံုၾကည္ေအာင္ျပဳမႈ။<br /><br /><strong>တံစိုးမ်ိဳး ၃-ပါး၊ တစ္နည္း။ ။</strong> တရားသူႀကီးတုိ႔ ၾကဥ္ေရွာင္အပ္ေသာ လာဘ္သံုးပါး။ ေပါရာဏိကဓမၼက်မ္းမွ။ <br />(၁) ဥာတိသေလာဟိတ- သားခ်င္းေဆြမ်ိဳးေတာ္၍လည္းေကာင္း၊ <br />(၂) ပီယမိတၱ- ခ်စ္ကြၽမ္း၀င္သူျဖစ္၍လည္းေကာင္း၊ <br />(၃) ဓနဂၢါဟ- ဥစၥာေၾကးေငြယူ၍ေသာ္လည္းေကာင္း၊ တရားကိုအႏိုင္ေပးျခင္းမ်ိဳး။<br /><span id="fullpost"><br /><br /><strong>တံပိုးႀကီးမ်ား၊ မ်ိဳး ၃-ပါး၊ ဒီဖ်ားလႈိင္းေရတက္။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္အဓိပၸါယ္ကို (လႈိင္းတံပိုးႀကီး ၃-ပါး)၌ ၾကည့္ပါ။<br /><br /><strong>တံပိုး ၈-ျဖာ၊ တူရိယာ၊ မႈတ္ခါ သံၿငိမ့္ေျငာင္း။ ။ </strong>ေလႏွင့္မႈတ္ေသာတူရိယာ ၈-မ်ိဳး၊ မဟာရာဇ၀င္ႀကီးမွ။ <br />(၁) ဒုေလာင္း၊ <br />(၂) ခရာေကာက္၊ <br />(၃) ခရာျမြာ၊ <br />(၄) လက္၊ <br />(၅) တံရွည္၊ <br />(၆)ႏွဲ 'တံပုိး'၊ <br />(၇) ေျပြ၊ <br />(၈) ဖက္လိပ္။ <br />မွတ္ခ်က္။ ။ ဆရာအခ်ိဳ႕ကား လက္ေခါက္၊ လက္ေခ်ာင္းကိုပယ္၍ ခ်ည္ေခ်ာင္းကိုထည့္ယူၾက၏။<br /><br /><strong>တံပိုးမ်ိဳး ၈-ပါး၊ တစ္နည္း။ ။</strong> <br />တံပိုးရွစ္မည္၊ ဟူတံုသည္လည္း၊ သံစည္ၿငိမ့္ေျငာင္း၊ ဒုေလာင္းတစ္ဖံု၊ ႏွစ္စံု ခရာ တံျမြာ တံရွည္၊ အမည္တစ္ကြဲ၊ ႏွဲ, ေျပြ, ဖက္လိပ္၊ ေဖ်ာ္ၾကသိပ္သို႔၊ စိပ္စိပ္ၾကည္ႏူး၊ ေၾကာ္ရင့္က်ဴး၏။ မဃေဒ၀လကၤာသစ္။<br /><br /><strong>တံျမက္လွည္းျခင္း အက်ိဳး ၅-ပါး။ ။ </strong>တံျမက္လွည္းသူ၏ အက်ိဳး ၅-ပါး။ <br />(၁) သကစိတၱံ ပသီဒတိ- မိမိစိတ္ၾကည္လင္၏၊ <br />(၂) ပရစိတၱံ ပသီဒတိ- သူတစ္ပါးစိတ္ကို ၾကည္လင္ေစ၏၊ <br />(၃) ေဒ၀တာ အတၱမနာ-နတ္တို႔ႏွစ္သက္၀မ္းေျမာက္၏၊ <br />(၄) ပါသာဒိက သံ၀တၱနိကံ ပုညံ ဥပစိနာတိ- ၾကည္လင္ဖြယ္ကိုျဖစ္ေစတတ္ ေသာေၾကာင့္ ေကာင္းမႈကုသိုလ္ဆည္းပူးသည္ျဖစ္၏၊ <br />(၅) သုဂတႎ သဂၢေလာကံ ဥပၸဇၨတိ- ေသသည္၏အျခားမဲ့၌ သုဂတိနတ္ရြာလားေစတတ္၏။<br /><br /></span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4065678380914351974-1679096375752752180?l=thupya2008sa.blogspot.com' alt='' /></div>Phapon Taikthit Sayadawhttp://www.blogger.com/profile/16175176298649110347noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-4065678380914351974.post-52712277217704407902008-12-20T07:51:00.000-08:002008-12-20T08:00:44.834-08:00<strong>ဋ ၀ဂ္ ၅-လံုး။ ။ </strong><br />ဗ်ည္း ၃၃-လံုးတြင္ "ဋ၊ ဌ၊ ဍ၊ ဎ၊ ဏ"၅-လံုးတစ္စုကို ေခၚသည္။<br /><br /><strong>ဌာန္ ၅-ပါး ၆-ပါး ၇-ပါး ၃-နည္း။ ။</strong> ျမန္မာအကၡရာ အသံျဖစ္ရာဌာနမ်ားကိုဆိုသည္။ <br />(က)၊ <br />(၁) အ႑ဌာန္-က, ခ, ဂ, ဃ, င, အ, အာ, ဟ၊ အကၡရာ ၈-လံုးသည္ လည္ေခ်ာင္းအရပ္မွာျဖစ္၏။ <br />(၂) တာလုဌာန္- စ, ဆ, ဇ, စ်, ည, ဣ, ဤ, ယ၊ ၎င္း အကၡရာ ၈-လံုးသည္ အာေစာက္အရပ္မွာျဖစ္၏။ <br />(၃) မုဒၶဌာန္- ဋ, ႒, ဍ, ဎ, ဏ, ရ, ဠ၊ ၎င္း ၇-လံုးေသာအကၡရာတို႔သည္ လွ်ာထိပ္အရပ္မွာျဖစ္၏။ <br />(၄) ဒႏၲဌာန္- တ, ထ, ဒ, ဓ, န, လ, သ၊ ၎င္း ၇-လံုးေသာအကၡရာတို႔သည္ သြားအရပ္မွာျဖစ္၏။ <br />(၅) ၾသ႒ ဌာန္- ပ, ဖ, ဗ, ဘ, မ, ဥ, ဦ၊ ၎င္း ၇-လံုးေသာအကၡရာတို႔သည္ ႏႈတ္ခမ္းအရပ္မွာျဖစ္၏။ (ႏ်ာသအလို)။ <br />(ခ) ႐ူပသိဒၶိ၊ 'နာသိ'ထည့္၊ မိန္႔ဘိ ၆-ပါးလာ၊ <br />႐ူပသိဒၶိသဒၵါက်မ္းတြင္ နိဂၢဟိတ္သံကို ႏွာေခါင္း၌ျဖစ္ေသာ နာသိကဌာန္ဟု သီးျခားယူ၍ ဌာန္ ၆-ပါးျပ၏။ <br />(ဂ) နီတိအလို၊ 'ဥရ'ကို၊ ထည့္ဆိုသတၱသာ။ <br />သဒၵနီတိက်မ္းတြင္ ဟ အကၡရာကို င, ည, ဏ, န, မ, ယ, ရ, လ, ၀၊ <br />ဟထိုး ၉-လံုးသံတို႔ႏွင့္ယွဥ္ေသာအခါ၊ ရင္၌ျဖစ္ေသာ ဥရ ဌာန္ဟု သီးျခားယူျပန္၍ ဌာန္ ၇-ပါးျပ၏။<br /><span id="fullpost"><br /><br /><strong>ဌာယီဘာ၀မ်ိဳး ၁၀-ပါး။ ။ </strong>စာေရးဆရာတို႔ ၀တၳဳဇာတ္အိမ္၌ ျပည့္စံုစြာပါ၀င္ျဖစ္တည္ေလ့ရွိေသာ အဂၤါဆယ္ပါး။<br />(၁) ရတိ- မိန္းမ ေယာက္်ားတို႔ခ်စ္ႀကိဳက္မႈ၊ <br />(၂) ဟာသ- ၿပံဳးရယ္ ေပ်ာ္ရႊင္မႈ၊ <br />(၃) ေသာက- သနားစရာစိုးရိမ္ပူေဆြးမႈ၊ <br />(၄) ေကာဓ- စိတ္ဆိုးစရာႀကမ္းၾကဳတ္အျမက္ထြက္မႈ၊ <br />(၅) ဥႆာဟ- ရဲရင့္မႈ၊ စြန္႔စားမႈ၊ လံု႔လ၀ီရိယ၊ <br />(၆) ဘယ- ေၾကာက္လန္႔စရာ၊ <br />(၇) ဇိဂုစၦ- ရြံမုန္းစရာ၊ <br />(၈) ၀ိမွယ- အ့ံၾသစရာ၊ <br />(၉) သမ-ျငိမ္သက္တည္ၾကည္မႈ၊ <br />(၁၀) ၀လစၦ- စင္ၾကယ္ေသာ အေဒါသ ေမတၱာျဖင့္ သာယာၾကည္လင္သည့္စိတ္မ်ိဳး။<br /></span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4065678380914351974-5271227721770440790?l=thupya2008sa.blogspot.com' alt='' /></div>Phapon Taikthit Sayadawhttp://www.blogger.com/profile/16175176298649110347noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-4065678380914351974.post-12064671150578098902008-12-20T04:55:00.000-08:002009-01-05T18:33:56.569-08:00<strong>ဇ၀က္သာမ်ိဳး ၂-ပါး။ ။ </strong>အခ်ိဳ႕က်မ္းတို႔၌ ၅-ပါးရွိ၏။ <br />(၁) အဂိၢ ယ၀ကၡယ- မီးစား ဇ၀က္သာ၊ မေဖာက္ထံုးကဲ့သို႔ခပ္ပြပြရွိသည္၊ လက္ယာလက္၀ဲ ထြက္ရပ္လမ္းဆရာတို႔အတြက္ ၎င္းမွသာအက်ိဳးကိုၿပီးေစႏိုင္၏၊ <br />(၂) ဒက ယ၀ကၡယ- ေရစား ဇ၀က္သာ၊ အသားစဥ္းႏွင့္ ျဖဴပ်ဥ္းပ်ဥ္းရွိ၏၊ ေသြးေဆး ငန္းေဆး လ်က္စားစေသာ ဗိေႏၶာဆရာတို႔သံုးစြဲသည့္ဓာတ္တစ္မ်ိဳး၊ <br />၎င္းကိုသံုးျခင္းေၾကာင့္ လုပ္ရတ္သမားတို႔ မည္သည့္အခါမွ် အက်ိဳးကိုမျဖစ္ေစႏိုင္ဟု သဗၺဓာတုေယာဂ သွ်တ္က်မ္း၌ဆိုထားေလၿပီ။<br /><br /><strong>ဇ၀ါေရး႐ိုး ႀကိဳး ၁၀ မ်ိဳး။ ။</strong> ပန္းေျပာက္ ပန္းႏုေရးပညာမ်ိဳး။ မံုေရြးမွတ္စုမွ။ <br />(၁) ခ႐ု ပုခက္ႀကိဳး၊ <br />(၂) ဘယက္ႀကိဳး၊ <br />(၃) ေမွာ္ဖတ္ႀကိဳး၊ <br />(၄) ငါးပတ္ခံတြင္းႀကိဳး၊ <br />(၅) ေမွာ္သီးႀကိဳး၊ <br />(၆) ေျမႇာ႔၀မ္းႀကိီးႀကိဳး၊<br />(၇) နဂါးလိမ္ႀကိဳး၊ <br />(၈) ရာမလက္ၫႈိးႀကိဳး၊ <br />(၉) တမုတ္ႀကိဳးဆြဲ၊ <br />(၁၀) နန္းေျပာက္ႀကိဳး။<br /><br /><span id="fullpost"><br /><strong>ဇာတ္ႀကီး ၁၀ ဖြဲ႕။ ။</strong> ဗုဒၶအေလာင္းေတာ္ျမတ္၏ ထင္ရွားေသာဘ၀ႀကီး ဆယ္ပါး။ <br />(၁) ေတမိယဇာတ္၊ <br />(၂) ဇနကၠဇာတ္၊ <br />(၃) သု၀ဏၰသွ်မ္ဇာတ္၊ <br />(၄) ေနမိဇာတ္၊ <br />(၅) မေဟာသဓာဇာတ္၊ <br />(၆) ဘူရိဒတ္ဇာတ္၊<br />(၇) စႏၵကုမာရဇာတ္၊ <br />(၈) နာရဒဇာတ္၊ <br />(၉) ၀ိဓူရဇာတ္၊ <br />(၁၀) ေ၀ႆႏၲရာဇာတ္။<br /><br /><strong>ဇာနည္မ်ိဳးျပား၊ ထိုေျခာက္ပါး၊ ေက်ာ္ၾကား ကမၻာတည္။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ကို(အာဇာနည္မ်ား၊ မ်ိဳး၆ပါး၊ ေျဖၾကားမိန္႕ေတာ္မူ) ဟူေသာအေမး၌ ဆိုခဲ့ၿပီ။<br /><br /><strong>ဇီယာမ်ိဳး ၅-ပါး။ ။</strong> ေရွးေရး ေဆးက်မ္းစာေပမ်ား၌ စမံုစပါး၊ စမံုဖြဲ႕၊ စမံုျဖဴ၊ စမြတ္၊ ဇီယာ၊ ၎င္းငါးပါးကို ' ပဥၥဇီယာ' ဇီယာမ်ိဳးငါးပါးဟု ေရးသားၾကကုန္၏။<br /><br /><strong>ဇီ၀ိတ န၀က ကလာပ္။ ။ </strong>အ၀ိနိေဗၻာဂ႐ုပ္ ၈-ခုႏွင့္ ဇီ၀ိတ႐ုပ္ ၁-ခု ေပါင္း ၉-ခု တစ္စည္းကိုေခၚသည္။<br /><br /><strong>ဇီ၀ိတိေႁႏၵ ၂-ပါး။ ။</strong> သစ္ပင္စသည္တို႔ကို မေသေအာင္ ေစာင့္ထိန္းေပးတတ္ေသာ ႐ုပ္ဇီ၀ိတိေႁႏၵ သက္ရွိသတၱ၀ါတို႔ကိုမပုပ္သိုးေအာင္ထိန္းသိမ္းေသာ နာမ္ဇီ၀ိတိေႁႏၵ။<br /><br /><strong>ဇီးမ်ိဳး ၃-ပါး။ ။</strong> ဓါတ္ေဆးတစ္မ်ိဳး။ ေရႊပုပၸါးဋီကာ၌ အက်ယ္႐ႈ။ <br />(၁) ဘုမၼဇီး၊ <br />(၂) အာကာသဇီး၊ <br />(၃) ေဂၚရာဇီး ဟူ၏။<br /><br /><strong>ဇံုပိုင္း ၅-ရပ္။ ။</strong> ဇံုဟူေသာေ၀ါဟာရသည္ ေလာကဓါတ္ပထ၀ီ၀င္သင္ခန္းစာတို႔တြင္ သံုးစြဲၾကေသာအေခၚပုဒ္တည္း။၎င္း၏အဓိပၸါယ္ကား၊ 'အပူအေအး ပိုင္းျခားထားေသာအရပ္' ဟူ၏။ <br />(၁) ေျမာက္ပိုင္းအေအးဇံု- ေျမာက္၀င္႐ိုးစြန္းပတ္လည္၌ အာတိတ္စက္၀ိုင္းအတြင္းရွိအရပ္၊ <br />(၂) ေတာင္ပိုင္းအေအးဇံု- ေတာင္၀င္႐ိုးစြန္းပတ္လည္၌ အႏၲာတိတ္စက္၀ိုင္းအတြင္းရွိအရပ္၊ <br />(၃) အပူပိုင္းဇံု- ဥတၱရာယာဥ္စြန္းတန္းအရပ္ႏွင့္ ဒကၡိဏယာဥ္စြန္းတန္းအၾကားရွိအရပ္၊ <br />(၄) ေျမာက္သမဇံု- အာတိတ္စက္၀ိုင္းႏွင့္ ဥတၱရာယာဥ္စြန္းတန္းအၾကားရွိအရပ္၊ <br />(၅) ေတာင္သမဇံု-အာတိတ္စက္၀ိုင္းႏွင့္ ဒကၡိဏယာဥ္စြန္းတန္းအၾကားရွိအရပ္။<br /><br /><strong>ဇို၀္းမ်ိဳး ၃-ပါး။ ။</strong> နတ္မ်ိဳးသံုးပါးဟူ၏။ ေဒ၀ သဒၵါမွ "ဇိုင္း"ျဖစ္လာေၾကာင္းမွတ္။ <br />(၁) ဘုမၼေဒ၀- ဘုမၼဇိုင္း၊ေျမ၌ေနေသာနတ္မ်ိဳး၊ <br />(၂) ႐ုကၡေဒ၀- ႐ုကၡဇို၀္း၊ သစ္ပင္၌ေနေသာနတ္မ်ိဳး၊ <br />(၃) အာကာသေဒ၀- အာကာသဇို၀္း၊ေကာင္းကင္၌ေနေသာနတ္မ်ိဳး။<br /><br /><strong>ေဇာ္ဂနီေခၚ၊ စုန္းအေက်ာ္၊ ၄-ေဘာ္အဘယ္နည္း။ ။</strong> က်မ္းႀကီးက်မ္းခိုင္တို႔၌ကား ေဇာ္ဂနီကို 'စုန္း'ဟုမဆိုၾက။မိစၦာနတ္စိမ္းဟုသာဆိုၾက၏။ ကေ၀သာရက်မ္း၌ကား ေအာက္ပါအတိုင္း<br />လာေလသည္။ <br />၁ ေဒ၀ ေဇာ္ဂနီ- ေအာက္တန္း နတ္ဆိုးနတ္ယုတ္မ်ား၊ <br />၂ ဗ်ဂၣေဇာ္ဂနီ- က်ားႏွင့္ယွဥ္ေသာနတ္စိမ္းမ်ား၊ <br />၃ ယကၡေဇာ္ဂနီ-ဘီလူး သရဲ ဖုတ္ ၿပိတၱာမ်ား၊ <br />၄ ဣႏၵေဇာ္ဂနီ- ထိုထိုေဇာ္ဂနီတို႔ကို အစိုးရေသာနတ္စိမ္းမ်ား။<br /><br /><strong>ေဇာ္ဂနီမ်ား၊ စုန္းမ်ိဳးျပား၊ ထင္ရွား ၆၄။ ။ </strong>သဒၵ ကမၼ ဒုမ အဘိဓါန္က်မ္း၌ ေယာဂိနီပုဒ္<br />အဖြင့္တြင္ ေဇာ္ဂနီေျခာက္က်ိပ္ေလးပါးႏွင့္တကြ ၎င္းတို႔ကိုအလိုရွိသလို ေစခုိင္းႏိုင္ေၾကာင္း အတတ္မႏၲယားပူေဇာ္ပသပံုမ်ားကိုပါ အစံုျပထားသည္။ အက်ယ္ ၎င္းက်မ္း၌႐ႈပါေလ။<br /><br /><strong>စ်ာန္အျပား ၂-ပါး။ ။ </strong>ပဋိသမၻိဒါမဂ္။ ပါ။ ၄၁။ ႒။ ပ-အုပ္။ ၁၇၀။ <br />(၁) အာရမၼဏူပနိဇၩာနစ်ာန္- သမထ, ဘာ၀နာ, သက္သက္ျဖစ္ေသာ ပထ၀ီကသိုဏ္း စသည္ျဖင့္ သမာပတ္ရွစ္ပါး <br />အထိရယူေသာစ်ာန္၊<br />(၂) လကၡဏူပနိဇၩာနစ်ာန္- ၀ိပႆနာသက္သက္ျဖစ္ေသာ ႐ုပ္နာမ္ဓမၼကို အနိစၥလကၡဏာျဖင့္႐ႈမွတ္၍ မဂ္, ဖိုလ္, အထိရယူေသာစ်ာန္။<br /><br /><strong>စ်ာန္အျပား ၃-ပါး။ ။</strong> ႐ူပါ၀စရ စ်ာန္ç အ႐ူပါ၀စရ စ်ာန္ မ်ိဳး၌ ပုထုဇန္ အရိယာကိုစြဲ၍ ကြဲေသာစ်ာန္မ်ိဳး ၃-ပါး၊<br />(၁) သမထာႏုေယာဂ ပဋိလဒၶစ်ာန္- သမထ ကမၼ႒ာန္းသက္သက္ကို အားထုတ္၍ရေသာစ်ာန္မ်ိဳး၊ <br />(၂) မဂၢ သိဒၶစ်ာန္- မိမိ၏ဆုေတာင္းပတၳနာအေလ်ာက္ မဂ္ကိုရေရာက္သည္ႏွင့္တၿပိဳင္နက္ စ်ာန္သမာပတ္တို႔ကိုပါ အၿပီးရေသာစ်ာန္မ်ိဳး၊<br />(၃) ဥပပတၱိ- သိဒၶိစ်ာန္- ကာမဘံုသား စ်ာနလာဘီစုေတ၍ ျဗဟၼာ့ျပည္ေရာက္သြားေသာအခါ တမင္အားမထုတ္ရဘဲ<br />ျဗဳန္းကနဲထပ္၍ရေသာစ်ာန္မ်ိဳး။<br /><br /><strong>စ်ာန္မ်ိဳး ၅-ပါး။ ။ </strong>ကိေလသာတရားတို႔ကို ေလာင္ၿမိဳက္ ဖုတ္ၾကည္းတတ္ေသာ သေဘာတရားငါးပါး။ <br />(၁) ပထမစ်ာန္၊ <br />(၂) ဒုတိယစ်ာန္၊ <br />(၃) တတိယစ်ာန္၊ <br />(၄) စတုတၳစ်ာန္၊ <br />(၅) ပဥၥမစ်ာန္။<br /><br /><strong>စ်ာနင္ ၅-ပါး။ ။</strong> စ်ာန္၏အစိတ္အဂၤါမ်ားကို ဆိုသည္။ <br />(၁) ႀကံစည္ျခင္း ၀ိတက္၊ <br />(၂) စဥ္းစားျခင္း ၀ိစာရ၊ <br />(၃) ႏွစ္ျခိဳက္ျခင္း ပီတိ၊ <br />(၄) ခ်မ္းသားျခင္းသုခ၊ <br />(၅) တည္တံ့ျခင္း ဧကဂၢတာတို႔ျဖစ္၏။<br /><br /><strong>စ်ာန္ မဂ္ဖိုလ္မ်ား၊ တားျမစ္ထား၊ ၅-ပါးအႏၲရာယ္။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ (အႏၲရာယ္ႀကီး ၅-ပါး)၌ ဆိုခဲ့ၿပီ။<br /><br /><strong>စ်ာန္ရပုဂိၢဳလ္၊ ေရာက္ေၾကာင္းဆို၊ ဘံုဖို- ၂၀ အဘယ္နည္း?။ ။</strong> စ်ာန္ရပုဂိၢဳလ္တုိ႔ ေရာက္ေၾကာင္းဘံုကား ျဗဟၼာ- ၂၀, ပင္ျဖစ္၏။ ထိုဘံုတို႔သို႔ အမ်ားအားျဖင့္ မိန္းမဇာတ္ အျဖစ္ျဖင့္<br />မေရာက္ေကာင္းေခ်၊ ပုရိသခ်ည္းသာျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ဘံုဖို အဖိုမ်ားသာေနေသာဘံုဟုေခၚသည္။<br /><br /><strong>စ်ာပနမ်ိဳး ၃-ပါး။ ။ </strong>ဖုတ္ၾကည္း သၿဂဳႋဟ္ျခင္းမ်ိဳး ၃-ပါး။ <br />(၁) အဂိၢစ်ာပန- စၾကာမင္းႏွင့္ ဘုရား, ရဟႏၲာ, သီလ၀ႏၲ ,သမုတိသံဃာေတာ္အရွင္ျမတ္မ်ား၏အေလာင္းကို မီးျဖင့္သၿဂႋဳဟ္ရသည္။ သို႔မဟုတ္ဘဲေျမျမဳႇပ္ႏွံက မိုဃ္းေခါင္တတ္သည္။ ေရသို႔ေမွ်ာက ေရႀကီးတတ္သည္ဟု ေလာကီဆို႐ိုးရွိ၏။ <br />(၂) ဘူမိစ်ာပန- ေျမျမႇဳပ္ႏွံျခင္း သစ္ခက္ စသည္တို႔ျဖင့္ ဖံုးအုပ္၍ထားျခင္းမ်ိဳး၊ <br />(၃) ဥဒကစ်ာပန- ေရသို႔ႏွစ္ခ်ပစ္ေမွ်ာျခင္းမ်ိဳး။<br /><br /><strong>ဥာဏ္ ၃-ပါး။ ။</strong> <br />(၁) သုတမယဥာဏ္- ၾကားသိဥာဏ္မ်ိဳး၊ <br />(၂) စိႏၲာမယဥာဏ္- ၾကံစည္၍သိေသာဥာဏ္၊ <br />(၃) ဘာ၀ိတမယဥာဏ္- သမထ, ၀ိပႆနာ, တရားတို႔ကို ပြားမ်ား၍ရေသာ ဥာဏ္ထူးဥာဏ္ျမတ္မ်ိဳး။ <br />ေနတၱိ။ ပါ။ ၈။ ႒။ ၅၃-၌ အက်ယ္႐ႈပါ။<br /><br /><strong>ဥာဏ္ေတာ္ ၁၀-ပါး။ ။</strong> ေနတၱိ။ ပါ။ ၇၆။ ႒။ ၁၅၅ ၌ အက်ယ္႐ႈပါ။ ဘုရားသခင္၏ဥာဏ္ေတာ္အနႏၲတို႔တြင္ ထင္ရွားေသာ ဥာဏ္ေတာ္မ်ား ဒသနိပါတ္ အဂၤုတၱိဳရ္မွ။ <br />(၁) ဌာနာ႒ာန ေကာသလႅဥာဏ္- အေၾကာင္း ဟုတ္ မဟုတ္သိေသာဥာဏ္၊ <br />(၂) ၀ိပါကဥာဏ္- ေကာင္းက်ိဳးမေကာင္းက်ိဳးကို သိေသာဥာဏ္၊ <br />(၃) သဗၺတၳ ဂါမိနီဥာဏ္- သတၱ၀ါတို႔ လားရာသြားရာ ကုန္ေအာင္အစံုသိေသာဥာဏ္၊ <br />(၄) နာနာဓါတုဥာဏ္- အထူးထူးေသာ ဓါတ္တို႔ကိုသိေသာဥာဏ္၊ <br />(၅) အဓိမုတၱိဥာဏ္- အလိုဆႏၵအားလံုးကို သိေသာဥာဏ္၊ <br />(၆) ဣႁႏိၵယ ပေရာပရိယတၱိဥာဏ္- ဣေႁႏၵႏုရင့္ကိုသိေသာဥာဏ္၊ <br />(၇) စ်ာနာဒိ သံကိေလသဥာဏ္- စ်ာန္, ၀ိေမာကၡ, သမာဓိ , သမာပတ္, စသည္တို႔၏ ညစ္ညဴးေၾကာင္းကိုသိေသာဥာဏ္၊ <br />(၈) ပုေဗၺနိ၀ါသဥာဏ္- ေရွးျဖစ္ေဟာင္း ဘ၀ခႏၶာစဥ္ကုိသိေသာဥာဏ္၊ <br />(၉) ဒိဗၺစကၡဳဥာဏ္- နတ္မ်က္စိကဲ့သို႔ အလင္းေရာင္ျခည္ အားေကာင္းေသာ အဘိညာဥ္မ်က္စိဥာဏ္၊ <br />(၁၀) အာသ၀ကၡယဥာဏ္- အရဟတၱမဂ္ဥာဏ္။<br /><br /><strong>ဥာဏ္ ၁၀-ပါးလာ၊ ၀ိပႆနာ၊ ခြဲျဖာေ၀ဖန္သိ။ ။ </strong>၎င္းသ႐ုပ္ကို (၀ိပႆနာဥာဏ္ ၁၀-ပါး)မွာ ႐ႈပါ။<br /><br /><strong>ဥာဏ္ပညာအားနည္းျခင္း၏အေၾကာင္း ၅-ပါး။ ။ </strong>စ်ာန္ မဂ္ ဖိုလ္၏ အပိတ္အပင္ အညစ္အေၾကး ဥာဏ္ပညာအားနည္းေၾကာင္းတရား ငါးပါး။ <br />(၁) ကာမစၦႏၵ- ကာမေပၚ၌လိုလားျခင္း၊ <br />(၂) ဗ်ာပါဒ- ျပစ္မွား ဖ်က္ဆီး ၾကမ္းတမ္းျခင္း၊ <br />(၃) ထိန မိဒၶ- ပ်င္းရိ ထိုင္းမႈိင္း ငိုက္ျမည္းျခင္း၊ <br />(၄) ဥဒၶစၥ ကုကၠဳစၥ- စိတ္ထားပ်ံ႕လြင့္ျခင္း, အလို႔လု႔ိရွိျခင္း(ေနာင္တ တဖန္ပူပန္ျခင္း)၊ <br />(၅) ၀ိစိကိစၦာ- ေကာင္းမွန္ေသာအလုပ္၌မယံုသကၤာျဖစ္ျခင္း။<br /><br /><strong>ေဉယ်ဓံတရား ၅-ပါး။ ။ </strong>ေဉယ်ဓမၼေခၚ ဘုရားရွင္တို႔သိအပ္ေသာ တရားငါးပါး။ <br />(၁) သခၤါရေခၚ- ပုညာဘိသခၤါရ, အပုညာဘိသခၤါရ, အနဥၨာဘိသခၤါရ လည္း ေဉယ်တစ္ပါး၊ <br />(၂) ၀ိကာရေခၚ- ကာယ၀ိညတ္, ၀စီ၀ိညတ္, ႐ူပႆလဟုတာ, မုဒုတာ, ကမၼညတာတည္းဟူေသာ ၀ိကာရလည္း ေဉယ်တစ္ပါး၊ <br />(၃) လကၡဏာေခၚ-ဥပစယ, သႏၲတိ, ဇရတာ , အနိစၥတာတည္းဟူေသာ လကၡဏာလည္း ေဉယ်တစ္ပါး၊ <br />(၄) နိဗၺာန္ေခၚ- အသခၤတဓာတ္ ျမတ္ေသာတရားလည္း ေဉယ်တစ္ပါး၊ <br />(၅) ပညတ္ေခၚ- ပုဂိၢဳလ္, သတၱ၀ါ, ေတာ, ေတာင္, ေရ, ေျမ, သမုဒၵရာ, စၾက၀ဠာ သတၱပညတ္, နာမပညတ္ ဟူသမွ်လည္း ေဉယ်တစ္ပါး။<br /><br /><strong>ညဥ့္ ၃-ယာမ္။ ။</strong> ညဥ့္၏အခ်ိန္ ၃-ပိုင္းဟူ၏။ <br />(၁) ပုရိမ ယာမ္- ညဥ့္ဦးယာမ္၊ ၆-နာရီမွ ၁၀-နာရီထိ၊ <br />(၂) မဇၩိမ ယာမ္- သန္းေခါင္ယာမ္၊ ၁၀-နာရီမွ ၂-နာရီထိ၊ <br />(၃) ပစၦိမ ယာမ္- မိုးေသာက္ယာမ္၊ ၂-နာရီမွ ၆-နာရီထိ။<br /><br /><strong>ညဥ့္နက္ခံခါ၊ လည္သူမွာ၊ ၆-ျဖာ အျပစ္ရ။ ။</strong> ၎င္းျပႆနာရပ္ကို (အကာလခါ၊ လည္သူမွာ၊ ၆-ျဖာအျပစ္ရ) ဟူေသာပုစၦာ၌ေျဖခဲ့ၿပီ။<br /><br /><strong>ည သတ္ကာရန္၊ ေရးထံုးမွန္၊ ရြတ္ရန္နည္း ၆-ပါး။ ။</strong> ျမန္မာသင္ပုန္းႀကီးက်မ္းလာ ၃၆-ပါးေသာ ဌာနတို႔တြင္ ပါ၀င္သည့္ စာစီစာကံုးနည္း ဥပေဒသ ေ၀ါဟာရ၊ <br />ႏႈတ္ခမ္းဖြင့္၍ရြတ္ရေသာ 'အည္, အည့္, အည္း'၊ <br />ပိတ္၍ ရြတ္ဖတ္ရေသာ 'အဥ္, အဥ့္ , အဥ္း'တို႔ျဖစ္ၾက၏။ <br />ကဗ်ာဆရာတို႔က ကာရန္ငယ္သံ ၆၄-ပါး၌ သြင္းယူၾကသည္။<br /><br /><strong>ညာသံႀကီးမ်ား၊ ၁၈-ပါး၊ ဆိုျငားကဗ်ာအဘယ္နည္း။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ကို (တက္သံ ၁၈-ပါး)၌ ႐ႈပါ။<br /><br /><strong>ညာသံငယ္ေခၚ၊ ကဗ်ာေပၚ၊ ယူေသာ ၁၈-ပါး။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ကို (နိမ့္သံအျပား ၁၈-ပါး)၌ ႐ႈပါ။<br /><br /><strong>ညီလာခံျငား၊ မ်ိဳး ၃-ပါး၊ ျခားနားေရႊနန္းေတာ္။ ။</strong> ျမန္မာဘုရင္မင္းျမတ္တို႔ ၿမိဳ႕ျပျပည္ရြာဆိုင္ရာ တရားဌာနဆိုင္ရာ စစ္ဖက္ဆိုင္ရာ အရာရွိ၀န္တို႔ႏွင့္ ဥပုသ္ေန႔မွတစ္ပါး တစ္ေန႔ ၃-ခါ တိုင္ပင္ေမးျမန္းေဆြးေႏြးျခင္းကို ညီလာခံ ၃-မ်ိဳးဟုေခၚသည္။ <br />(၁) နံနက္ညီလာခံ- ျပည္တြင္းျပည္ပ ႏိုင္ငံေရးရာမ်ားကို နံနက္ ၉-နာရီေလာက္မွာ လက္ဖက္ရည္ေတာ္ေဆာင္၌ ေဆြးေႏြးသည္၊ <br />(၂) ေန႔ညီလာခံ- အေကာက္ေတာ္ခြန္ကိစၥ၊ စစ္ေရးရာမႈကိစၥ၊ အလုပ္႐ံု၊ စက္႐ံု၊ လယ္ယာဆည္ေျမာင္းကိစၥတို႔ကို အထက္ပါအေဆာင္၌ပင္ ညေန ၃-နာရီေလာက္မွာစည္းေ၀းတိုင္ပင္ၾကသည္။၊ <br />(၃) ညဥ့္ညီလာခံ- ညဥ့္ဦးယာမ္တြင္ မွန္နန္းေတာ္ေဆာင္၌ မ်ားေသာအားျဖင့္စည္းေ၀းေလ့ရွိသည္။ ထိုညီလာခံ၌ အရာရွိမ်ားစံုလင္စြာလာရန္မလို၊ အတြင္းေတာ္သား အိပ္ဖန္ေစာင့္မ်ားႏွင့္ သာသနာေတာ္ေရးကိစၥ၊ ရာဇ၀တ္မႈကင္းလြတ္ေရးကိစၥ၊ မိဖုရားႏွင့္ သားေတာ္သမီးေတာ္မ်ားကိစၥတို႔ကို တိုင္ပင္ ေဆြးေႏြးသည္။<br /><br /></span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4065678380914351974-1206467115057809890?l=thupya2008sa.blogspot.com' alt='' /></div>Phapon Taikthit Sayadawhttp://www.blogger.com/profile/16175176298649110347noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-4065678380914351974.post-46904248191363323632008-12-19T23:25:00.000-08:002009-01-05T18:31:50.877-08:00<strong>ဆံေတာ္မရွည္၊ ဒြဂၤုလီ၊ ျမတ္သည္ပုဂိၢဳလ္ ၂။ ။</strong> ဆံပင္ေတာ္မ်ားရွည္လ်ားျခင္းမရွိဘဲ ဒြဂၤုလေခၚ လက္ႏွစ္သစ္ ႏွစ္လက္မခန္႔မွ် လက္်ာရစ္လည္၍ အျမဲတည္ေနေသာပုဂိၢဳလ္ျမတ္ ၂ ပါးကား။ <br />၁ ျမတ္စြာဘုရားသခင္၊ <br />၂ ပေစၥကဗုဒၶါအရွင္ <br />ဟု ဗုဒၶ၀င္အ႒ကထာႏွင့္ အပဒါန္အ႒ကထာတို႔၌ လာရွိ၏။<br /><br /><strong>ဆံထံုးအျပား၊ ၅၅၊ ဆင္ျငားပုဂံသူ။ ။ </strong>၎င္းသ႐ုပ္ကို (ဥေသွ်ာင္ထံုးျငား၊ ၅၅)၌ ဆိုခဲ့ၿပီ။<br /><span id="fullpost"><br /><br /><strong>ဆံပင္ထားရျခင္း၏အျပစ္ ၁၆ ပါး။ ။</strong> ၎င္းအက်ယ္ စိတ္၀င္စားဖြယ္ရာဆံပင္ထားမႈအတြက္ ပလိေဗာဓ ၁၆-ပါးကို ဟံသာ၀တီ႐ိုက္ မိလိႏၵပဥႇာ၀တၳဳေတာ္ႀကီး စာမ်က္ႏွာ ၂၁-၌႐ႈပါေလ။<br /><br /><strong>ဆံပင္ထံုး႐ိုး၊ ၇ မ်ိဳး၊ မင္းစိုးပ်ိဳကညာ။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ကို (ဥေသွ်ာင္ ၇ မ်ိဳး၊ ဖြဲ႕ထံုး႐ိုး)၌ ဆိုခဲ့ၿပီ။<br /><br /><strong>ဆ, အသာဓာရဏ ဥာဏ္ေတာ္ ၆ ပါး။ ။ </strong>၎င္း၏ သ႐ုပ္အဓိပၸာယ္ကို (အသာဓါရဏ ဥာဏ္ေတာ္ ၆ ပါး)ဟူေသာ သုေတသန၌ ဆိုခဲ့ၿပီ။<br /><br /><strong>ဆက္စပ္လို႔မရႏိုင္ေအာင္ ကြာေ၀းေသာအရာႀကီး ၄ ပါး။ ။</strong> စတုကဂုၤတၱရ။ ပါ။ ၃၅၉။ ႒။ ၃၀၆။ ေ၀းသည္ထက္ ေ၀းေသာအရာႀကီးေလးပါး။ <br />၁ နဘာစပထ၀ီ - မိုးႏွင့္ေျမႀကီး၊ <br />၂ သမုဒၵႆ ၾသရိမပါရိမံ- သမုဒၵရာ၏ ဟိုမွာဖက္ကမ္းႏွင့္ ဤမွာဖက္ကမ္း၊ <br />၃ သူရိယ အဗၻဳဒိတ စ၀နဌာနီ- ေနထြက္ရာအရပ္ႏွင့္ ေန၀င္သြားရာအရပ္၊ <br />၄ သတဓမၼ အသတဓမၼ -သူေတာ္ေကာင္းတရားႏွင့္ သူယုတ္မာတို႔တရား။<br /><br /><strong>ဆင္မ်ိဳး ၄ ပါး၊ စြယ္ျခားနား၊ ေခၚျငားအမည္ထူး။ ။</strong> အစြယ္ေပါက္ပံုလိုက္၍ အမည္ ၄-ပါးျဖင့္ေခၚၾကသည္။ <br />၁ ဟိုင္းမ်ိဳး- အစြယ္လံုး၀မရွိေသာဆင္မ်ိဳး၊ <br />၂ ဟံမ်ိဳး- ေသးသြယ္ေသာအစြယ္ တိုေသာအစြယ္ရွိသည့္ဆင္မ်ိဳး၊ <br />၃ တည္မ်ိဳး- အစြယ္တစ္ေခ်ာင္းသာရွိေသာ ဆင္မ်ိဳး၊ <br />၄ တံမ်ိဳး -အစြယ္ႏွစ္ေခ်ာင္းစံုရွိသည့္ ဆင္မ်ိဳး။<br /><br /><strong>ဆင္မ်ိဳး ၁၀-ပါး၊ ဗလ, အား၊ ျခားနားထူးေထြပံု။ ။</strong> သုတ္မဟာ၀ါ အ႒ကထာ ၁၆၄-၌ အက်ယ္႐ႈပါ။ အစဥ္အတိုင္း တစ္မ်ိဳးထက္တစ္မ်ိဳးက ဆယ္ဆအားဗလရွိေၾကာင္းကို သိရာ၏။ <br />၁ ကာဠာ၀ကဆင္- လူဆယ္ေယာက္အားရွိ၍ ညင္းညင္းေအာ္ျမည္တတ္ေသာ ဆင္မည္းတစ္မ်ိဳး၊ <br />၂ ဂေဂၤယ်ဆင္- ဂဂၤါျမစ္ပတ္၀န္းက်င္တစ္၀ိုက္၌ ရွိၾကသည္။ ၎င္းတစ္ေကာင္၌ ကာဠာ၀ကဆင္ ၁၀-ေကာင္အားရွိ၏။ <br />၃ ပ႑ရဆင္- ၀ါေဖ်ာ့ေဖ်ာ့အေရာင္ရွိ၍ ဂေဂၤယ်ဆင္ ဆယ္ဆအားရွိ၏။ <br />၄ တမၺဆင္- ေၾကးနီေရာင္အဆင္းရွိ၍ ပ႑ရဆင္ ဆယ္ဆအားရွိ၏။ <br />၅ ပိဂၤလဆင္-ေၾကာင္ေသာအဆင္းရွိ၍ တမၺဆင္ ဆယ္ဆအားရွိ၏။ <br />၆ ဂႏၶဆင္- အနံ႔ေမႊးေသာ ဆင္နံ႔သာ၊ ပိဂၤလဆင္ ဆယ္ဆအားရွိ၏။ <br />၇ မဂၤလဆင္- တင့္တယ္စြာသြားတတ္၍ မဂၤလာရွိေသာဆင္၊ ဂႏၶဆင္ ဆယ္ဆအားရွိ၏။ <br />၈ ေဟမဆင္- ေရႊေရာင္အဆင္းရွိ၍ မဂၤလဆင္ ဆယ္ဆအားရွိ၏။ <br />၉ ဥေပါသထဆင္- ၎င္းအမ်ိဳး၌ျဖစ္သည့္ ေကာင္းကင္ပ်ံဆင္ျဖဴ၊ ေဟမဆင္ ဆယ္ဆအားရွိ၏။ <br />၁၀ ဆဒၵန္ဆင္- အစြယ္မွ ေရာင္ျခည္ေျခာက္မ်ိဳးထြက္ေသာ ဆင္ျဖဴ ဥေပါသထဆင္ ဆယ္ဆအားရွိ၏။ <br />ဘုရားသခင္၏အားေတာ္ကား ဆဒၵန္ဆင္ ဆယ္စီးအားရွိ၏။<br /><br /><strong>ဆင့္အတြက္ လက္နက္မ်ိဳး ၈ ပါး။ ။</strong> ဆင္စီးသူရဲမ်ားအတြက္ ဆင့္ကိုယ္ပိုင္လက္နက္ႀကီး ၈-ပါးဟု ဟိေတာပေဒသ၌ လာ၏။ <br />(က) အစြယ္ ၂-ေခ်ာင္း၊ <br />(ခ) အေျခ ၄-ေခ်ာင္း၊ <br />(ဂ) ႏွာေမာင္း၊ <br />(ဃ) ဥေကၡာင္း။<br /><br /><strong>ဆင္းရဲမူလ၊ ရင္းႏွစ္၀၊ ေရွာင္ၾကေ၀းေ၀းကြာ။ ။ </strong>၎င္းသ႐ုပ္ကို (မူလ ၂-ပါး)၌ ႐ႈပါကုန္။<br /><br /><strong>ဆည္းကပ္ကိုးကြယ္ထုိက္သူ၏ ဂုဏ္အဂၤါ ၇-ပါး။ ။</strong> အဟုတ္တကယ္ ကိုးကြယ္ဆည္းကပ္ေပါင္းသင္းခံထိုက္သူ၏ လကၡဏာ ၇-ပါး။ <br />၁ သီလဂုဏ္- ကိုယ္က်င့္တရား ေကာင္းမြန္စြာရွိမႈဂုဏ္၊ <br />၂ သမာဓိဂုဏ္- စိတ္ဓါတ္ ျမင့္ျမတ္မႈဂုဏ္၊ <br />၃ ပညာဂုဏ္- ေလာကုတ္ ေလာကီပညာဆီç၀မႈဂုဏ္၊ <br />၄ ဒါနဂုဏ္- ေပးကမ္းစြန္႔ႀကဲမႈဂုဏ္၊ <br />၅ ေပယ်၀စၥဂုဏ္- ခ်စ္ဖြယ္စကားျဖင့္ ယဥ္ေက်းေအာင္ဆံုးမႏိုင္မႈဂုဏ္၊ <br />၆ အတၳစရိယဂုဏ္- သူ႕အက်ိဳးကို သည္ပိုးႏိုင္မႈဂုဏ္၊ <br />၇ သမာနတၳဂုဏ္- မိမိႏွင့္တူေသာ ေကာင္းက်ိဳးသုခကို ေပးစြမ္းႏိုင္မႈဂုဏ္။<br /><br /><strong>ဆည္းဆာအျပား၊ မ်ိဳး ၃ ပါး၊ ၄ ပါးတစ္နည္းလာ။ ။</strong> ေနမင္း၏အလယ္ဗဟိုခ်ိန္ ၃-ပါးဟူလို။ <br />၁ နံနက္ ေနတျခမ္းထြက္ခ်ိန္၊ <br />၂ ေန႔လည္မြန္းတည့္ခ်ိန္၊ <br />၃ ညေန ေနတျခမ္း၀င္ခ်ိန္၊ <br />ထို႔ေၾကာင့္ ေလာကသာရပ်ိဳ႕၌ "ဥဒည္း မဇၩင္၊ ေန၀င္အခါ၊ ဆည္းဆာသံုးပါး၊ ပိုင္းျခားဂါထာ၊ ရြတ္ျမဲရာသား၊ ကာယာသိဒၶိ၊ တရိသစၥာ၊ တတ္ေလ့လာ၍"ဟု ဆိုထားသည္။<br /><br /><strong>ဆည္းဆာ ၄ ပါး၊ တစ္နည္း။ ။</strong> သူရိယ ကာလ၏ မေဇၩခ်ိန္ ၄-ပါးဟူ၏။ <br />၁ ေန႔၏အဆံုးႏွင့္ ညဥ့္၏အစ ညေနခ်မ္းခ်ိန္၊ ေန၀န္းႀကီးတျခမ္း၀င္ခ်ိန္ဟူလို။ <br />၂ ညဥ့္၏အဆံုးႏွင့္ ေန႔၏အစ နံနက္အခ်ိန္၊ ေန၀န္းႀကီး တျခမ္းထြက္ခ်ိန္ဟူလို၊ <br />၃ ေနမြန္းတည့္ခ်ိန္၊ <br />၄ ညဥ့္သန္းေခါင္ခ်ိန္။<br />မွတ္ခ်က္။ ။ မႏၲေလးေနျပည္ေတာ္သံုး ျမန္မာပဟိုရ္စည္စံေတာ္ခ်ိန္၌ နံနက္ေလးခ်က္တီး, ေန႔ ၂-ခ်က္တီး, ညဥ့္ေလးခ်က္တီး, ညဥ့္ ၂-ခ်က္တီးတို႔သည္ ဆည္းဆာခ်ိန္မည္၏။<br /><br /><strong>ဆည္းလည္း ၃-လံုး။ ။ </strong>ဆည္းလည္းကို အခ်ိဳ႕စာေစာင္တို႔၌ "ဆည္လည္"ဟု ေရးထံုးျပဳၾကသည္။ <br />ေရွးထံုးေ၀ါဟာရ အားျဖင့္ ေျပာလာၾကသည္မွာကား ခ်မ္းသာဆင္းရဲျဖစ္မည့္ ေရွ႕ေျပးနိမိတ္သံုးပါးဟူ၏။ <br />၁ ကေလးသူငယ္တို႔သည္ "အိမ္၏ဆည္းလည္း"မည္၏။ ၎င္းတို႔ အေမေလး အဘေလးစသည့္ အနိ႒ အမဂၤလာအသံမ်ိဳးကို မၾကာခဏ ျမြက္ဆိုေအာ္ဟစ္မူ ဆင္းရဲပ်က္စီးေဘးေရာက္တတ္၏။ မဂၤလာရွိေသာ ဣ႒သံကိုျမည္ဆိုမူ ထိုအိမ္၌ ခ်မ္းသာၾကြယ္၀တတ္၏။ <br />၂ ဇာတ္ ႐ုပ္ေသးစေသာ သဘင္ပညာသည္တို႔သည္ "ျမိဳ႕ရြာ၏ဆည္းလည္း"မည္၏။ ၿမိဳ႕ရြာ၏ဆည္းလည္းသည္ အေသအေပ်ာက္ ခိုက္ရန္သတ္ပုတ္ဇာတ္တို႔ကို မ်ားစြာျပဳမူ၊ အပူတိုက္ကို အဆိုအျမည္မ်ားမူ ၿမိဳ႕ရြာေဘးသင့္တတ္၏။ မဂၤလာရွိေသာ ဇာတ္ကြက္ဇာတ္လမ္းႏွင့္ က်က္သေရမဂၤလာရွိေသာ ေတးသီခ်င္းတို႔ကို မၾကာခဏျပသသီဆုိမူ သာယာ၀ေျပာတတ္၏။ <br />၃ ႐ူးသြပ္ေသာသူတို႔သည္ "တိုင္းႏိုင္ငံ၏ ဆည္းလည္း"မည္၏။ ထိုတိုင္းႏိုင္ငံ၏ဆည္းလည္းသည္ မေကာင္းသံျမည္မူ တိုင္းျပည္မေကာင္းျဖစ္တတ္၏။ေကာင္းသံျမည္မူ ေကာင္းတတ္၏၊ ၿမိဳ႕ရြာသာယာတတ္သည္ဟူ၏။<br /><br /><strong>ဆန္းဂိုဏ္းေရြးနည္း ၈ ပါး။ ။</strong> နာမည္ေပးရာ၌ ေကာင္းက်ိဳးဆိုးက်ိဳးတို႔ကို တြက္ခ်က္ေသာေဗဒင္နည္း၊ ၎င္းကို ေအာက္ပါလကၤာအတိုင္း ဒီဃ ရႆ ခြဲ၍သိေလ၊ ဣ႒ဂိုဏ္းကား ေကာင္း၏။ အနိ႒ဂိုဏ္းကား မေကာင္း။ <br />(၁) ဘ ဂိုဏ္း- ဘူ, လ, မိ၊ လနတ္သားေစာင့္ မိဂသီနကၡတ္ ဣ႒ဂိုဏ္း၊ <br />(၂) န ဂိုဏ္း- ႏု, သိ, ဘ- သိၾကားေစာင့္ ဘရဏီနကၡတ္ ဣ႒ဂိုဏ္း၊ <br />(၃) ယ ဂိုဏ္း- ယ, တိမ္, သတ္၊ တိမ္နတ္သားေစာင့္ သတၱဘိသွ် နကၡတ္ ဣ႒ဂိုဏ္း၊ <br />(၄) မ ဂိုဏ္း- မတ္, ဘံု, ေဇ- ဘုမၼဇို၀္းနတ္ေစာင့္ ေဇ႒နကၡတ္ ဣ႒ဂိုဏ္း၊ <br />(၅) ဇ ဂိုဏ္း- ဇ, ေန, ပု၊ ေနနတ္သားေစာင့္ ပုဏၰဖုသွ်ဳနကၡတ္ အနိ႒ဂိုဏ္း၊ <br />(၆) သ ဂိုဏ္း- သု လိ သြာ၊ ေလနတ္သားေစာင့္ သြာတိနကၡတ္ အနိ႒ဂိုဏ္း၊ <br />(၇) ရ ဂိုဏ္း- ရာ, မိ, ၾကတ္၊ မီးနတ္သားေစာင့္ ၾကတၱိကာနကၡတ္ အနိ႒ဂိုဏ္း၊ <br />(၈) တ ဂိုဏ္း- တတ္, အာ, သ၊ အာကာသဇို၀္း နတ္ေစာင့္ သရ၀ဏ္နကၡတ္ အနိ႒ဂိုဏ္း။<br /><br /><strong>ဆႏၵမ်ိဳး ၃ ပါး။ ။</strong> ေကာင္းေသာဆႏၵ၊ သို႔မဟုတ္ ၀ိတက္ေကာင္းမ်ိဳး ၃-ပါးဟူလို၊ ေပဋေကာပေဒသ။ ပါ။ ၂၇၀။ ၎င္းသ႐ုပ္ (သမၼာသကၤပၸမ်ိဳး ၃-ပါး)၌ ႐ႈပါ။<br /><br /><strong>ဆပ္မ်ိဳး ၄-ပါး။ ။</strong> ဆပ္ေခၚ ေကာက္မ်ိဳး ၄-ပါး။ ေဆးက်မ္းမ်ားမွယူေျဖသည္။ <br />၁ ကာလကဂၤု- ဆပ္နက္မ်ိဳး၊ <br />၂ ရတၱဂၤု- ဆပ္နီမ်ိဳး၊ <br />၃ သုကဂၤု- ဆပ္ျဖဴမ်ိဳး၊ <br />၄ ပီတကဂၤု ဆပ္၀ါမ်ိဳး။<br /><br /><strong>ဆဗၺ၀ဂၢီ ရဟန္းႀကီး ၆ ပါး။ ။ </strong>မဇၩိမပဏၰာသ။ ႒။ ၁၃၀-၌ အက်ယ္႐ႈပါ။ ။ ျမတ္စြာဘုရားလက္ထက္ေတာ္က ၎င္းတို႔ကိုအေၾကာင္းျပဳ၍ သိကၡာပုဒ္ေပါင္းမ်ားစြာ ပညတ္ရေသာ ၆-ပါးဂိုဏ္းရဟန္းစု။ <br />(၁) အႆဇိ၊ <br />(၂) ပုနဗသုက၊ <br />(၃) ေမတၱိယ၊ <br />(၄) ဘုမၼဇက၊ <br />(၅) ပ႑ဳက၊ <br />(၆) ေလာဟိတက။<br /><br /><strong>ဆယ္ပါးေသာဒဏ္၊ ေျဖဆိုရန္၊ အဟံ ပုစၦာမိ။ ။ </strong>၎င္းသ႐ုပ္ကို (ဒဏ္ ၁၀-ပါး)ဟူေသာ ပုစၦာ၌ ဆိုအံ့။<br /><br /><strong>ဆယ္လီေရြး ဆယ္ပါး။ ။</strong> ျမန္မာသခ်ၤာတြက္ကိန္း ေ၀ါဟာရတစ္မ်ိဳး။ ဆယ္မူးတစ္က်ပ္ႏွင့္ တြက္ကိန္းတစ္မ်ိဳးကိုပင္ "ဆယ္လီေရြး"ဟု ေခၚဆိုၾကေလသည္။ ၎င္းလကၤာကား၊ <br />"ျမန္မာသခ်ၤာ၊ တြက္နည္းနာ၀ယ္၊ ဆယ္သာက်ပ္ျပည့္၊ အၾကြင္းရွိကာ၊ တြက္ဖို႔ရာကို၊ စဥ္လာေရွးထံုး၊ <br />စီ၍ကံုးအံ့၊ တြက္က်ံဳးၾကြင္းလာ၊ ေျမႇာက္စရာကား၊ <br />မူးမွာတစ္ဆယ္၊ ပဲ၀ယ္ႏွစ္ပါး၊ ေရြးကား ၆-မွန္၊ ဆန္ , ႏွမ္း, စတု၊ သံုးခု မုန္ညင္း၊ ျမဴမင္းဦကာ၊ လိကၡာသတၱဳ၊ <br />အဏုပရမာ၊ ဆတၱႎသာဟု၊ ေသခ်ာစဥ္သင့္၊ ဆယ့္ႏွစ္ဆင့္သည္၊ ၾကြင္းျဖင့္ေျမႇာက္ရန္ သြယ္သြယ္တည္း။" <br />ထင္ရွားေစအံ့။ <br />(၁) ပရမာဏုျမဴ ၃၆-လံုး၊ အဏုျမဴ ၁ လံုး၊ <br />(၂) အဏုျမဴ ၃၆-လံုး၊ (ကညစ္ေခ်း) လိကၡာျမဴ ၁-လံုး၊ <br />(၃) လိကၡာျမဴ ၇-လံုး၊ (သန္းဥေကၡာင္း) ဦကာ တလံုး၊ <br />(၄) ဦကာ ၇-လံုး၊ မုန္ညင္းေစ့တစ္လံုး၊ <br />(၅) မုန္ညင္းေစ့ ၃-လံုး၊ ႏွမ္းတစ္လံုး၊ <br />(၆) ႏွမ္းေစ့ ၄-လံုး၊ ဆန္တစ္လံုး၊ <br />(၇) ဆန္ေစ့ ၄-လံုး၊ ခ်င္ေရြးငယ္တစ္လံုး၊ <br />(၈) ခ်င္ေရြး ၆-လံုး၊ တစ္ပဲငယ္၊ <br />(၉) ႏွစ္ပဲငယ္၊ တစ္မူးငယ္၊ <br />(၁၀) ဆယ္မူးငယ္၊ တစ္က်ပ္။ <br />မွတ္ခ်က္။ ။ က်ပ္တစ္ရာကို တစ္ပိႆာေခၚ၏။<br /><br /><strong>ဆရာမ်ိဳး ၃ ပါး။ ။ </strong>အတတ္ပညာေပးသူ ၃-ပါးဟူ၏။ <br />၁ သင္ဆရာ၊ ကိုယ္ထိလက္ေရာက္ က်က်နနသင္ေပးေသာ ဆရာမ်ိဳး- မုတာစရိယ၊ <br />၂ ျမင္ဆရာ၊ သူလုပ္ကိုင္ေနသည္ကို ေတြ႕ကာျမင္ကာျဖင့္ တတ္ေျမာက္ျခင္းရွိသူ၏ ဆရာ- ဒိ႒ာစရိယ၊ <br />၃ ၾကားဆရာ၊ သူေျပာဆိုရြတ္ဖတ္ေနသည္ကို ၾကားရသျဖင့္ တတ္ေျမာက္သူ၏ဆရာ- သုတာစရိယ။<br /><br /><strong>ဆရာမ်ိဳး ၅ ပါး၊ တစ္နည္း။ ။ </strong>၎င္းသ႐ုပ္ (အာစရိယမ်ိဳး ၅-ပါး)၌ ျပၿပီးၿပီ။<br /><br /><strong>ဆရာ႔ဂုဏ္အဂၤါ ၂၅ ပါး။ ။</strong> ဆရာျမတ္တို႔ လိုက္နာျပဳက်င့္အပ္သည့္ ဂုဏ္ေက်းဇူး ၂၅-ပါးဟူ၏၊ မိလိႏၵပဥႇာ။ <br />၁ တပည့္၌အျမဲတေစေစာင့္ေရွာက္ရ၏၊ <br />၂ မွီ၀ဲအပ္ မအပ္သည္ကို သိရ၏၊ <br />၃ ေမ့ေလ်ာ့သည္ မေမ့ေလ်ာ့သည္ကို သိရ၏၊ <br />၄ အိပ္ရာေနရာ၏က်န္းမာေရးကိုသိအပ္၏၊ <br />၅ ေရာဂါရွိ မရွိကိုသိအပ္၏၊ <br />၆ ထမင္း ေဘာဇဥ္ ရအပ္မရအပ္ကို သိရာ၏၊ <br />၇ အထူး ရွိမရွိကိုသိအပ္၏၊ <br />၈ စားေသာက္ဖြယ္တို႔ကို ေကာင္းစြာစစ္ေဆး ေ၀ဖန္အပ္၏၊ <br />၉ ပညာတိုးမႈအတြက္ အားေပးစကားေျပာၾကားအပ္၏၊ <br />၁၀ အလုပ္အေကြၽးေကာင္းသူကို သိအပ္၏၊ <br />၁၁ ဆြမ္းခံရာ၌ အလုပ္အေကြၽးေကာင္းသူကို သိအပ္၏၊<br />၁၂ ေက်ာင္း၌ အလုပ္အေကြၽးကို သိအပ္၏၊ <br />၁၃ ဆရာသည္တပည့္တို႔ႏွင့္ ျပက္ရယ္မႈမျပဳအပ္၊ <br />၁၄ တပည့္တို႔ႏွင့္ သူငယ္ခ်င္းပမာ အေရာတ၀င္မျပဳရာ၊ <br />၁၅ တပည့္အျပစ္ကိုျမင္ေသာ္လည္းသည္းခံအပ္၏၊ <br />၁၆ တပည့္ကို အ႐ိုအေသမေပးမျပဳအပ္၊ <br />၁၇ အတတ္ကိုလွ်ိဳ႕၀ွက္စြာျပဳသင့္က ျပဳအပ္၏၊ <br />၁၈ အတတ္ကိုအၾကြင္းမထားျပဳသင့္ကျပဳရာ၏၊ <br />၁၉ တပည့္မ်ားအားတတ္သိေစခ်င္ေသာစိတ္ ထားရာ၏၊ <br />၂၀ တပည့္မ်ားအား အတတ္ပညာ မေမ့ႏိုင္ရာေသာနည္းလမ္းမ်ားျဖင့္ သင္ၾကားရာ၏၊ <br />၂၁ မိမိသင္လက္စပညာျဖင့္ ေရွ႕ကိုသာတိုး၍သင္ၾကားလိုစိတ္ ရွိလာေအာင္ ႀကီးပြားလိုစိတ္ထားအပ္၏၊ <br />၂၂ ေမတၱာစိတ္ကိုျဖစ္ေစအပ္၏၊ <br />၂၃ ေဘးရန္ရွိေသာကာလ၌ မစြန္႔ရာ၊ <br />၂၄ အမႈကိစၥျပဳလုပ္ဖြယ္၌ မေမ့မေလ်ာ့ရာ၊ <br />၂၅ တပည့္ေမ့ေလ်ာ့မွားယြင္းေသာ္ တရားႏွင့္ေလ်ာ္ညီစြာ ခ်ီးေျမႇာက္အပ္၏။<br /><br /><strong>ဆရာ႔က်င့္၀တ္ ၅ ပါး။ ။ </strong>သုတ္ပါေထယ်။ ပါ။ ၁၅၄။ ႒။ ၁၃၇။ အတတ္လည္းသင္ ပဲ့ျပင္ဆံုးမ, သိပၸမခ်န္, ေဘးရန္ဆီးကာ, သင့္ရာအပ္ပို႔ , ဆရာတို႔, က်င့္ဘို႔၀တ္ငါးျဖာ။ ဆရာလုပ္သူတို႔ တပည့္မ်ားအေပၚ၌ လိုက္နာျပဳက်င့္ရမည့္ ၀တ္ ၅-ပါး။ <br />၁ အတတ္ပညာသင္ၾကားေပးရျခင္း၊ <br />၂ လိမ္မာယဥ္ေက်းေအာင္ ဆံုးမပဲ့ျပင္ေပးရျခင္း၊ <br />၃ သင္ေပးရမည့္အတတ္ပညာကို ျခြင္းခ်န္မထားရျခင္း၊ <br />၄ ေဘးရန္အေပါင္းကို တားဆီးကာကြယ္ေပးရျခင္း၊ <br />၅ မိမိထံ၌ အတတ္ပညာစံုညီပါက သင့္ရာပညာကိုသင္ၾကားေစရန္ အျခားဆရာ႔ထံအပ္၍ ေရႊ႕ေျပာင္း ေပးရျခင္း။<br /><br /><strong>ဆားမ်ိဳး ၅ ပါး၊ ၃-နည္း။ ။</strong> ေဆးက်မ္းလာ ဆားမ်ိဳး၀င္အေပါင္းေ၀ါဟာရ။ ၃-နည္းျပား၏၊ <br />၁ ဇ၀က္သာ၊ <br />၂ သိေႏၶာ၊ <br />၃ ဆားပုတ္၊ <br />၄ သမုဒၵရာဆား၊ <br />၅ ႐ုကၡမူဆား၊ <br />တစ္နည္း။ <br />၁ ဆား၊ <br />၂ သိေႏၶာ၊ <br />၃ သဲဆပ္ျပာ၊ <br />၄ ယမ္း၊ <br />၅ က်ပ္ခိုး။ <br />တစ္နည္း။ <br />၁ သမုဒၵရာဆား၊ <br />၂ သိေႏၶာ၊ <br />၃ ဆားပုတ္၊ <br />၄ က်ပ္ခိုး၊ <br />၅ ေျမေပါက္ဆား။ <br /><br /><strong>ဆိတ္ၿငိမ္ျခင္း ၃ ပါး။ ။</strong> ကိေလသာတို႔မွ ဆိတ္ၿငိမ္ျခင္းကိုဆိုသည္။ ၎င္းသ႐ုပ္ (၀ိေ၀ကတရား ၃-ပါး)၌ ႐ႈပါ။<br /><br /><strong>ဆီမီးလႉက်ိဳး ၅ ပါး။ ။</strong> ဤကား အက်ိဳးမ်ားစြာတို႔အနက္ ထူးကဲေသာအက်ိဳးငါးပါးသာဟု မွတ္ရာ၏။ <br />၁ တန္ခိုး ေတေဇာ္အာႏုေဘာ္ႀကီးျခင္း၊ <br />၂ ရဲရင့္လ်င္ျမန္ျခင္း၊ <br />၃ ထြန္းလင္းေတာက္ပအဆင္းလွျခင္း၊ <br />၄ ဥာဏ္ပညာထက္ျမက္ ႀကီးက်ယ္ျခင္း၊ <br />၅ ကိတၱိ ၂-ပါးေက်ာ္ေစာထင္ရွားျခင္း။<br /><br /><strong>ဆုႀကီး ၅ ပါး၊ ပန္လုိျငား၊ မ်ိဳးျပားမည္သို႔နည္း။ ။</strong> နိဗၺာန္ကိုလိုလားေတာင့္တၾကေသာ အမ်ိဳးေကာင္းသားသမီးတို႔သည္ ေအာက္ပါဆုႀကီး ၅-ပါးကို ပန္ၾကားက်င့္ေဆာင္ရာ၏။<br />( ၁ ) ဘုရားဆု- ၄၊ ၈၊ ၁၆-သေခ်ၤႏွင့္ ကမၻာတစ္သိန္း၊ <br />(၂) ပေစၥကဗုဒၶါဆု- ၂, သေခ်ၤႏွင့္ကမၻာတစ္သိန္း၊ <br />(၃) အဂၢသာ၀ကဆု- ၁, သေခ်ၤႏွင့္ကမၻာတစ္သိန္း၊<br />(၄) မဟာသာ၀ကဆု- ကမၻာတစ္သိန္း၊ <br />(၅) ပကတိသာ၀ကဆု- အပိုင္းအျခားမရွိ။<br /><br /><strong>ဆုေတာင္းျပည့္ရာ၊ အင္ ၆-ျဖာ၊ လားရာဂတိၿမဲ။ ။</strong> ဆုေတာင္းျပည့္ျခင္း၏ ဂုဏ္အဂၤါေျခာက္ပါးကို ဆိုသည္။ ၎င္းသ႐ုပ္ (ဂတိျမဲရန္၊ ပုထုဇန္၊ ၆-တန္ဂုဏ္အဂၤါ)ပုစၦာ၌ ဆိုခဲ့ၿပီ။<br /><br /><strong>ဆုမၼျခင္းရာ၊ အင္ ၅-ျဖာ၊ က်မ္းလာမည္သို႔နည္း။ ။</strong> တပည့္မ်ားအား ဆိုဆုမၼရာ၌ ဆရာလုပ္သူက ေအာက္ပါ ဂုဏ္အဂၤါ ၅-ပါးႏွင့္ စံုညီစြာရွိေစရန္ 'ေသာ၀စႆတာ' မဂၤလာအဖြင့္၌ဆို၏။ <br />၁ ပဋိ႐ူပ အဂၤါ- သင့္ေလ်ာ္ေသာ ကာလ ေဒသ ဌာန သမယမ်ိဳး၊ <br />၂ သစၥ အဂၤါ- ဟုတ္မွန္ေသာစကားျဖင့္သာ၊ <br />၃ သုခုမ အဂၤါ- သိမ္ေမြ႕ ႏူးညံ့ေသာစကားျဖင့္သာ၊ <br />၄ ဟိတ အဂၤါ- အက်ိဳးရွိ ေျခငံေသာစကားျဖင့္သာ၊ <br />၅ ေမတၱာ ပုဗၺဂၤမ- ေမတၱာေရွ႕ထားျဖင့္သာ၊ (ဆံုးမ)ဟုလည္း ေရးထံုးရွိ၏။<br /><br /><strong>ေဆးကုအေက်ာ္၊ သမားေတာ္၊ ၅-ေဘာ္ အဂၤါသိ။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ကို (သမားေတာ္အဂၤါ ၅-ပါး)ဟူေသာ ပုစၦာ၌ ၾကည့္ပါကုန္။<br /><br /><strong>ေဆးဒါန္းမ်ိဳး ၄-ပါး။ ။</strong> သဗၺဓာတုက ၀ိဇၨာဓရက်မ္းမွ။ <br />၁ ေသလ ဟရိတာလ- ေက်ာက္ေဆးဒါန္း၊ နႏြင္းသား ကဲ့သို႔ရွိ၏။ <br />၂ တာလသာဒရ- ေဆးဒါန္းျမင္းသီလာ၊ ခ်ိတ္သားကဲ့သို႔ရွိ၏။ <br />၃ တာလ သု၀ဏၰ- ေဆးဒါန္းေရႊ၀ါ၊ ပရပိုက္ေခါက္ေရႊကဲ့သို႔ရွိ၏။ <br />၄ သုကၠ ဟရိတာလ- ေဆးဒါန္းျဖဴ ေျမျဖဴကဲ့သို႔ရွိ၏။<br /><br /><strong>ဆဲႀကီး ၄ ပါး။ ။</strong> ေဗဒင္က်မ္းအလို မည္သည့္ေန႔ရက္တြင္မဆို မဂၤလာအခါမေပးအပ္ေသာ ဆဲအခါႀကီးေလးပါးဟူ၏။ <br />၁ ေနထြက္ဆဲအခါ၊ <br />၂ မြန္းတည့္ဆဲအခါ၊ <br />၃ ေန၀င္ဆဲအခါ၊ <br />၄ သန္းေခါင္တည့္ဆဲအခါ၊ အခ်ိဳ႕က်မ္းတို႔၌ "ဆည္းဆာ ေလးပါး"ဟုလည္း ေခၚေ၀ၚၾကေသး၏။<br /><br /><strong>ဆဲေရးျခင္းမ်ိဳး ၁၀ ပါး။ ။ </strong>၎င္း ဆဲေရးျခင္း၀တၳဳဆယ္ပါးသည္ ၀စီဒုစ႐ိုက္တရားခ်ည္းျဖစ္ရကား၊ ရဟန္းေတာ္အတြက္ ပညတ္ခ်က္ထုတ္ထား၏၊ လူမ်ားအဖို႔လည္း ႐ိုင္းျပေသာအရာျဖစ္၍ မဆဲေရးေကာင္းေခ်၊ ၀ိနည္းပါဠိေတာ္။ <br />၁ ဇာတိ- သာကီယမ်ိဳး၊ စ႑ာလမ်ိဳးစသည္ျဖင့္ ဇာတ္ကိုထိပါး၍ဆဲေရးျခင္း၊ <br />၂ နာမ- ဦးမ်ိဳးယုတ္, ကိုဥာဏ္ႀကီး စေသာ အမည္နာမ တို႔ျဖင့္ ထိပါးဆဲေရးျခင္း၊ <br />၃ ေဂါတၱ- ေနမ်ိဳးႏြယ္, ပုဂံျပည္ သဗၺညဳဆက္, ေရႊစည္းခံုႏြယ္ စသည္ျဖင့္ အႏြယ္ကိုခိုက္၍ဆဲေရးျခင္း၊ <br />၄ ကမၼ- ဖိနပ္တိုက္သမား, ေခ်းက်ံဳး၀ိဇၨာႀကီး, ထမင္းငတ္စာေရးဆရာႀကီး, စိန္ကုန္သည္ႀကီး စသည္ျဖင့္<br />အလုပ္အကိုင္ကိုစြဲ၍ဆဲေရးျခင္း၊ <br />၅ သိပၸ -အင္ဂ်င္နီယာ ပါရဂူႀကီး, က်ဴထရံရက္၀ိဇၨာႀကီး, စသည္ျဖင့္ အတတ္ပညာကိုစြဲ၍ဆဲေရးျခင္း၊ <br />၆ အာဗာဓ- ဖာက်ိဳး, ႐ႈိက္ကုန္း, မီးယပ္ပိန္ စသည္ျဖင့္အနာေရာဂါကိုထိခုိက္၍ ဆဲေရးျခင္း၊ <br />၇ လိဂၤ- လံဗားႀကီး, အသူရိန္ႀကီး, ငပု, ညႇပ္စိ, ငကုန္း, မယ္ဗမာ, ေမာင္ဒဂံု, စသည္ျဖင့္ အသြင္ကိုစြဲ၍ဆဲေရးျခင္း၊ <br />၈ ကိေလသ- တဏွာအုိး, ေဒါသကုမၼာ , မရွင္းမရွင္း၀ိစိကိစၦာႀကီး စသည္ျဖင့္ ကိေလသာတစ္ပါးပါး အမည္ကိုတပ္၍ ဆဲေရးျခင္း၊ <br />၉ အာပတၱိ- ပါရာဇိက ,သံဃာဒိသိသ္, ဒုကၠဋ္အိုး စသည္ျဖင့္ အာပတ္အမည္ကိုထပ္၍ဆဲေရးျခင္း၊ <br />၁၀ အေကၠာသ- နင့္အေမနင့္ႏွမ, ေခြးမသား, ေခြးသား, ၀က္ေျမး, မေဟာသဓာ, ဘုရားေလာင္း စသည္ျဖင့္ ဆဲေရးျခင္းမ်ိဳး။<br />မွတ္ခ်က္။ ။ ထိုအေကၠာသ၀တၳဳဆယ္ပါးတြင္ အယုတ္အျမတ္အားျဖင့္ ၂-ပါးစီျဖစ္၏။<br /><br /><strong>ဆဲေရးျခင္းမ်ိဳး ၁၀ ပါး၊ တစ္နည္း။ ။</strong> သံယုတ္။ ႒။ ပ အုပ္။ ၂၀၀ ၌အက်ယ္႐ႈပါ။ <br />(၁) ေစာေရာသိ- သူခိုး၊ <br />(၂) ဗာေလာသိ- ငမိုက္၊ <br />(၃) မူေဠာသိ- ငေမ့ေကာင္၊ ငထူ၊ ငထိုင္း၊ <br />(၄) ေထေနာသိ- သူခိုး၊ <br />(၅) ၾသေဠာသိ-ငကုံး၊ ကလားအုဋ္၊ <br />(၆) ေမေ႑ာသိ- သိုး၊ ဆိတ္၊ <br />(၇) ေဂါေဏာသိ- ငႏြား၊ ႏြားေကာင္၊ <br />(၈) ဂျဒဘာသိ- ျမည္းေကာင္၊ <br />(၉) တိရစၦာန ဂေတာသိ- တရိစၦာန္ေကာင္၊ <br />(၁၀) ေနရယိေကာသိ ငရဲေကာင္။<br /><br /><strong>ဆယ့္ႏွစ္ရာသီ လ, ပြဲ, ပန္း, နကၡတ္, တာရာ, ႏွင့္ ရာသီ႐ုပ္ပံုအစံု။ ။</strong> ဆယ့္ႏွစ္လရာသီ၏ ဆိုင္ရာမွတ္ဖြယ္မ်ားကို အက်ဥ္းမွ် အစံုေျဖလိုက္သည္။ <br />(၁) မိႆရာသီ- တန္ခူးလ၊ အတာသႀကၤန္ေရေလာင္းပြဲ၊ ရင္ခတ္ပန္း, ကံ့ေကာ္ပန္း၊ စိၾတနကၡတ္ႏွင့္စန္းယွဥ္ျပည့္၊ တံငါတာရာထြန္း၊ ရာသီ႐ုပ္ကား ဆိတ္သတၱ၀ါျဖစ္၏၊ <br />(၂) ၿပိႆရာသီ- ၎င္းအက်ယ္"ကဆုန္လႏွင့္ မွတ္ဖြယ္ ၁၆-ခ်က္"ဟူေသာ သုေတသနရပ္၌ၾကည့္ပါ၊ <br />(၃) ေမထုန္ရာသီ- နယုန္လ၊ စာေမးပြဲသဘင္၊ မဟာသမယအခါေတာ္၊ ဓမၼသဘင္၊ စပယ္ပန္း, ျမတ္ေလးပန္း၊ ေဇ႒နကၡတ္ႏွင့္စန္းယွဥ္ျပည့္၊ ျမင္းတာရာထြန္း၊ ရာသီ႐ုပ္ကား အပ်ိဳႏွင့္လူပ်ိဳယွဥ္တြဲေနပံု၊ <br />(၄) ကရကဋ္ရာသီ- ၀ါဆိုလ၊ ပဥၨင္းခံပြဲသဘင္, ဓမၼစၾကာအခါေတာ္ သဘင္၊ ပုန္းညက္ပန္း၊ အာသဠႇီေခၚ ဥတၱရာသဠ္နကၡတ္ႏွင့္စန္းယွဥ္ျပည့္၊ ဗ်ိဳင္းတာရာထြန္း၊ ရာသီ႐ုပ္ကား ပုဇြန္လံုးဂဏန္းသတၱ၀ါပံု၊ <br />(၅) သိဟ္ရာသီ- ၀ါေခါင္လ၊ စာေရးတံမဲ၊ ဆြမ္းေလာင္းပြဲသဘင္၊ ခတၱာပန္း၊ သရ၀ဏ္ေခၚ ဓနသိဒၶိနကၡတ္ႏွင့္စန္းယွဥ္ျပည့္၊ ဗ်ိဳင္းတာရာထြန္း၊ ရာသီ႐ုပ္ကား ျခေသၤ့သတၱ၀ါ၊ <br />(၆) ကန္ရာသီ-ေတာ္သလင္းလ၊ ေလွၿပိဳင္ပြဲ, သစ္ဆင္းပြဲသဘင္၊ ယင္းမာပန္း, အျဒေခၚ ျပဳပၸါဘျဒပိုဒ္နကၡတ္ႏွင့္စန္းယွဥ္ျပည့္၊ ဗ်ိဳင္းတာရာထြန္း၊ ရာသီ႐ုပ္ကား ကညာပ်ိဳ႐ုပ္ပံု၊ <br />(၇) တူရာသီ- သီတင္းကြၽတ္လ၊ ျမင့္မိုရ္မီးထြန္းပြဲ, ပ၀ါရဏာပြဲ, အဘိဓမၼာအခါေတာ္သဘင္မ်ား၊ ၾကာမ်ိဳးငါးပါးပန္း၊ အႆ၀ဏီနကၡတ္ႏွင့္စန္းယွဥ္ျပည့္၊ က်ီးတာရာထြန္းေတာက္၊ ရာသီ႐ုပ္ကား ကုန္သည္ခ်ိန္ခြင္ကိုင္ပံု၊ <br />(၈) ျဗိစၦာရာသီ- တန္ေဆာင္မုန္းလ၊ ကထိန္ပြဲေတာ္, တန္ေဆာင္တိုင္ ပြဲေတာ္ ၾကတၱိကာနကၡတ္ပြဲသဘင္၊ ခ၀ဲေရႊ၀ါပန္း၊ ၾကတၱိကာနကၡတ္ႏွင့္စန္းယွဥ္ျပည့္၊ က်ီးတာရာထြန္း၊ ရာသီ႐ုပ္ကား ကင္းမလက္မဲပံု၊ <br />(၉) ဓႏုရာသီ- နတ္ေတာ္လ၊ နတ္ကနားေပးပြဲ၊ ဂမုန္း အင္ပန္း, သဇင္ပန္း၊ မိဂသီနကၡတ္ႏွင့္ စန္းယွဥ္ျပည့္၊ ဟသၤာတာရာထြန္း၊ ရာသီ႐ုပ္ကား အေရွ႕ပိုင္းလူ အေနာက္ပိုင္းျမင္းျဖစ္၏၊ <br />(၁၀) မကာရရာသီ-ျပာသိုလ၊ ျမင္းခင္း ဆင္ခင္းသဘင္ပြဲ သူရဲေကာင္းမ်ားဘြဲ႕ႏွင့္သဘင္၊ ခြာညိဳပန္း၊ ဖုသွ်နကၡတ္ႏွင့္စန္းယွဥ္ျပည့္၊ ပုစြန္တာရာထြန္း၊ ရာသီ႐ုပ္ကား သမင္ႏွင့္ငါးျဖစ္၏၊ <br />(၁၁) ကံုရာသီ- တပို႔တြဲလ၊ ယာဂုႏွမ္းမနဲပြဲ, ထမနဲပြဲ, မီးပံုပူေဇာ္ပြဲ၊ ဆူးပန္း၊ မာဃနကၡတ္ႏွင့္စန္းယွဥ္ျပည့္၊ ခ်ိန္တာရာထြန္း၊ ရာသီ႐ုပ္ကား၊ ေရထမ္းသမားဆင္းရဲသားပံု၊ <br />(၁၂) မိန္ရာသီ- တေပါင္းလ၊ သဲပံုေစတီ ဘုရားပူေဇာ္ပြဲ၊ သရဖီပန္း ပိေတာက္ပန္း၊ ဖဂၢဳဏေခၚ ဥတၱရာဖလ ဂုဏၰီနတ္ခတ္ႏွင့္စန္းယွဥ္ျပည့္၊ ဆံက်င့္တာရာထြန္း၊ ရာသီ႐ုပ္ကား ငါးႏွစ္ေကာင္ေရကူးေနပံု။<br />မွတ္ခ်က္။ ။ ဤ၌ တရာမ်ားကား သကၠဋနကၡတၱဒီပနီႏွင့္ မယ္ေခြးအဲတို႔ မတူကြဲလြဲရွိၾကသည္။<br /><br /><strong>ဆယ့္ႏွစ္လခြင္၊ အမည္တြင္၊ ၄ အင္အမည္ထူး။ ။</strong> ယခုေခၚ႐ိုးအစဥ္ လအမည္ဆယ့္ႏွစ္ပါးတြင္ ေရွးေဟာင္းအမည္ ၄-ပါးကိုဆိုသည္။ <br />(၁) ၀ါဆို- ႏြယ္တာဟုေရွး၌ေခၚ၏၊ <br />(၂) ၀ါေခါင္- နံ႔ကာဟုေရွး၌ေခၚ၏၊ <br />(၃) ေတာ္သလင္း-သစ္ဆင္းဟုေရွး၌ေခၚ၏၊ <br />(၄) သီတင္းကြၽတ္- သန္တူဟုေရွး၌ေခၚ၏။<br /><br /><strong>ဆြမ္းကပ္သူမ်ား၊ သတိထား၊ ၅ ပါးကပ္အဂၤါ။ ။</strong> ရဟန္းသံဃာေတာ္တို႔အား ဆြမ္းကပ္လာေသာအခါ အကပ္ ေျမာက္ေၾကာင္းအဂၤါငါးပါးကို သိထားရန္ဆိုသည္။ ၎င္းကို ၀ိနည္းလကၤာျဖင့္သိပါ။ <br />(၁) ေရွး႐ႈလည္းေဆာင္၊ <br />(၂) ႏွစ္ေတာင့္ထြာေရာက္၊ <br />(၃) ေျမႇာက္ႏိုင္၀တၳဳ၊ <br />(၄) သံုးခုေပးျခင္း၊ <br />(၅) ခံျခင္း ႏွစ္ ေလာက္၊ က်မ္းလာေထာက္ ကပ္ေျမာက္အဂၤါငါးပါးတည္း။<br />မွတ္ခ်က္။ ။ (၃)၌ ယခုေခတ္ အားေကာင္းသူတစ္ေယာက္ႏိုင္ေလာက္ေသာ ၀တၳဳကိုသာဆိုသည္၊ <br />(၄)၌ကိုယ္ျဖင့္ေပးျခင္း ကိုယ္ႏွင့္စပ္ေသာ ဇြန္းေယာက္မစသည္တို႔ျဖင့္ေပးျခင္း၊ ႏွစ္ေတာင့္ထြာအတြင္း၌ ပစ္ေျမႇာက္လွိမ့္တြန္း၍ေပးကပ္ျခင္း၊ သံုးမ်ိဳးကိုဆိုသည္၊ <br />(၅)၌ ကိုယ္ျဖင့္ခံယူျခင္း၊ ကိုယ္ႏွင့္စပ္ေသာ ခြက္ သပိတ္ ခံုစသည္တို႔ျဖင့္ခံယူျခင္းႏွစ္ပါးကိုဆိုသည္။<br /><br /><strong>ဆြမ္းဒါနအက်ိဳး ၅ ပါး။ ။</strong> ဆြမ္းေကြၽးေပးလႉျခင္းအက်ိဳးငါးပါးဟူ၏၊ <br />(၁) အာယု- အသက္ရွည္ျခင္း၊ <br />(၂) ၀ဏၰ-အဆင္း႐ုပ္ရည္ လွပျခင္း၊ <br />(၃) သုခ- ကိုယ္စိတ္ႏွစ္ျဖာခ်မ္းသာျခင္း၊ <br />(၄) ဗလ- ခြန္အားသန္စြမ္းျခင္း၊ <br />(၅) ပဋိဘာန- သင့္ မသင့္ မွန္ မမွန္ ေ၀ဖန္Óဏ္ရွိျခင္း။<br /><br /><strong>ဆြမ္းဘတ္မ်ိဳး ၇ ပါး။ ။</strong> ဆြမ္းအတြက္ ရဟန္းေတာ္မ်ားအား ဘုရားရွင္ခြင့္ျပဳေတာ္မူျခင္း ၇-ပါး၊ ဆြမ္းမခံဘဲ စားေကာင္းသည္။ <br />(၁) သံဃဘတ္- တိုက္သံဃာအားလံုးအား ေပးလွဴေသာဆြမ္း၊ <br />(၂) ဥေဒၵသ ဘတ္-ဘတၱဳေဒၵသက ရဟန္းကိုရည္ညႊန္း၍ လွဴေသာဆြမ္း၊ <br />(၃) နိမႏၲန ဘတ္- ပင့္ဖိတ္၍လွဴေသာဆြမ္း၊ <br />(၄) သလာကဘတ္- မဲခ်၍လွဴေသာဆြမ္း၊ <br />(၅) ပကၡိက ဘတ္- ဆန္းဆုတ္ပကၡ၌ ရက္သတ္မွတ္၍လွဴေသာဆြမ္း၊ <br />(၆) ဥေပါသထိက ဘတ္- ဥပုသ္ေန႔၌ လွဴေသာဆြမ္း၊ <br />(၇) ပါဋိပဒိကဘတ္- ဥပုသ္ထြက္၍လွဴေသာဆြမ္း။<br /><br /><strong>ဆြမ္းမ်ိဳး ၂ ပါး၊ အက်ိဳးမ်ား၊ ထြတ္ဖ်ားေခါင္ထိပ္ေဗြ။ ။</strong> ေလာက၌ အျခားဆြမ္းတို႔ထက္ အေကာင္းဆံုးျဖစ္၍ျမတ္စြာဘုရားခ်ီးမြမ္းေတာ္မူေသာ ဆြမ္းထူးဆြမ္းျမတ္ႏွစ္မ်ိဳး၊ မဟာပရိနိဗၺာနသုတ္မွ။ <br />(၁) သုဇာတာသူေဌးသမီး လွဴေသာ ႏို႔ဃနာဆြမ္း၊ ထိုဆြမ္းကိုဘုဥ္းေပးေတာ္မူ၍ အျမတ္ဆံုးသမၼာသေမၺာဓိဥာဏ္ကို ရေတာ္မူသည္။ <br />(၂) ဒါယကာ စုႏၵလွဴေသာ သူကရမဒၵ၀ ေခၚ ၀က္ဟင္းဆြမ္း၊ ထိုဆြမ္းကိုဘုဥ္းေပးေတာ္မူၿပီး၍ ခႏၶာၾကြင္းမရွိေသာ<br />အႏုပါဒိေသသ နိဗၺာန္နန္းသို႔ ၾကြျမန္းစံ၀င္ေတာ္မူသည္။<br /><br /><strong>ဆြမ္းမခံရာသည့္ဌာန ၆ ပါး။ ။</strong> ၀ိသုဒၶိမဂ္။ ပ-အုပ္။ ၁၇။ ၀ိနည္းမဟာ၀ါ။ ပါ။ ၉၉။ ႒။ ၂၇၃။ ရဟန္းေတာ္မ်ား မသြားလာမက်က္စားေကာင္းေသာ ဌာနမ်ားဟူ၏။<br /><br /><strong>ေဆြ ၇ ဆက္၊ မ်ိဳး ၇ ဆက္။ ။</strong> ပါရာဇိကဏ္၊ ပါ။ ၃၀၇။ ႒။ ဒု- ၂၀၀။ ၎င္း ပါ။ ၃၃၃။ ႒။ ၂၆၄။ မိမိ၏အထက္ႏွင့္ေအာက္ ၇-ဆက္တိုင္ ေရတြက္၍ရသူကို 'ဥာတိက- ေဆြမ်ိဳးေတာ္သူ'ဟု ၀ိနည္းပိဋကတ္ေတာ္၌ အသိအမွတ္ျပဳထား၏။ ၇- ဆက္တြင္ အထက္, ေအာက္မွ မပါ၀င္သူကို 'အညာတိက-ေဆြမ်ိဳးမေတာ္သူ'ဟု ယူရ၏။<br />အထက္ ၇ဆက္ေရတြက္ပံု။ <br />(၁) ဘ ဘိုး ေဘး ဘီ ဘင္ ေဘာင္ ေဘာ ဟူ၍လည္းေကာင္း၊<br />(၂) ဘ ဘိုး ေဘး ဘီ ဘင္ ေညႇာက္ ေစ့- ဟူ၍လည္းေကာင္း၊ <br />(၃) ဘ ဘိုး ေဘး ဘီ ဘဲ့ ေဘာ့ ေဘြးဟူ၍လည္းေကာင္း၊ <br />(၄) အဖ အဖိုး အေဘြး အဘဲ အဘီ အေဘာ အေဘာင္ ဟူ၍လည္းေကာင္း၊ <br />ဤသို႔ ဆရာအမ်ိဳးမ်ိဳးတို႔ က်မ္းအမ်ိဳးမ်ိဳးတို႔၌ တစ္မ်ိဳးစီ ေ၀ါဟာရသံုးစြဲပံု ကြဲေၾကာင္းႏွင့္မွတ္သားၾက၏။<br />ေအာက္ ၇-ဆက္ေရတြက္ပံု။ <br />(၁) သား, ေျမး, ျမစ္, တီ, တြတ္, ကြၽတ္, ကြၽတ္ဆက္-ဟူ၍လည္းေကာင္း၊ <br />(၂) သား, ေျမး, ျမစ္, တီ, ကြၽတ္, ဆတ္, ဆက္-ဟူ၍လည္းေကာင္း၊ <br />(၃) သား, ေျမး, ျမစ္, တီ, ေျမႇာ့, ကြၽတ္, ကြၽတ္ဆက္-ဟူ၍လည္းေကာင္း၊ <br />ဤသို႔ မူကြဲသံုးမ်ိဳးစီ ေတြ႕မွတ္ရဖူး၏။<br />'မဃေဒ၀လကၤာ' ဆရာအလိုေသာ္ကား၊ <br />'ေဆြစုမ်ိဳးစစ္၊ ခုနစ္၀င္ထ၊ ကိုယ့္ထက္မွလွ်င္၊ အဘç အဘိုး၊ ေခၚ႐ိုးစဥ္ေရွး၊ အေဘး အဘဲး၊ တစ္ကြဲ အေဘြြး၊ တေရး အေဘာ္၊ ေအာက္ေသာ္ တျခား၊ သားႏွင့္ ေျမး, ျမစ္၊ တစ္ဆစ္ တီ, ေျမႇာ့၊ မွတ္ေလာ့ ကြၽတ္, ဆက္၊ က်မ္းဂန္ထြက္၏။'ဟူ၍ ျဖစ္၏။<br /><br /><strong>ေဆြမ်ိဳး ၄ ပါး။ ။</strong> မ်ိဳးႏြယ္အားျဖင့္ယူနည္း၊ သုတၱနိပါတ္။ ပါ။ ၂၈၈။ ႒။ ပ-အုပ္။ ၁၀၁။ <br />(၁) ဥာတိဗႏၶဳ-မ်ိဳးဆက္ ထက္, ေအာက္, ၇-ဆက္ထိ၊ <br />(၂) ေဂါတၱဗႏၶဳ- အႏြယ္အားျဖင့္ အဆက္ေပါင္းမ်ားစြာစြဲယူျခင္း၊ <br />(၃) မႏၲဗႏၶဳ- ေကာင္းတူဆိုးတူ တိုင္ပင္ေဖၚတိုင္ပင္ဖက္မ်ိဳး၊ <br />(၄) သိပၸဗႏၶဳ- ဆရာတူတပည့္ေက်ာင္းေနဖက္အတတ္ပညာတူသူခ်င္း။<br /><br /><strong>ေဆြမ်ိဳး ၄-ပါး၊ တစ္နည္း။ ။</strong> မူလပဏၰာသ။ ႒။ ဒု-အုပ္။ ၃၁၃-၌အက်ယ္႐ႈ။ <br />(၁) ဥာတိ- မိမိအထက္ ၇-ဆက္၊ ေအာက္ ၇-ဆက္ ေတာ္စပ္သူမ်ိဳး၊ <br />(၂) ေဂါတၱ- မ်ိဳး႐ိုး၏အဆက္အႏြယ္မ်ိဳး၊ <br />(၃) မိတၱ- အတူ သြားလာစားေသာက္ဖူးေသာ မိတ္ေဆြမ်ိဳး၊ <br />(၄) သိပၸ- ေက်ာင္းေနဖက္ ဆရာတူတပည့္မ်ိဳး။<br /><br /></span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4065678380914351974-4690424819136332363?l=thupya2008sa.blogspot.com' alt='' /></div>Phapon Taikthit Sayadawhttp://www.blogger.com/profile/16175176298649110347noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-4065678380914351974.post-7510043297825458622008-12-19T05:25:00.000-08:002009-01-05T18:25:56.307-08:00<strong>စက္ ၄-ပါး။ ။ </strong>သုတ္ပါေဌယ်။ ပါ။ ၂၃၀။ ႒။ ၂၄၃။ လိုရာကိစၥၿပီးစီးျပည့္စံုမႈအတြက္ သမၸတၱိစက္ ၄-ပါး၊ ဒသုတၱရသုတ္ အ႒ကထာ၊ <br />၁ ပ႑ိတာနဥၥေသ၀နစက္- ပညာရွင္ကို ဆရာတင္မႈ၊ 'သပၸဳရိသူပ နိႆယံ'။ <br />၂ ပဋိ႐ူပ ေဒသ၀ါသစက္- ကိုယ့္လုပ္ငန္းေဆာင္တာႏွင့္ သင့္ေလ်ာ္ေသာေနရာအရပ္၊ သာသနာေတာ္စည္ကားရာ အရပ္၊ <br />၃ အတၱသမၼာပဏီဓိစက္- အျပစ္မရွိေသာအလုပ္၌ မျဖစ္မေနက်ိဳးစားမႈ၊ ျပဳျပင္ေရးဇြဲလံု႔လ၊ <br />၄ ပုေဗၺစကတပုညတာစက္- အထက္ပါစက္သံုးပါးေၾကာင့္ မိမိတို႔လုပ္ငန္းစဥ္ႀကီး တိုးတက္ၿပီးထူးခြၽန္လာသည့္တိုင္ေအာင္<br />အက်ိဳးေပးေသာေရွးေကာင္းမႈကံ။<br /><br /><strong>စကၠ၀တ္မင္းမ်ိဳး ၃-ပါး။ ။ </strong>ဤ၌ စကၠ၀တ္ ၃-ပါး သီးျခားထုတ္ေမးေသာ္လည္း ေအာက္ပါ "စၾကာမင္းမ်ိဳး ၅ ပါး"၌ အကြၽမ္း၀င္သည္သာတည္း၊ <br />၁ စာတုရႏၲ စကၠ၀တၱိ- ေလးကြၽန္းလံုးစိုးပိုင္ေသာမင္း။ <br />၂ ဒီပစကၠ၀တၱိ- ကြၽန္းႀကီးတစ္ကြၽန္းလံုးကိုစိုးမိုးေသာမင္း။ <br />၃ ပေဒသ စကၠ၀တၱိ- ကြၽန္းငယ္စုကို အစိုးရေသာမင္း။<br /><span id="fullpost"><br /><strong>စကား ၆-ခြန္း လူ၌ထြန္း ၄-ခြန္းေရွာင္ခြာ ၂-ခြန္းသာေဟာ။ ။</strong> ၀ိနည္းပါရာဇိကဏ္အ႒ကထာ။ ပ-အုပ္။ ၈၉။ ျမတ္စြာဘုရားသည္ ၁-ႏွင့္ ၂-ကိုသာ ေဟာေတာ္မူ<br />သည္။ လူတို႔ေျပာဆိုၾကေသာစကားအေပါင္းကို သတၱဳခ်လိုက္လွ်င္ ထိုေျခာက္ခြန္းသာရသည္ဟူ၏။<br /> ၁ ဟုတ္မွန္၍အက်ိဳးရွိၿပီး သူလည္းနာလိုေသာစကား။ <br />၂ ဟုတ္မွန္၍အက်ိဳးရွိၿပီး သူမ်ားမနာလိုေသာစကား။ <br />၃ ဟုတ္မွန္၏၊ အက်ိဳးမရွိ သူမ်ားလည္းမနာလိုေသာစကား။ <br />၄ မဟုတ္ မမွန္ အက်ိဳးရွိ၍ သူမ်ားနာလိုႏွစ္သက္ေသာစကား။ <br />၅ မဟုတ္မမွန္ အက်ိဳးမရွိ သူမ်ားနာလိုႏွစ္သက္ေသာစကား။ <br />၆ မဟုတ္မမွန္ အက်ိဳးလည္းမရွိ၊ သူမ်ားလည္း မနာလိုမႏွစ္သက္ေသာစကား။<br /><br /><strong>စကားႀကီး ၁၀-မ်ိဳး။ ။ </strong>စကားေျပာထံုးနည္း ဥပေဒႀကီးဆယ္မ်ိဳးဟူလို။<br />(၁) ေရကူးညာတင္စကား- လိုရာဆိပ္ကမ္းကို ေရညာကတင္၍ကူးမွေရာက္သကဲ့သို႔ "မိမိလိုရာေရာက္ေအာင္ႀကိဳတင္၍ စကားပိုျဖင့္ ေျပာဆိုျခင္း။"<br />(၂) ေကာက္ပင္ရိတ္လွီးစကား- ေကာက္ပင္ကို လက္တစ္ဘက္ျဖင့္ ျမဲျမံစြာဆုပ္၍ တံစဥ္ျဖင့္အရင္းကရိတ္ျဖတ္လွ်င္လက္တြင္ရွိသမွ်စပါးကိုရသကဲ့သို႔ "သူဆိုေသာစကား မိေအာင္ဖမ္းကိုင္ၿပီးမွ ျပတ္စဲေအာင္ေျပာဆိုျခင္း။"<br />(၃) ေရစီးေဖါင္ဆန္စကား- လိုအင္ဆႏၵ ရွိသမွ်ေသာအရာ၀တၳဳတို႔ကို ေဖါင္တြင္တင္၍ ျဖည္းညႇင္းစြာဆန္တက္ သြားလွ်င္ လိုအင္ကိစၥၿပီးသကဲ့သို႔ "ေျခသိမ္း ေခါင္းပိုက္ ပမာ ပမည္း ဟပ္စပ္၍ ၿပီးျပတ္ေအာင္ေျပာဆိုျခင္း။"<br />(၄) အိုးတန္ဆန္ခတ္စကား- အိုးႏွင့္ဆန္ တန္႐ံုထည့္၍ခ်က္လွ်င္ ေကာင္းစြာက်က္နပ္သကဲ့သို႔ "ကိုယ္ႏွင့္ဂုဏ္အင္တန္႐ံု မယုတ္မလြန္ေျပာဆုိျခင္း။"<br />(၅) ဆီပြတ္က်ည္ေပြ႕စကား- က်ည္ေပြ႕ျဖင့္ အႀကိမ္ႀကိမ္အထပ္ထပ္ဆီပြတ္လွ်င္ ဆီထြက္၍ မိမိလိုဘတ္ကိစၥၿပီးသကဲ့သို႔ "လိုရာကိစၥၿပီးေစျခင္းငွာ ထုိစကားကိုပင္အထပ္ထပ္ေျပာဆိုျခင္း။"<br />(၆) ဆင္ေ၀ွ႔ရန္ေရွာင္စကား- ဆင္ထိုးေ၀ွ႔မည္လိုက္လွ်င္ တိမ္းေရွာင္ဖယ္ေသြလြတ္ရာ၌ ေျပးလႊဲကာေနရသကဲ့သို႔"ကိုယ့္ထံသို႔ေရာက္မည့္စကားကို ေရွာင္လႊဲ၍ေျပာဆိုျခင္း။"<br />(၇) ေတာင္သူယာခုတ္စကား- ေတာင္သူလယ္သမားတို႔သည္ မိမိတို႔တည္ခုတ္မည့္ လယ္ယာ<br />ေျမကြက္၌ေရွးဦးစြာျခံဳပိတ္ေပါင္းႏြယ္ သစ္ပင္ငယ္တို႔ကို ခုတ္ထြင္ရွင္းလင္းၿပီးမွသာ သစ္ပင္ႀကီး<br />တို႔ကို ခုတ္ထြင္ဖိလွဲသကဲ့သို႔ "စကားငယ္ကိုေျပာဆိုၿပီးမွ စကားႀကီးကိုဖိစီး၍ေျပာဆိုျခင္း။"<br />(၈) ၾကက္ဆုတ္ ခြပ္ပစ္စကား- ၾကက္ခြပ္ရာ၌ ေနာက္ဆုတ္ဟန္ျပဳ၍ခြပ္မွသာ ခြပ္ပစ္သကဲ့သို႔ "သူ႔စကားအလိုသို႔ လိုက္တန္ကလိုက္၍ စီးသာမွစီးလ်က္ ၿပီးျပတ္ေအာင္ေျပာဆိုျခင္း။"<br />(၉) ေရစစ္ပမာစကား- ဓမၼက႐ိုဏ္ေခၚ ေရစစ္ကိုေရတြင္ႏွစ္ကာ ျပည့္မွအေပါက္ကို ပိတ္၍ဆြဲယူ<br />လိုက္လွ်င္ ေရမထြက္ႏိုင္သကဲ့သို႔ "သူတစ္ပါးေျပာဆိုခြင့္မရေအာင္ ပိတ္ဆို႔၍ေျပာဆိုျခင္း။"<br />(၁၀) ခက္တင္ ေမာင္းနင္းစကား- ေမာင္းနင္းေသာသူသည္ တစ္ဘက္လိုက္ပါတိမ္းေစာင္းလြန္း<br />လွ်င္ အတင္ခက္၍ မတိမ္းမေစာင္းနင္းရသကဲ့သို႔ "ဟုတ္သည္ျဖစ္ေစ၊ မဟုတ္သည္ျဖစ္ေစ မတင္မက်<br />ေျပာဆိုျခင္း။"<br /><br /><strong>စကားေျပာရာ အဂၤါ ၁၀-ပါး။ ။</strong> <br />၁ ကာလ၀ါဒီ- ေျပာခ်ိန္ ေျပာခြင့္သင့္မွ ေျပာရျခင္း။ <br />၂ ဘူတ၀ါဒီ- ဟုတ္မွန္ေသာစကားကိုသာ ေျပာရျခင္း။ <br />၃ ဓမၼ၀ါဒီ- တရားႏွင့္စပ္သည္ကိုသာ ေျပာရျခင္း၊ <br />၄ အတၳ ၀ါဒီ- အက်ိဳးစီးပြားႏွင့္စပ္သည္ကိုသာ ေျပာရျခင္း။ <br />၅ ပိယ၀ါဒီ- ခ်စ္ဖြယ္စကားကိုသာ ေျပာရျခင္း၊ <br />၆ မိဟိတ ပုဗၺဘာဏီ- ၿပံဳးရႊင္မႈေရွ႕ထား၍ ေျပာၾကားရျခင္း။ <br />၇ မိတဘာဏီ- မတိုမရွည္ မပိုမလြန္ ျခင့္ခ်ိန္ေျပာရျခင္း။ <br />၈ အတုရိတ ၀ါဒီ- အေဆာတလ်င္မေျပာရျခင္း။ <br />၉ ေပါရီ- ၿမိဳ႕ႀကီးသူတို႔အသံုးအႏႈန္း ဓေလ့ထံုးကိုယူ၍ေျပာရျခင္း။ <br />၁၀ ၀ိသဒ ၀ါဒီ- သန္႔ရွင့္ေသခ်ာ တိက်ျပတ္သားစြာ ေျပာဆိုရျခင္း။<br /><br /><strong>စၾကာမင္း ၅-မ်ိဳး။ ။ </strong>၎င္းကိုပင္ "စတၱ၀တ္မင္း, စၾက၀ေတးမင္း"ဟု ဆိုၾကကုန္၏။ ၎င္းငါးပါးကို "က၀ိေသတၱဳမဥၨဴသာက်မ္း"မွ ထုတ္ယူသည္။<br />(၁) အာ၀ုဓ စကၠ၀တၱိ ရာဇာ- လူသတ္လက္နက္ စက္အမ်ိဳးမ်ိဳးကိုအစုိးရေသာ ယခုေခတ္ အႏုျမဴလက္နက္ရွင္ေရွးေခတ္ အဇာတသတ္မင္းတို႔ကဲ့သို႔ "လက္နက္စၾကာမင္းမ်ိဳး။"<br />(၂) ပုည၀ၯုန စကၠ၀တၱိရာဇာ- ေဇာတိက ဇဋိလ ကာေကာဏၰ ေမ႑ကစေသာ ေသေဌးႀကီးတို႔၏ ဆိတ္႐ုပ္ေက်း႐ုပ္ ေရႊေတာင္ ထမင္းအိုး စလည္ေတာင္း စသည္တို႔မွ သံုးမကုန္ယူမေလ်ာ့ တိုးပြားျခင္း သမုဒၵရာ ေလးစင္းကိုပင္ ျပည့္ေအာင္ ဖံုးႏိုင္ေလာက္ေသာ ဥစၥာေရႊေငြ ဆန္ေရစပါး ေပါမ်ားကံုလံုၾကသည့္ "ပုည၀ၯုန စၾကာမင္းမ်ိဳး။"<br />(၃) အာဏာ စကၠ၀တၱိ ရာဇာ- သက္မဲ့ အ၀ိညာဏကျဖစ္ေသာ ေရႊေျခက်ဥ္းကို ေစလႊတ္၍ မဒၵ၀ျပည္ကို အစိုးရေသာကာလနဂါးမင္းအား ေျခက်ဥ္းျဖင့္ခတ္၍ ေခၚႏိုင္ျခင္းအာဏာ၊ ထို႔အတူ ေရႊခ်ိဳင့္ကိုေစလႊတ္၍ ကရ၀ိတ္ငွက္မင္းကို ဖမ္းယူေဆာင္က်ဥ္းႏိုင္ေသာအာဏာရွိၾကသည့္ သီရိဓမၼာေသာကမင္းတို႔ကဲ့သို႔ေသာ "အာဏာစၾကာမင္းမ်ိဳး။"<br />(၄) ပုညပဒ စကၠ၀တၱိ ရာဇာ- မဟာသုဒႆန စၾကာမင္း, ကာလိဂၤေဗာဓိစေသာ စၾကာမင္းတို႔၏ ဖြားစကပင္ေျခ၌ စၾကာေဗာဓိစေသာ ပံု ေတာင္း တံဆိပ္လကၡဏာပါျခင္းေၾကာင့္ ကြၽန္းႀကီးေလးကြၽန္းႏွင့္တကြ ယုဂႏၶိဳရ္ေတာင္အထက္ အာလိန္ငါးဆင့္ရွိနတ္တို႔ကိုပါ အစိုးရလတံ့ဟု သိေစႏိုင္ေသာ စၾကာပံုေတာင္း ရတနာကို ရၾကသည့္ "ပုညပဒ စၾကာမင္းမ်ိဳး။"<br />(၅) ဂႏၶာရီ စကၠ၀တၱိ ရာဇာ- ေရွးစာေဟာင္းတို႔၌ ]ကႏၲာရအတတ္ဟု ေရးရွိၾကသည္။ ခဲ သံ ျပဒါးေၾကးနီစေသာ ဓါတ္တို႔အား ေရႊေငြ မေနာမယဓါတ္လံုးမ်ားျဖစ္လာေအာင္၊ ခ်က္လုပ္ႏိုင္ျခင္း၊ ေျမလွ်ိဳးမိုးပ်ံႏိုင္ျခင္း၊ ထိုထို ဆန္းက်ယ္လွစြာေသာ ဂါထာ မႏၲန္ မႏၲရား အင္း အိုင္ ခါးလွဲ႔ လက္ဖြဲ႕စေသာ ေလာကီပေယာဂဟူသမွ်တို႔၏တန္ခိုးျဖင့္ ေျမလွ်ိဳးမိုးပ်ံႏိုင္ျခင္း စိတ္အလိုအတိုင္းၿပီးျခင္း စသည္တို႔ကုိ ျဖစ္ေစႏိုင္ေသာ ေလာကီ၀ိဇၨာ ေမာ္ဆရာအေပါင္းတို႔သည္ "သမၼာပေယာဂ ဣဒၶိ၀ၯုန စကၠရာဇာေခၚ" ဂႏၶာရီ စၾကာမင္းတို႔ျဖစ္ၾကကုန္၏။<br /><br /><strong>စၾကာမင္းက်င့္၀တ္ ၃-ပါး။ ။</strong> <br />(၁) ဒါန- တိုင္းသားျပည္သူ ရွင္လူရဟန္းတို႔အား အလွဴေပးျခင္း၊ <br />(၂) ဒမ- ဣေႁႏၵကို ဆံုးမျခင္း၊ <br />(၃) သံယမ- ကိုယ္ႏႈတ္ႏွစ္ပါးႏွင့္ ငါးပါး ရွစ္ပါး ကိုးပါးသီလမ်ားကို ေစာင့္စည္းျခင္း။<br /><br /><strong>စၾကာမင္းက်င့္၀တ္ ၁၀-ပါး၊ တစ္နည္း။ ။</strong> အဂၤုတၱရဋီကာ။ ဒု။ <br />၁၊ အေႏၲာဇန ဗလ ကာယ- သားမယားတို႔ကုိသီလ၌တည္ေစျခင္း, ေဘးဥပဒ္မွ ေစာင့္ေရွာက္ျခင္း,<br />ဗိုလ္ပါစသည္တို႔၌ လစာရိကၡာမွန္မွန္လံုေလာက္ေအာင္ထုတ္ေပးျခင္း။<br />၂၊ ခတၳိယ- အဘိသိက္ခံၿပီးမင္းတို႔အား ေရႊေငြ ဆင္ျမင္းရတနာစသည္ ေပးကမ္းခ်ီးေျမႇာက္ျခင္း။<br />၃၊ အႏုယုတၱ- မိမိထံပါး၌ ခစားဆည္းကပ္ေနေသာ မင္းတို႔အားယာဥ္ရထား ေနအိမ္စသည္ ေလ်ာ္စြာေပး၍ႏွစ္သက္ေစျခင္း။<br />၄၊ ျဗာဟၼဏ ဂဟပတိက- ပုဏၰားပညာရွိတို႔အား ထမင္းအေဖ်ာ္စသည္ လွဴဖြယ္၀တၳဳေပးျခင္း၊ အိမ္ေထာင္ရွင္တို႔အား မ်ိဳးေစ့ထြန္တံုး စသည္တို႔ကိုေပးျခင္း။<br />၅၊ ေနဂမ ဇနပဒ- ေတာရြာေနျပည္သူလူထုအား စားနပ္ရိကၡာ၊ မ်ိဳးေစ့ လယ္ယာႀကိယာ အမေတာ္ေၾကးစသည္ေပးျခင္း။<br />၆၊ သမဏ ျဗာဟၼဏ- ရဟန္းသံဃာႏွင့္ သူေတာ္စင္တို႔အား ေလ်ာ္ကန္ေသာ ပရိကၡရာ လႉဘြယ္တို႔ျဖင့္လႉဒါန္းပူေဇာ္ျခင္း။<br />၇၊ မိဂပကိၡ- သား ငါး ငွက္တို႔အား နယ္ပယ္သီးျခားသတ္မွတ္ထား၍ ေဘးမဲ့ေပးျခင္း။<br />၈၊ အ ဓမၼကာရ ပဋိေကၡပ- မတရားမႈဟူသမွ်တို႔ကို လံုး၀တားျမစ္ပိတ္ပင္ေစျခင္း။<br />၉၊ အ ဓနာနံ ဓနဥပၸါဒ- မရွိဆင္းရဲ လူတန္းစားေက်ာမြဲတို႔အား ဥစၥာဓနေပးေ၀ငွျခင္း။<br />၁၀၊ သမဏ ျဗာဟၼဏ ပဥႇာပုစၦန- ရဟန္းသံဃာ သူေတာ္သူျမတ္တို႔ထံ ဆည္းကပ္ခစား၍ ေရွာင္ၾကဥ္အပ္ မွီ၀ဲအပ္ ပြားမ်ားအပ္ ျပဳလုပ္အပ္ေသာအရာမ်ားကို ေမးျမန္းတိုင္ပင္ ေလွ်ာက္တိုင္ပင္ျခင္း။<br /> <br /><strong>စၾကာမင္းက်င့္၀တ္ ၁၂-ပါး၊ တစ္နည္း။ ။ </strong>အဂုၤတၱရဋီကာ။ ဒု။ <br />(က) အဓမၼရာဂ ပဟာန- အမိ အဖ အစ္မ ညီမ ညီ အစ္ကို မိႀကီး မိေထြး ဘႀကီး ဘေထြးစသည့္ မတပ္အပ္ေသာအရာ၌ ရာဂျဖင့္တပ္သက္ျပစ္မွားမႈကို ပယ္ျခင္း၊ <br />(ခ) ၀ိသမ ေလာဘ- မထိုက္ေသာအရာ၌တပ္ေသာ ေလာဘ၊ ထိုက္ေသာအရာ၌ အလြန္အမင္းတပ္ေသာ ေလာဘမ်ိဳးကို ပယ္ရွားျခင္း၊ အထက္ပါဆယ္မ်ိဳး၌ ၎င္းတရားႏွစ္ပါးထည့္ကာ ၁၂-ပါးျဖစ္သတည္း။<br /><br /><strong>စၾကာမင္းတို႔ တန္ခိုး ၄-မ်ိဳး။ ။</strong> သုတ္မဟာ၀ါ။ ပါ။ ၁၄၅။ ႒။ ၂၂၀။ <br />(၁) လူတကာတို႔ထက္လြန္ကဲေသာ အဆင္းရွိျခင္း၊ <br />(၂) လြန္ကဲေသာအသက္ရွည္ျခင္း၊ <br />(၃) အနာေရာဂါကင္းျခင္း၊ <br />(၄) အမ်ိဳးေလးပါးတို႔၏ ခ်စ္ျမတ္ႏိုးခံရျခင္း။<br /><br /><strong>စၾကာရတနာ ၇-ပါး။ ။</strong> စၾကာမင္းျမတ္၏ ရတနာေတာ္မ်ား။ <br />(၁) စၾကာ၊ <br />(၂) ဆင္ျဖဴ၊ <br />(၃) ျမင္းပ်ံဟူ, <br />မွတ္ယူ၊ (၄) ပတၱျမား၊ <br />(၅) ေျမာက္ကြၽန္းသူႏြယ္၊ <br />(၆) သားနန္းႏြယ္, <br />မွတ္ဖြယ္၊ (၇) သူေဌးအား၊ <br />၎င္း ၇-ပါးကို 'မဟာသုဒႆနသုတ္ေတာ္'မွာ ေဟာသည္။<br /><br /><strong>စၾကာရတနာ၊ ရေၾကာင္းလာ၊ ၃-ျဖာကုသိုလ္အဘယ္နည္း။ ။ </strong>အထက္ပါ စၾကာရတနာ ၇-ပါးကို ဤကုသိုလ္ ၃-ပါးေၾကာင့္ရသည္ဟု မဃေဒ၀လကၤာအပိုဒ္ ၂၉၁၌ "ဘုန္းေခါင္ဓိပတိ၊ မဟိဒၶိႏွင့္၊ ေလာကိတမြတ္၊ စကၠ၀တ္မဟာ၊ ျမတ္ရာဇာတို႔၊ <br />(၁) စၾကာယာဥ္မင္း၊ ဆင္ျမင္းရတနာ၊ ဤသံုးျဖာကို၊ မဟာကုသလ၊ အေဒါသေၾကာင့္၊ ရ၏ဟူျငား၊ <br />(၂) ပတၱျမားႏွင့္၊ မိဖုယားနတ္၊ ေသေဌးျမတ္မူ၊ စြန္႔လႊတ္စာဂ၊ အေလာဘေၾကာင့္၊ ရ၏ဟူေပ၊ <br />(၃) သက္ေ၀ၾသရသ္၊ အိမ္ေရွ႕ျမတ္ဟု၊ ေလာကဓါတ္နယ္၊ တိုက္၀န္းက်ယ္၌၊ နတ္နယ္အလား၊ ေလးကြၽန္းသားကို၊ တရားမေဖာက္၊ ႐ႈခ်ီးေျမႇာက္၍၊ ေစာင့္ေရွာက္ႏိုင္သီး၊ ႐ႈမျငီးသည့္၊ သားႀကီးပရိဏာ၊ ရတနာကား၊ ပညာဟူက၊ အေမာဟျဖင့္၊ မူလဟိတ္က်ိဳး၊ စံုျပည့္ျဖိဳး၏" ဟုဆိုထား၏။<br /><br /><strong>စၾကာ၀ဠာ ၃-ပါး၊ တစ္နည္း ၄-ပါး။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ကို (ေလာကဓါတ္မ်ိဳး ၃-ပါး ၄-ပါး)ဟူေသာ ပုစၦာ၌ ဆိုမည္။<br /><br /><strong>စက္ႀကီးတစ္ဆယ့္သံုးပါး။ ။</strong> ေရွးဆရာႀကီးမ်ား ေရးသားစီရင္ထားခဲ့ၾကေသာ အႏၲရာယ္ကင္း မႏၲန္ေတာ္ႀကီး၏ သ႐ုပ္ ၁၃-ပါးအမည္။<br /> (၁) ေအာင္ ၁၀၈-ကြက္ ဗုဒၶစက္- ဘုရား၏ စက္လကၡဏာ ၁၀၈-ပါး။<br /> (၂) တစ္ဆယ့္ေလးခ်က္ ဓမၼစက္- မဂ္ ၄-ပါး၊ ဖိုလ္ ၄-ပါး၊ သြာကၡာတာစေသာ တရားဂုဏ္ေတာ္ ၆-ပါးကိုဆိုသည္၊ <br /> (၃) တဆယ့္ရွစ္ခ်က္ သံဃစက္- ပရမတၳသံဃာေတာ္ေခၚ အရိယာသံဃာရွစ္ပါး၊ သမုတိသံဃာတပါး၊ ေပါင္း သံဃာေတာ္ ၉-ပါးႏွင့္ သံဃာဂုဏ္ေတာ္ ၉-ပါးကိုဆိုသည္၊ <br /> (၄) လေရာင္၀င္းလ်က္ ရွင္ရင္းပေစၥကဗုဒၶ ရဟႏၲာစက္- ပေစၥကဗုဒၶါ အရွင္ျမတ္တို႔၏ ဂုဏ္ေတာ္တည္းဟူေသာ ကိုယ္ေရာင္ေတာ္ကို ဆိုသည္၊ <br /> (၅) ျမင္းမိုရ္ေတာင္ဦး မကက်ဴးလ်က္ မိဘစက္- မာတာပိတဂုဏ္ အနႏၲကိုဆိုသည္၊<br /> (၆) ဂုဏ္ေက်းဇူးကို အထူးသိလ်က္ ဆရာ႔စက္- ဆရာ႔ေက်းဇူးဂုဏ္ကို အထူးသိရမည့္ဟုဆိုလိုသည္။<br /> (၇) ျဗဟၼစိုရ္လက္နက္ ျဗဟၼာ႔စက္- ျဗဟၼစရိယတရားေလးပါး။<br /> (၈) မိုးႀကိဳးလက္နက္ သိၾကားစက္။<br /> (၉) ေလာင္မီးက်လ်က္ နတ္တို႔စက္။<br /> (၁၀) ဘြဲ႕ျဖဴလက္နက္ ဘီလူးစက္၊ ဘြဲ႕ျဖဴေခၚ မီးေတာက္ေလာင္ေစတတ္သည့္ လက္နက္တစ္မ်ိဳး။ ၎င္းသည္ အ၀တ္ပုဆိုး ႀကိဳး၀န္းသဖြယ္ျဖစ္၍ လူကိုပစ္လိုက္က ထိလွ်င္ မီးေတာက္သည္ဟူ၏။<br /> (၁၁) ေတာင္ဟုန္ျပင္းလ်က္ ဂဠဳန္စက္။<br /> (၁၂) အာခံတြင္းက ၀င္း၀င္းေတာက္လ်က္ နဂါးစက္။<br /> (၁၃) သံုးေထာင္သခၤ်ာ ေဟမ၀ႏၲာ အာဏာစိုးလ်က္ သီဟစက္။ <br />စက္ႀကီးတစ္ဆယ့္သံုးပါး၊ ရြတ္သံၾကားက၊ ေဘးမ်ားျမင္မႈ၊ မေကာင္းစုကို၊ ေ၀းကၾကဥ္ေရွာင္၊ <br />ေအာင္ေစတတ္သည့္၊ ျမတ္သည့္ပညာ၊ ဆရာတည္း။ <br />ေၾသာင္း နေမာ ဗုဒၶါႏုဘာေ၀န၊ <br />ေၾသာင္း နေမာ ဓမၼာႏုဘာေ၀န၊ <br />ေၾသာင္း နေမာ သံဃာႏုဘာေ၀န၊ <br />ေၾသာင္း ဒူေရ ဒူေရ သြားဟံုဟံု။<br /><br /><strong>စႀကႍ၏အျပစ္ ၅-ပါး။ ။</strong> ၎င္းအက်ယ္ ဗုဒၶသာသန မဟာဗုဒၶ၀င္။ ပ-တြဲ။ ပ-ပိုင္း။ ၄၈-ႏွင့္။ ၎င္းအုပ္ (ခါ) စာမ်က္ႏွာ၌႐ႈပါ။ <br />၁ ေျမၾကမ္းတမ္း၍ က်င္း-ကုန္း ဖုထစ္ မညီမညြတ္ရွိျခင္း၊ <br />၂ စႀကႍအတြင္း၌ သစ္ငုတ္တိုသစ္ပင္ရွိျခင္း၊ <br />၃ ျမက္ႏြယ္ခ်ံဳပုတ္တို႔ ႐ႈတ္ေထြးလႊမ္းအုပ္ေနျခင္း၊ <br />၄ အလြန္က်ဥ္းေျမာင္းျခင္း၊ <br />၅ အလြန္က်ယ္ျပန္႔လြန္းျခင္း။<br /><br /><strong>စႀကႍသြားရက်ိဳး ၅-ပါး။ ။</strong> ပဥၥဂၤုတၱရ။ ပါ။ ၂၄။ ႒။ ၁၂။ <br />"ခရီးသြားႏိုင္၊ ႀကံ့ခိုင္အားအင္၊ ကင္းစင္ေရာဂါ၊ အစာေၾကညက္၊ မပ်က္သမာဓိ၊ ငါးပါးရွိ၊ ရ၏ စႀကႍအက်ိဳးတည္း။"<br /><br /><strong>စကၡဳအျပား၊ မ်ိဳး ၃-ပါး။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ကို (မ်က္စိမ်ိဳး ၃-ပါး)၌ ႐ႈေလ။<br /><br /><strong>စကၡဳ ၅-ပါး။ ။ </strong>ဓမၼသဂၤဏီ။ ပါ။ ၁၅၇။ ႒။ ၃၄၄။ ဘုရားပိုင္စကၡဳေတာ္ငါးပါးျဖစ္သည္။ ။ <br />၁ ဗုဒၶစကဳၡ- ဣႁႏိၵယ ပေရာ ပရိယတၱိဥာဏ္ႏွင့္ အာသယာ ႏုသယ ဥာဏ္ေတာ္ ၂-ပါး၊ <br />၂ ဓမၼစကၡဳ- မဂ္ဥာဏ္ေတာ္၊ <br />၃ သမႏၲစကၡဳ-သဗၺၫုတ ဥာဏ္ေတာ္၊ <br />၄ ပညာစကၡဳ၊ သို႔မဟုတ္ ဥာဏစကၡဳ- အာသ၀ကၡယ ဥာဏ္ေတာ္၊ <br />၅ ဒိဗၺစကၡဳ- နတ္မ်က္စိျဖင့္တူေသာ ဒိဗၺစကၡဳအဘိညာဏ္ေတာ္။<br />မွတ္ခ်က္။ ။ အခ်ိဳ႕ဆရာတို႔ကား ပသာဒစကၡဳေခၚ မံသစကၡဳထည့္၍ ယူၾကေသး၏။<br /><br /><strong>စက္ေတာ္ရာ ၃-ဆူ။ ။</strong> ျမတ္စြာဘုရားသခင္၏ ေျခေတာ္ရာေစတီ ၃-ဆူဟူ၏။ <br />၁ လကၤာဒီပေခၚ သီဟိုဠ္ကြၽန္း၊ သို႔မဟုတ္ ဆိရိလကၤာျပည္ သမႏၲကုဋေခၚ သုမနေတာ္ထိပ္၌ မဏိအကၡိက<br />နဂါးမင္းေတာင္းပန္၍တစ္ဆူ၊ <br />၂ ဇမၺဴဒိပ္သေျပထြန္းသည့္ ေတာင္ကြၽန္းရွိ ျမန္မာႏိုင္ငံ ေယာနရ႒ေခၚ ေယာနယ္ရပ္ နမၼဒါျမစ္ကမရး၌ နမၼဒါနဂါးမင္းေတာင္းပန္၍ တစ္ဆူ၊ <br />၃ ၎င္း နမၼဒါျမစ္ကမ္းေျခ သစၥဗႏၶာေတာင္ထိပ္၌ သစၥဗႏၶရေသ့ ေတာင္းပန္ ေသာေၾကာင့္တစ္ဆူ၊ ေပါင္း ၃-ဆူခ်ေတာ္မူ၏။ <br />ထို႔ေၾကာင့္ သာရတၳသဂၤဟ၌ "တီဏိေခါပန ဘဂ၀ေတာ ပါဒေစတိယာနိ လကၤာဒီေပ ဧကံ၊ ဇမၺဴဒီေပ ေယာနရေ႒ ေဒြတိ" စသည္ျဖင့္ဆို၏။ အခ်ိဳ႕ဆရာတို႔ကား"ဇမၺဴမွာ ေဒြး- ယာမွာဧ"ဟု<br />စပ္ဆိုကာ-ယာမာနတ္ျပည္၌တစ္ဆူရွိေၾကာင္း ေျပာၾကေသး၏။ထိုစကားမွာက်မ္းဂန္၌ မရွိေခ်။<br /><br /><strong>စက္လကၡာေတာ္ ၁၀၈-ပါး။ ။</strong> ျမတ္စြာဘုရား၏ေျခဖ၀ါးေတာ္၌ အကန္႔အကြက္အားျဖင့္ထင္ေသာ စက္လကၡဏာေပါင္း ၁၀၈-ပါး ဟူလို။ မဇၩိမပဏၰာသ အ႒ကထာ၌အက်ယ္႐ႈ၊ <br />သတၱိ- လွံမပံု။ <br />သိရိ၀စၦ- က်က္သေရတိုက္ပံု "အိမ္မြန္ဟူ၍လည္းေခၚ၏။" <br />နႏၵိယာ၀႗- ဇလပ္ပြင့္ပံု၊ <br />ေသာ၀တၱိက- လည္ေရးသံုးဆင့္၊ <br />၀ဋံသက- ဦးေဆာက္ပန္း၊ <br />၀ၯုမာန- ထမင္းပြဲ၊ <br />ဘဒၵပီဌ- ေရႊအင္းပ်ဥ္ ေရႊသလြန္၊ <br />အကၤုသ- ေရႊခြၽန္းေတာင္း၊ <br />ပါသာဒ- ေရႊျပာသာဒ္၊<br />(၁၀) ေတာရဏ- ေရႊတု႐ိုဏ္တိုင္ပံု၊ <br />ေသတစၦတၱ- ထီးျဖဴေတာ္ပံု၊ <br />ခဂၢ- သန္လ်က္ပံု၊ <br />တာလ၀႑- ထန္းရြက္ယပ္၀န္း၊ <br />မယူရဟတၳ- ဥေဒါင္း ၿမီးစီးယပ္၊ <br />စာမရီဟတၳ- စာမရီ သားၿမီးယပ္၊ <br />ဥဏွိသ- ေရႊသင္းက်စ္၊ <br />ပတၱ- ျမသပိတ္၊ <br />မဏိ- ပတၱျမားရတနာ၊ <br />သုမန ဒါမ- မုေလးပန္းကံုး၊ <br />(၂၀) နီလုပၸလ- ၾကာၫိုပန္း၊ <br />ေသတုပၸလ- ၾကာျဖဴပန္း၊ <br />ရတၱဳပၸလ- ၾကာနီပန္း၊ <br />ပဒုမ ပဒုမၼာၾကာနီပန္း၊ <br />ပု႑ရိက ၾကာပု႑ရိတ္ "လပၾကာပံု"။ <br />ပုဏၰ ဃဋ- ေရျပည့္အိုး၊ <br />ပုဏၰ ပါတိ- ေရျပည့္ဖလား၊ <br />သမုဒၵ- သမုဒၵရာေလးစင္း၊ <br />စကၠ၀ါဠ- စၾကာစဠာေတာင္၊ <br />ေမ႐ု- ျမင့္မိုရ္ေတာင္၊ <br />(၃၀) သူရိယ မ႑လ- ေနစက္၀န္း၊ <br />စႏၵမ႑လ- လစက္၀န္း၊ <br />နကၡတၱ- နကၡတ္၊ <br />ပုဗၺ၀ိေဒဟ- အေရွ႕ကြၽန္း၊ <br />အပရ ေဂါယာန- အေနာက္ကြၽန္း၊ <br />ဇမၺဴဒီပ- ေတာင္ကြၽန္း၊ <br />ဥတၱရကု႐ု- ေျမာက္ကြၽန္း၊ <br />စကၠ၀တၱီ -စၾကာရတနာ ၇-ပါးႏွင့္တကြေသာ စၾကာ၀ေတးမင္း႐ုပ္ပံု၊ <br />ဒကၡိဏာ၀႗ သခၤ- လက်္ာရစ္ ခ႐ုသင္း၊<br />သု၀ဏၰမစၦ ယုဂ -ေရႊငါးၾကင္း႐ုပ္ အစံု၊ <br />(၄၀) စကၠာ၀ုဓ- စက္လက္နက္၊ <br />သုပဏၰရာဇာ -ဂဠဳန္ငွက္မင္း၊ <br />သံသုမာရ - မိေက်ာင္းမင္း၊ <br />ဓဇပဋာက- တံခြန္ ကုကၠား မေလးပြား၊ <br />သု၀ဏၰ သီ၀ိကာ- ေရႊသံလ်င္း၊ <br />သု၀ဏၰ၀ါဠ ဗီဇနီ -ေရႊျဖင့္ၿပီးေသာ သားၿမီးယပ္၊ <br />ေကလာသပဗၺတ -ေကလာသ ေငြေတာင္ႀကီး၊ <br />သီဟရာဇာ- ေကသရီျခေသၤ့မင္း၊ <br />ဗ်ဂၣရာဇာ- က်ားမင္း၊ <br />၀လာဟက အႆရာဇာ- ၀လာဟကျမင္းပ်ံ၊ <br />(၅၀) ဥေပါသထဆဒၵႏၲ နာဂရာဇာ- ဥေပါသထဆင္မင္း , ဆဒၵန္ဆင္မင္းပံု၊ <br />ဗာသုကီနာဂရာဇာ - ဗာသုကီနဂါးမင္း၊ <br />ဟံသရာဇာ- ေရႊဟသၤာမင္း၊ <br />ဥသဘရာဇာ -ႏြားလားဥသဘ၊ <br />ဧရာ၀ဏ- ဦးေခါင္း ၃၃-လံုးရွိေသာ ဧရာ၀ဏ္ဆင္မင္း၊ <br />သု၀ဏၰမကာရ -ေရႊမကာရ္း႐ုပ္၊ <br />စတုမုခ- ေလးကြၽန္းသားတို႔၏ မ်က္ႏွာ ၄-မ်ိဳး။<br />မွတ္ခ်က္။ ။ စတုရာနနျဗဟၼာဟူ၍ အဘိဓါန္တို႔၌ ျဗဟၼာ၏ပရိယာယ္ကိုျပရာတြင္ ျဗဟၼာသည္ မ်က္ႏွာေလးခုရွိ၏ဟုဆိုသျဖင့္ (၁၀၈)ကြက္ စက္လကၡဏာတြင္ပါရွိေသာ မ်က္ႏွာေလးပါးသည္ ျဗဟၼာမင္း၏ဦးေခါင္းဟူ၍ ဆရာတို႔ဆိုၾကကုန္၏။<br />သု၀ဏၰ နာ၀ါ- ေရႊေလွယာဥ္၊ <br />သ၀စၦရေဓႏု- သားငယ္ႏွင့္တကြေသာ ႏြားမ၊ <br />ကႎပုရိသ- ကိႏၷရာဖို႐ုပ္၊ <br />(၆၀) ကႎပုရိသီ- ကိႏၷရာမ႐ုပ္၊ <br />ကရ၀ိက- ကရ၀ိတ္ငွက္မင္း၊ <br />မယူရ ရာဇာ- ေရႊဥေဒါင္းမင္း၊ <br />ေကာဥၥ ရာဇာ- ႀကိဳးၾကာငွက္မင္း၊ <br />စကၠ၀ကၠရာဇာ- စကၠ၀က္ငွက္မင္း၊ <br />ဇီ၀ ဇီ၀ကရာဇာ- ဇီ၀ဇိုးငွက္မင္း၊ <br />စတုမဟာရာဇိကာ-၎နတ္ျပည္၊ <br />တာ၀တႎသာ -၎နတ္ျပည္၊ <br />ယာမာ -၎နတ္ျပည္၊ <br />တုသိတာ- ၎နတ္ျပည္၊ <br />(၇၀) နိမၼာနရတိ- ၎နတ္ျပည္၊ <br />ပရနိမၼိတ၀သ၀တၱီ -၎နတ္ျပည္၊ <br />ျဗဟၼပါရိသဇၨာ- ၎ျဗဟၼာျပည္၊ <br />ျဗဟၼပုေရာဟိတ- ၎၊ <br />မဟာျဗဟၼာ- ၎၊ <br />ပရိတၱာဘာ- ၎၊ <br />အပၸမာဏာဘာ- ၎၊ <br />အာဘႆရာ- ၎၊ <br />ပရိတၱာသုဘာ- ၎၊ <br />အပၸမာဏသုဘာ- ၎၊ <br />(၈၀) သုဘဘိဏွာ- ၎၊ <br />ေ၀ဟပၹလာ- ၎၊ <br />အသညသတၱာ- ၎၊ <br />အ၀ိဟာ- ၎၊ <br />အတပၸာ-၎၊ <br />သုဒႆာ- ၎၊ <br />သုဒႆီ- ၎၊ <br />အကနိ႒ာ- ၎ျဗဟၼာျပည္၊ <br />ယုဂႏၶရ -ယုဂႏၶိဳရ္ေတာင္၊ <br />ဤသံဓရ -၎ေတာင္၊ <br />(၉၀) ကရ၀ိက- ၎ေတာင္၊ <br />သုဒႆန -၎ေတာင္၊ <br />ေနမိႏၶရ- ၎ေတာင္၊ <br />၀ိနတက- ၎ေတာင္၊<br />အႆ ကဏၰ-အႆကဏ္ေတာင္၊ <br />အေနာတတၳ- အေနာတတ္အိုင္၊ <br />ကဏၰမု႑- ၎အိုင္၊ <br />ရထကာရ- ၎အိုင္၊ <br />ဆဒၵႏၲ -ဆဒၵန္အိုင္၊ <br />ကုဏာလ- ၎အိုင္၊ <br />(၁၀၀) မႏၵာကိနီ- ၎အိုင္၊ <br />သီဟပၸတ- ၎အိုင္၊ <br />လ၀ဏသီတာ -ဆားငန္ေရသီတာ၊ <br />ဥစၦဳသီတာ- ႀကံရည္သီတာ၊ <br />သုရာသီတာ- ေသရည္သီတာ၊ <br />သာဓိ သီတာ -အမႈခပ္သိမ္းကို ၿပီးေစတတ္ေသာ သီတာ၊ <br />ဒဓိ သီတာ- ႏို႔ဓမ္းမလိုင္သီတာ၊ <br />ဒုဒၶသီတာ- ႏို႔ရည္သီတာ၊ <br />(၁၀၈) ဇလ သီတာ- ေရခ်ိဳသီတာပံု။<br /><br /><strong>စင္ၾကယ္ေရးတရား ၃-ပါး။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ကို (ေသာေစယ်တရား ၃-ပါး)ဟူေသာ သုေတသန၌ဆိုအံ့။<br /><br /><strong>စစ္အဂၤါ ၄-ပါး။ ။</strong> ဤ၌ ၾကည္းတပ္မေတာ္အတြက္သာ မွတ္ေလ၊ ၀ိနည္းပါဠိေတာ္လာ ေရွးေခတ္တပ္စု။ <br />(၁) ဟတၳိ- ဆင္တပ္၊ <br />(၂) အႆ- ျမင္းတပ္၊ <br />(၃) ရထ- ရထားတပ္၊ <br />(၄) ပတၱိက- ေျခသည္တပ္။<br /><br /><strong>စစ္အဂၤါ ၆-ပါး၊ တနည္း။ ။</strong> စစ္တပ္၏ အစိတ္အပိုင္းအဂၤါရပ္မ်ားကား။ ယခုေခတ္ ၆-ပါးျဖင့္ ေရတြက္ၾကကုန္၏။ (၁) ဆင္စီးတပ္၊ <br />(၂) ျမင္းစီးတပ္၊ <br />(၃) ရထားစီးတပ္၊ <br />(၄) ေျခသည္တပ္၊ <br />(၅) ေရယာဥ္တပ္၊ <br />(၆) ေလယာဥ္တပ္။<br /><br /><strong>စစ္အဂၤါ ၈-ပါး၊ တနည္း။ ။ </strong>ေယာဓဗ်ဴဟာက်မ္းလာျဖစ္၏။ ၎င္းရွစ္ပါးႏွင့္ျပည့္စံုမွ တိုင္းျပည္က်ယ္ျပန္႔ႏိုင္သည္၊ ၁ ေယာဓ မဏိ- စစ္၏ဥေကၡာင္း မကိုဋ္ေခၚ "ဗိုလ္ခ်ဳပ္"စစ္သူႀကီးခ်ဳပ္၊ <br />၂ ေယာဓကၡိ- စစ္မ်က္စိေခၚ ဟူးရား ေဗဒင္တတ္သူ၊ <br />၃ ေယာဓကဏၰ- စစ္နားေခၚ သူလွ်ိဳစံုေထာက္ ကင္းတို ကင္းရွည္၊ <br />၄ ေယာဓဗလ- စစ္အားေခၚ ဗိုလ္ႀကီး ဗိုလ္မႉး တပ္မင္းစသည္၊ <br />၅ ေယာဓာနန- စစ္ခံတြင္းေခၚ လိမၼာေသာ တမန္ ဆက္သား၊ <br />၆ ေယာဓ စရဏ- စစ္ေျခေခၚ တပ္သားစုမ်ား၊ <br />၇ ေယာဓဒါဌ- စစ္အစြယ္ေခၚ သူရဲေကာင္းႀကီးမ်ား၊ <br />၈ ေယာဓါယု- စစ္၏အသက္ေခၚ စားနပ္ရိကၡာ ခဲယမ္း လက္နက္ ယာဥ္ ရထား ေဆး၀ါးႏွင့္ ဆရာမ်ား။<br /><br /><strong>စစ္ေအာင္ႏိုင္ရာ ၁၂-ျဖာ၊ ေၾကာင္းမွာအဘယ္နည္း။ ။</strong> ရာဇေသ၀က ဒီပနီက်မ္းလာ။ <br />၁ စစ္တက္ျဖန္႔ခ်ီ စီစဥ္မႈ၌ လိမၼာျခင္းေၾကာင့္ေအာင္ႏိုင္ျခင္း၊ <br />၂ မင္းႏွင့္အမတ္ စည္းလံုးညီညြတ္ျခင္းေၾကာင့္လည္းေကာင္း၊ <br />၃ စစ္ကူ ရိကၡာမျပတ္ေသာေၾကာင့္လည္းေကာင္း၊ <br />၄ ေသနာပတိခ်ဳပ္ ခန္႔ထားစီရင္တိုင္း ရဲမက္ဗိုလ္ပါတို႔ မဆိုင္းလိုက္နာ ေသာေၾကာင့္လည္းေကာင္း၊ <br />၅ သူရဲေကာင္းမ်ားသျဖင့္လည္းေကာင္း၊ <br />၆ ယၾတာမႏၲန္ျပဳစီရင္သျဖင့္လည္းေကာင္း၊ <br />၇ ဇာတာစန္းလဂ္ တက္သျဖင့္လည္းေကာင္း၊ <br />၈ စားနပ္ရိကၡာ ျပည့္စံုပိုလွ်ံမႈေၾကာင့္လည္းေကာင္း၊ <br />၉ တိုင္းႏိုင္ငံေတာ္အတြင္း အနာေရာဂါကင္းသျဖင့္လည္းေကာင္း၊ <br />၁၀ သူလွ်ိဳေစ၍ သူ႔ျပည္တြင္းေရး႐ႈပ္ေထြးကြဲျပားေစသျဖင့္လည္းေကာင္း၊ <br />၁၁ ဗလိနတ္စာ ပူေဇာ္ပသေသာေၾကာင့္လည္းေကာင္း၊ <br />၁၂ ဆင္ျမင္း ရထားယာဥ္တပ္ လက္နက္ေကာင္းမ်ားရွိသျဖင့္ ေအာင္ႏိုင္ျခင္း။<br /><br /><strong>စစ္ကပ္ျခင္းမ်ိဳး ၂-ပါး။ ။</strong> <br />၁ စႏၵကဗ်ဴဟာ- လမင္းကို ၾကယ္နကၡတ္ျခံရံသကဲ့သို႔၊ မင္း စစ္သူႀကီးကို အလယ္ကထား၍ ကပ္ျခင္း၊ <br />၂ ပဘကၤရဗ်ဴဟာ- ေနမင္းကဲ့သို႔ ၾကယ္နကၡတ္မရံဘဲမင္း စစ္သူႀကီးတို႔ ေရွ႕တည္၍ကပ္ျခင္း။<br /><br /><strong>စစ္ခံျခင္းနည္း ၆-မ်ိဳး။ ။</strong> သူထိုးလာေသာစစ္ကိုၾကည့္၍ သင့္သလိုခံတိုက္ရမည္ဟု ေလာကဗ်ဴဟာက်မ္း၌ျပ၏။<br />၁ နဒီစရဗ်ဴဟာ- ရင္ေပါင္တန္း၍ တံတားပမာခံျခင္း၊ <br />၂ ၀ိစၦိကဗ်ဴဟာ- ကင္းၿမီးေကာက္လက္သကဲ့သို႔အလယ္ပင္းေစၿပီးလွ်င္ ၀ဲယာေထာင္၍ခံျခင္း၊ <br />၃ သကဋဗ်ဴဟာ- လွည္းဦးကင္းကဲ့သို႔ ၀ဲယာထား၍ ေရွ႕တပ္လြန္ခံျခင္း၊ <br />၄ မဓု၀တၱနဗ်ဴဟာ- ပ်ားအံုကဲ့သို႔ တ၀န္းတစုတည္းခံျခင္း၊ <br />၅ စကၤပါဒဗ်ဴဟာ- က်ီးေျခကဲ့သို႔ေရွ႕ ၃-တပ္၊ ေနာက္ ၁-တပ္၊ အလယ္၌ မင္းစစ္သူႀကီးေန၍ ခံျခင္း၊ <br />၆ ဥဒၶနဗ်ဴဟာ- ခံုေလာက္ကဲ့သို႔ ၃-တပ္ ဆိုင္ခံျခင္း။<br /><br /><strong>စစ္ခ်ီစစ္ေရး ျပနည္းမ်ိဳး ၄-ပါး။ ။</strong> <br />၁ သမကဒ႑ဗ်ဴဟာ- ရွားလွင္ကန္ကဲ့သို႔ အစီအရီ စစ္ဖ်ား စစ္ရင္းတညီတည္း တန္းခြဲတန္းေျပာင္းျပဳ၍ခ်ီျခင္း၊ <br />၂ ပါသာဒိကဗ်ဴဟာ- ျပာသာဒ္ေဆာင္ေပါက္သကဲ့သို႔ အထပ္ထပ္ ေနာက္အားႀကီး၍ခ်ီျခင္း၊ <br />၃ စေကၤာဋက ဗ်ဴဟာ- ပန္းပံုေတာင္းကဲ့သို႔ စစ္ဖ်ားႀကီး၍ ေနာက္စစ္ တေရြ႕ေရြ႕ ခ်ီျခင္း၊ <br />၄ ဒိဂၤဗ်ဴဟာ- မ႐ိုးစည္ကဲ့သို႔ စစ္ရင္း စစ္ဖ်ားေသး၍ စစ္လယ္အားႀကီးႀကီးခ်ီျခင္း။<br /><br /><strong>စစ္ဆင္စစ္တိုက္နည္း ၃-ပါး။ ။</strong> ဇာတက အ႒ကထာ ဒု-အုပ္။ ၃၆၃။ စစ္တက္စစ္ခ်ီ စစ္ေရးခင္းနည္း ၃-ပါး။ <br />၁ ပဒုမဗ်ဴဟာ- ပဒုမၼာၾကာပြင့္ခ်ပ္ကဲ့သို႔ အထပ္ထပ္လွည့္၍စစ္ဆင္ျခင္း၊ <br />၂ စကၠ ဗ်ဴဟာ- စက္၀န္း စက္၀ိုင္းလခ်မ္း ပ, ေစာက္ သဏၭာန္ကဲ့သို႔စစ္ဆင္ျခင္း၊ <br />၃ သကဋဗ်ဴဟာ- လွည္းဦးကင္းကဲ့သို႔ အလယ္႐ွဴး၍ ၀ဲ, ယာေတာင္ပံျဖန္႔ကာ စစ္ဆင္ျခင္း။<br /><br /><strong>စစ္ဆင္စစ္ထိုးနည္း ၆-မ်ိဳး၊ တနည္း။ ။</strong> ေလာကဗ်ဴဟာက်မ္းမွာ အက်ယ္႐ႈ။ <br />၁ ဒိဇာဒိပဗ်ဴဟာ- ဂဠဳန္ေတာင္ျဖန္႔သကဲ့သို႔ စစ္ဆင္စစ္ထိုးနည္း၊ <br />၂ ၀ါရိေ၀ဂဗ်ဴဟာ- ေရအယဥ္စီးဆင္းသကဲ့သို႔ စစ္ျဖန္႔ကာ ေနာက္မဆုတ္ဘဲစစ္ထိုးနည္း၊ <br />၃ ဥသဘဗ်ဴဟာ- ႏြားလားဥသဘကဲ့သို႔ ေအာ္ဟစ္ျခိမ္းေခ်ာက္ကာ ဟန္ေရးျပ၍ အျပင္းအထန္ စစ္ထိုးနည္း၊ <br />၄ ဓႏုက ဗ်ဴဟာ- တင္ထားေသာ ေလးၫိႈ႔ကဲ့သို႔ ပေစာက္ လေရး ေကြးပံု စစ္ထိုးနည္း၊<br />၅ မကာရဗ်ဴဟာ- မကာရ္းကြက္ကဲ့သို႔ အထပ္ထပ္ စစ္ထိုးနည္း၊ <br />၆ ဘုဇဗ်ဴဟာ- ေျမြတြားသကဲ့သို႔ ေကာက္တက်စ္ စစ္ထိုးနည္း။<br /><br /><strong>စစ္ဆင္ စစ္ထိုး၊ ၂၉- အမ်ိဳးျခား၍သိ။ ။ </strong>အဓိပၸါယ္ႏွင့္အက်ယ္ကို ေလာကဗ်ဴဟာက်မ္းႏွင့္ ဗ်ဴဟာ စကၠီပ်ိဳ႕၌႐ႈပါကုန္။ <br />မ႑ဳဗ်ဴဟာ၊ <br />သပၸဗ်ဴဟာ၊ <br />ဥပါယဗ်ဴဟာ၊ <br />ဣတိၳယဗ်ဴဟာ၊ <br />သု၀ဗ်ဴဟာ၊ <br />ေမဃဗ်ဴဟာ၊ <br />ပတၱဗ်ဴဟာ၊ <br />၀ိဒၶ ဗ်ဴဟာ၊ <br />ဒါရက ဗ်ဴဟာ၊ <br />ပဒုမ ဗ်ဴဟာ၊ (၁၀) <br />မဓု ဗ်ဴဟာ၊ <br />ေဘရီ ဗ်ဴဟာ၊ <br />ကီဋက ဗ်ဴဟာ၊ <br />႐ုကၡ ဗ်ဴဟာ၊ <br />ဥဂၢတ ဗ်ဴဟာ၊ <br />အဂိၢ ဗ်ဴဟာ၊ <br />ကာက ဗ်ဴဟာ၊ <br />ဗ်ဂၣ ဗ်ဴဟာ၊ <br />မကၠဋ ဗ်ဴဟာ၊ <br />စိရ ဗ်ဴဟာ၊ (၂၀)။ <br />ဟာသ ဗ်ဴဟာ၊ <br />သသ ဗ်ဴဟာ၊ <br />ဥဒက ဗ်ဴဟာ၊ <br />စႏၵ ဗ်ဴဟာ၊ <br />သူရိယ ဗ်ဴဟာ၊ <br />ဓည ဗ်ဴဟာ၊ <br />ယကၡ ဗ်ဴဟာ၊ <br />နိေျဂာဓ ဗ်ဴဟာ၊ <br />သဒၶိ ဗ်ဴဟာ၊ (၂၉)။<br /><br /><strong>စစ္ဆုတ္ စစ္ျပန္နည္း ၆-ပါး။ ။</strong> <br />(၁) အဂိၢ ဇာလ ဗ်ဴဟာ မီးေတာက္မီးလွ်ံကဲ့သို႔ ထင္ထင္ရွားရွား ၀ါးမ်ိဳဖ်က္ဆီး၍ဆုတ္ျပန္ျခင္း၊ <br />(၂) အမာ၀ါသီ ဗ်ဴဟာ- လကြယ္သကဲ့သို႔ မသိမသာဆုတ္ျပန္ျခင္း၊ <br />(၃) သီဟဂတိ ဗ်ဴဟာ-ျခေသၤ့သြားသကဲ့သို႔ ရဲရဲတင္းတင္း ေရွ႕တက္ ေနာက္ဆုတ္ျပန္ျခင္း၊ <br />(၄) သတၳနာဒိ ဗ်ဴဟာ လက္နက္သံေပးဟစ္ေၾကြးႀကိမ္းေမာင္း၍ ျပန္ျခင္း၊ <br />(၅) မဂၢဆိႏၷ ဗ်ဴဟာ- လမ္း တံတားတို႔ကို ဖ်က္၍ျပန္ျခင္း၊ <br />(၆) စိရတၱ ဗ်ဴဟာ- ၾကာျမင့္ ေျဖးေႏွးစြာေန၍ျပန္ျခင္း။<br /><br /><strong>စစ္တပ္ႀကီးမ်ိဳး ၄-ပါး။ ။</strong> ယခုေခတ္ စစ္တပ္မ်ိဳးမ်ားျဖစ္သည္။ <br />(၁) ကုန္းတပ္- စစ္အဂၤါေလးပါးလံုးစံုေသာတပ္မေတာ္ႀကီးမ်ိဳး၊ <br />(၂) ေရတပ္- ေလွ သေဘၤာ ၎င္းႏွင့္ဆိုင္ရာ လက္နက္စံုပါေသာ တပ္မေတာ္ႀကီးမ်ိဳး။ <br />(၃) ေလတပ္- ေကာင္းကင္ပ်ံ ယာဥ္မ်ိဳးျဖင့္ လက္နက္စံုပါေသာ တပ္မေတာ္ႀကီးမ်ိဳး၊ <br />(၄) ယႏၲရားတပ္ လူမပါဘဲ စက္ယႏၲယားျဖင့္လႊတ္၍ တိုက္ေသာတပ္မ်ိဳး။<br /><br /><strong>စစ္တပ္စိုးမိုး၊ နည္း ၆-မ်ိဳး၊ ဆင္႐ိုးပရိယာယ္။ ။</strong> ေလာကဗ်ဴဟာက်မ္းမွ စစ္သူႀကီးတို႔အား ညႊန္ၾကားခ်က္ ၆-ပါး။<br />(၁) စစ္အိပ္- အရပ္အေန သင့္တင့္စြာ စီမံခန္႔ရပ္၍ တပ္မရွိထင္မွားကာ သူ႔တပ္လာေအာင္ ဆိတ္ညံညံျပဳထားျခင္း။<br />(၂) စစ္ႏႈိး- အရပ္အေနမသင့္ စစ္သည္တို႔ ၫႈိးႏြမ္းရွိလွ်င္ လွန္႔ေျခာက္တီးမႈတ္ ေၾကြးေၾကာ္ ျမဴးတူးေစကာစစ္ႏႈိးရျခင္း။<br />(၃) စစ္ပ်ိဳ- စခန္းရွည္ၾကာ၍ လက္နက္ရိကၡာျပတ္သျဖင့္ စစ္အိုလွ်င္ စစ္ရိကၡာ အသစ္တဖန္ျဖည့္ကာအျမဲ ႏုပ်ိဳေစရမည္။<br />(၄) စစ္ရဲ- အရပ္အေနမသင့္ စစ္သည္တို႔ထိတ္လန္႔ရွိလွ်င္ စိုးရိမ္ကင္းရန္အားေပး၍ စစ္ကိုရဲေစျခင္း။<br />(၅) စစ္ဆိတ္- တိုက္ခိုက္လုပ္ႀကံမည္ရွိလွ်င္ သူခပ္သိမ္းတို႔မသိေစဘဲ ပညာရွိစစ္သူႀကီးတို႔ႏွင့္သာ တိုင္ပင္၍႐ုတ္တရက္ ေစလႊတ္တိုက္ခိုက္လုပ္ႀကံျခင္း။<br />(၆) စစ္ရႊင္- ဥစၥာဆင္ျမင္း လူသူလက္၀ယ္ရလွ်င္ မင္းထိုက္စိုးတန္သာခ်န္၍ ရသူယူေစျခင္း၊ ေအာင္ပြဲရတပ္မ်ားအား ေအာင္ပြဲခံဆုတံဆိပ္ေပးကာ ရႊင္ေပ်ာ္ေစျခင္း။<br /><br /><strong>စစ္တပ္ဖြဲ႕နည္း ၉-မ်ိဳး။ ။</strong> ၎င္းဖြဲ႕နည္း သ႐ုပ္အမည္မ်ားကို (တပ္မေတာ္ ၉-မ်ိဳး)မွာ ၾကည့္ပါ။<br /><br /><strong>စစ္ပညာရပ္၊ သင္ယူအပ္၊ အတတ္ ၇-ျဖာ။ ။</strong> စစ္ဖက္ဆိုင္ရာအရာရွိႀကီးမ်ားကို ႏိုင္ငံႀကီးတိုင္း၌ သင္ၾကားေလ့လာေနေစေသာ ေသနဂၤပညာ ၇-ရပ္ကိုဆိုသည္။ <br />(၁) စစ္ခ်ီ -ရန္သူမ်ားအားတိုက္ခုိက္ေခ်မႈန္းရန္ ခ်ီတက္ပံုနည္းမ်ိဳး၊ <br />(၂) တိုက္စစ္ -တိုက္ပံုတိုက္နည္းမ်ိဳး၊ <br />(၃) လိုက္စစ္- ဆုတ္ေျပးေျပးေသာရန္သူေနာက္သို႔ လိုက္ပံုနည္းမ်ိဳး၊ <br />(၄) ခံစစ္ -ရန္သူလာတိုက္သည္ကို ခုခံတိုက္ခိုက္နည္းမ်ိဳး၊ <br />(၅) ဆုတ္စစ္ -စစ္အေရးမလွ၍ ျပန္ဆုတ္ပံုနည္းမ်ိဳး၊ <br />(၆) စစ္ေရး- စစ္ေရးအုပ္ခ်ဳပ္ပံုနည္းမ်ိဳးႏွင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ပံုပါအစံု၊ <br />(၇) စစ္ေအး- လက္နက္မသံုးဘဲ အျခားနည္းပရိယာယ္မ်ားျဖင့္ ကိုယ့္ထံညြတ္ရန္ က်င့္သံုးျခင္းမ်ိဳး။<br /><br /><strong>စစ္မက္ျဖစ္ေၾကာင္း ၁၃-ပါး။ ။</strong> စစ္ျဖစ္ျခင္း၏ အနီးစပ္ဆံုးအေၾကာင္းမ်ား ၁၃-ပါး။ ေလာကဗ်ဴဟာက်မ္းမွ။ <br />(၁) နယ္ျခားသတ္မွတ္မႈေၾကာင့္၊ <br />(၂) ေျမေအာက္ ေျမေပၚပစၥည္းလိုခ်င္မႈေၾကာင့္၊ <br />(၃) ဆင္ေကာင္းျမင္းေကာင္းလိုခ်င္မႈေၾကာင့္၊ <br />(၄) စက္သံုး လက္နက္လိုခ်င္မႈေၾကာင့္၊ <br />(၅) သမီးကညာလိုခ်င္မႈေၾကာင့္၊ <br />(၆) ကုန္းတိုက္ဥပါယ္ျပဳမႈေၾကာင့္၊ <br />(၇) သစၥာ ေဖါက္ျပန္မႈေၾကာင့္၊ <br />(၈) ေစပါးေသာ ရာဇသံစကားကို အနိမ့္အက် မသိမႈေၾကာင့္၊<br />(၉) လူမ်ိဳးေရး ဘာသာေရးကို ဖ်က္ဆီးမႈေၾကာင့္၊ <br />(၁၀) မင္း အစိုးရတို႔ တိုင္းျပည္မေစာင့္ေရွာက္မႈေၾကာင့္၊<br />(၁၁) ဗိုလ္ပါရဲမက္ သူရဲခက္တို႔မရွိ နည္းပါးမႈေၾကာင့္၊ <br />(၁၂) ကုန္သည္တို႔ ေလာဘႀကီးမႈေၾကာင့္၊ <br />(၁၃) ရန္ၿငိဳးဖြဲ႕မႈေၾကာင့္။<br /><br /><strong>စစ္႐ႈံးရာေသာ အေၾကာင္း ၁၂-ပါး။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ အဓိပၸါယ္ သေဘာရပ္အားလံုးကို (စစ္ေအာင္ႏိုင္ျခင္းအေၾကာင္း၁၂-ပါး)မွ ေျပာင္းျပန္ယူျခင္းျဖင့္ သိႏိုင္ရာ၏။ မဟာရာဇ၀င္ႀကီး ပထမတြဲ၌ကား ဆယ္ပါးဟု သ႐ုပ္ႏွင့္ျပထား၏။<br /><br /><strong>စစ္သံ ၁၀-မ်ိဳး၊ ျခိမ့္ျခိမ့္တိုး၊ ေျမမိုး ၿပိဳလႈသဲ။ ။ </strong>စစ္၏အသံမ်ိဳး ၁၀-ပါးဟူ၏။ <br />၁ ဆင